noradrenalina i dopamina

Noradrenalina i dopamina to kluczowe neuroprzekaźniki z grupy katecholamin, odgrywające istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz regulacji wielu procesów fizjologicznych. Noradrenalina (norepinefryna) jest wydzielana przez neurony adrenergiczne ośrodkowego układu nerwowego oraz przez komórki chromafinowe rdzenia nadnerczy, pełniąc funkcję zarówno neuroprzekaźnika, jak i hormonu.

Noradrenalina odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego, zwiększenie częstości akcji serca, rozszerzenie oskrzeli oraz modulację reakcji stresowych organizmu. W praktyce klinicznej jest stosowana jako lek inotropowy dodatni i wazopresyjny w stanach wstrząsu, szczególnie wstrząsu septycznego, gdy konieczne jest utrzymanie odpowiedniego ciśnienia perfuzyjnego.

Dopamina, prekursor noradrenaliny w szlaku biosyntezy katecholamin, jest neuroprzekaźnikiem związanym z układem nagrody, regulacją nastroju, ruchem oraz motywacją. Niedobór dopaminy w jądrach podkorowych prowadzi do rozwoju choroby Parkinsona, natomiast jej nadmiar w układzie mezolimbicznym wiąże się z objawami psychotycznymi w schizofrenii.

W kontekście farmakoterapii, dopamina jest wykorzystywana w leczeniu wstrząsu kardiogennego, gdzie w niskich dawkach (1-5 μg/kg/min) działa głównie na receptory dopaminergiczne zwiększając przepływ nerkowy, w średnich (5-10 μg/kg/min) wykazuje działanie inotropowe dodatnie, a w wysokich (>10 μg/kg/min) działa naczynioskurczowo podobnie do noradrenaliny.

Zaburzenia równowagi tych neuroprzekaźników mają istotne implikacje kliniczne, wiążąc się z rozwojem chorób neurodegeneracyjnych, zaburzeń nastroju, lękowych oraz uzależnień. Leki modyfikujące przekaźnictwo noradrenergiczne i dopaminergiczne znajdują zastosowanie w leczeniu depresji, ADHD, choroby Parkinsona oraz zaburzeń psychotycznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl