środek chelatujący żelazo
Środki chelatujące żelazo to grupa leków stosowanych w terapii schorzeń związanych z nadmiarem żelaza w organizmie. Ich działanie polega na wiązaniu jonów żelaza w stabilne kompleksy, które mogą być następnie wydalane z organizmu, głównie przez nerki lub z żółcią.
Najczęściej stosowane środki chelatujące żelazo to deferoksamina (Desferal), deferypron (Ferriprox) oraz deferasiroks (Exjade). Wskazaniami do ich stosowania są: hemochromatoza, talasemia i inne przewlekłe niedokrwistości wymagające regularnych transfuzji krwi, zatrucie żelazem oraz niektóre schorzenia neurodegeneracyjne.
Mechanizm działania tych leków opiera się na tworzeniu kompleksów z żelazem, co zapobiega jego udziałowi w reakcjach oksydacyjnych i powstawaniu wolnych rodników uszkadzających tkanki. Terapia chelatująca wymaga regularnego monitorowania parametrów gospodarki żelazowej oraz funkcji narządów, zwłaszcza wątroby i nerek.
Skuteczność leczenia ocenia się poprzez pomiary stężenia ferrytyny w surowicy oraz zawartości żelaza w wątrobie (metodą MRI lub biopsji). Działania niepożądane środków chelatujących obejmują reakcje alergiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, neurotoksyczność oraz potencjalne uszkodzenie nerek i słuchu przy długotrwałym stosowaniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Exferana 90 mg
Deferazyroks, substancja czynna leku Exferana, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na deferazyroks lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (1,16 mg w tabletce 90 mg, 2,31 mg w 180 mg oraz 4,62 mg w 360 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Lek nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi chelatorami żelaza ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa takiej terapii oraz ryzyko nieprzewidywalnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest klirens kreatyniny poniżej 60 ml/min, co wiąże się z ryzykiem kumulacji leku i nefrotoksyczności; konieczne jest monitorowanie funkcji nerek przed i w trakcie leczenia.
chelator żelaza, deferazyroks, funkcja nerek, interakcje lekowe, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na lek, nefrotoksyczność, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, obciążenie organizmu, przeciwwskazania, reakcja alergiczna, reakcja farmakodynamiczna, reakcja farmakokinetyczna, reakcja krzyżowa, środek chelatujący żelazo, substancja czynna, substancje pomocnicze, tabletka powlekana, terapia chelatująca, terapia sekwencyjna, terapia skojarzona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Deferasirox MSN 90 mg
Deferazyroks, będący doustnym środkiem chelatującym żelazo (kod ATC: V03AC03), wykazuje wysoką selektywność wiązania żelaza(III) w stosunku 2:1 i sprzyja wydalaniu żelaza głównie z kałem, bez istotnego wpływu na stężenia cynku i miedzi. W badaniach u pacjentów z talasemią beta, dawki 20 i 30 mg/kg mc./dobę podawane przez rok znacząco obniżały stężenie żelaza w wątrobie o około -0,4 i -8,9 mg Fe/g suchej masy oraz ferrytyny w surowicy o -36 i -926 µg/l, przy współczynnikach wydalania żelaza do poboru odpowiednio 1,02 i 1,67. U pacjentów z mniejszym obciążeniem transfuzjami dawka 10 mg/kg mc./dobę utrzymywała równowagę żelaza netto. Monitorowanie stężenia ferrytyny w surowicy korelowało z zawartością żelaza w wątrobie, co umożliwia ocenę odpowiedzi na terapię. Deferazyroks w dawkach 10-30 mg/kg mc./dobę stosowany przez rok może również redukować stężenie żelaza w sercu, co potwierdzono wzrostem parametru MRI T2* z 18,3 do 23,0 ms.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, badanie kontrolowane placebo, biodostępność, biopsja, deferazyroks, deferoksamina, ferrytyna w surowicy, hemosyderoza, kreatynina w surowicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obciążenie żelazem, rezonans magnetyczny, schorzenie hematologiczne, środek chelatujący żelazo, stężenie pierwiastków w surowicy, stężenie żelaza w wątrobie, tabletka powlekana, talasemia, talasemia niezależna od transfuzji, terapia chelatująca żelazo, transfuzja wymienna, zawiesina doustna, zespół Diamonda-Blackfana, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Deferasirox MSN 90 mg
Deferasirox MSN to lek w formie tabletek powlekanych dostępny w dawkach 90 mg, 180 mg oraz 360 mg, stosowany w terapii chelatującej żelazo. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na deferazyroks lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (27 mg, 54 mg, 108 mg odpowiednio dla poszczególnych dawek), a także terapię skojarzoną z innymi chelatorami żelaza. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek, gdy klirens kreatyniny jest poniżej 60 ml/min, ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnej i nefrotoksyczności. Znajomość cech fizycznych tabletek (wymiary i oznaczenia) jest istotna dla prawidłowej identyfikacji preparatu i weryfikacji dawki.
chelator żelaza, deferazyroks, działanie niepożądane, funkcja nerek, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, nefrotoksyczność, nietolerancja laktozy, parametr biochemiczny krwi, przeciwwskazanie, schorzenie przewlekłe, środek chelatujący żelazo, stężenie kreatyniny, tabletka powlekana, terapia chelatująca żelazo, terapia skojarzona, upośledzona funkcja nerek - Leksykon substancji czynnych
Deferazyroks – Przeciwwskazania stosowania
Deferazyroks, stosowany w preparatach Deferasirox MSN i Exferana, posiada bezwzględne przeciwwskazania obejmujące nadwrażliwość na substancję czynną oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (27-108 mg w Deferasirox MSN i 1,16-4,62 mg w Exferana, w zależności od dawki tabletki). Kluczowym parametrem wykluczającym terapię jest klirens kreatyniny poniżej 60 ml/min, co stanowi granicę dla bezpiecznego stosowania leku. Ponadto, jednoczesne stosowanie deferazyroksu z innymi chelatorami żelaza jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych. Preparaty dostępne są w różnych dawkach (90 mg, 180 mg, 360 mg) i różnią się wyglądem tabletek, jednak przeciwwskazania pozostają niezmienne niezależnie od postaci farmaceutycznej czy producenta.
chelator żelaza, działanie niepożądane, funkcja nerek, interakcja farmakodynamiczna, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, reakcja alergiczna, środek chelatujący żelazo, substancja czynna, tabletka powlekana, terapia chelatująca żelazo, terapia deferazyroksem, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy