zakrzep wewnątrznaczyniowy

Zakrzep wewnątrznaczyniowy (tromboza) to stan patologiczny polegający na powstaniu skrzepliny (zakrzepu) wewnątrz naczynia krwionośnego, która częściowo lub całkowicie blokuje przepływ krwi. Powstaje w wyniku nadmiernej aktywacji układu krzepnięcia, uszkodzenia śródbłonka naczyniowego lub zaburzeń przepływu krwi, co odzwierciedla klasyczną triadę Virchowa.

Zakrzepy mogą tworzyć się zarówno w układzie żylnym, jak i tętniczym. W żyłach najczęściej występują w kończynach dolnych (zakrzepica żył głębokich), natomiast w tętnicach mogą powodować niedokrwienie i martwicę zaopatrywanych tkanek. Groźnym powikłaniem zakrzepicy żylnej jest zatorowość płucna, gdy fragment zakrzepu odrywając się, przemieszcza się z prądem krwi do naczyń płucnych.

Czynniki ryzyka zakrzepicy obejmują unieruchomienie, zabiegi chirurgiczne, nowotwory złośliwe, ciążę, antykoncepcję hormonalną, wrodzone i nabyte trombofilie oraz zaawansowany wiek. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG Doppler, angiografia CT/MR), badania laboratoryjne oceniające parametry układu krzepnięcia oraz D-dimery jako marker rozpadu fibryny.

Leczenie zakrzepicy wewnątrznaczyniowej opiera się głównie na terapii przeciwkrzepliwej z zastosowaniem heparyn drobnocząsteczkowych, heparyny niefrakcjonowanej, antagonistów witaminy K lub bezpośrednich doustnych antykoagulantów. W wybranych przypadkach stosuje się trombolizę lub interwencje wewnątrznaczyniowe. Profilaktyka obejmuje wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch uciskowych oraz farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową u osób z grupy ryzyka.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl