Właściwości farmakodynamiczne

Lek Elvanse należy do grupy farmakoterapeutycznej sympatykomimetyki o działaniu ośrodkowym, kod ATC: N06 BA12. Podstawowy składnik leku – lisdeksamfetaminy dimezylan – jest prolekiem bez aktywności farmakologicznej w swojej pierwotnej postaci. Po podaniu doustnym lisdeksamfetamina ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, a następnie hydrolizie do deksamfetaminy, która jest właściwą substancją odpowiedzialną za efekt terapeutyczny. Proces hydrolizy zachodzi głównie w erytrocytach.¹

Mechanizm działania

Amfetaminy, do których należy substancja czynna leku Elvanse, są klasyfikowane jako niekatecholaminowe aminy sympatykomimetyczne wykazujące działanie pobudzające na ośrodkowy układ nerwowy. Dokładny mechanizm działania amfetaminy w leczeniu ADHD nie został w pełni poznany, jednak przyjmuje się, że istotną rolę odgrywa blokowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy w przestrzeni presynaptycznej oraz zwiększenie wydzielania obu tych monoamin do przestrzeni postsynaptycznej. Co istotne, lisdeksamfetamina jako prolek nie wykazuje wiązania z miejscami receptorowymi odpowiedzialnymi za wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy w badaniach in vitro.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność terapeutyczna lisdeksamfetaminy dimezylanu w leczeniu ADHD została potwierdzona w szeroko zakrojonych badaniach klinicznych obejmujących różne grupy wiekowe pacjentów:

• Trzy kontrolowane badania kliniczne u dzieci w wieku 6-12 lat
• Trzy kontrolowane badania kliniczne u młodzieży w wieku 13-17 lat
• Trzy kontrolowane badania kliniczne u dzieci i młodzieży w wieku 6-17 lat
• Cztery kontrolowane badania kliniczne u dorosłych spełniających kryteria ADHD według DSM-IV TR

W badaniach tych stosowano schemat dawkowania polegający na podawaniu leku raz na dobę, rano. Zaobserwowano, że efekt kliniczny lisdeksamfetaminy dimezylanu utrzymuje się przez 13 godzin od przyjęcia dawki u dzieci oraz przez 14 godzin u dorosłych pacjentów, co zapewnia kontrolę objawów ADHD przez cały dzień aktywności.³

Badania kliniczne u dzieci i młodzieży

Kluczowe europejskie badanie fazy III o numerze SPD489325 w sposób jednoznaczny potwierdziło znamiennie większą skuteczność kliniczną lisdeksamfetaminy dimezylanu w porównaniu z placebo. Badanie to prowadzono z optymalizowaną dawką w grupie 336 pacjentów w wieku 6-17 lat, przez okres 7 tygodni, przy zastosowaniu metodologii podwójnie ślepej próby, z randomizacją oraz z wykorzystaniem grup kontrolnych otrzymujących placebo i aktywny komparator.⁴

Do oceny nasilenia głównych objawów ADHD wykorzystano Skalę nasilenia objawów ADHD (ADHD-RS-IV). Dzięki zastosowaniu lisdeksamfetaminy dimezylanu uzyskano zmniejszenie średniego wyniku w skali ADHD-RS-IV o 18,6 punktu (p<0,001) w porównaniu z wartościami wyjściowymi, po uwzględnieniu efektu placebo. Jest to istotny statystycznie wynik wskazujący na znaczącą poprawę objawów klinicznych. Ponadto, w grupie pacjentów leczonych lisdeksamfetaminy dimezylanem w porównaniu z grupą otrzymującą placebo zaobserwowano istotnie większy (p<0,001) odsetek pacjentów spełniających ustalone kryteria odpowiedzi klinicznej. Kryteria te obejmowały zmniejszenie łącznego wyniku ADHD-RS-IV o ≥30% od wartości wyjściowych oraz uzyskanie wyniku w skali ogólnej oceny poprawy klinicznej (CGI-I) 1 lub 2. Co istotne, różnica ta była widoczna na każdej wizycie podczas leczenia oraz na wizycie końcowej oceniającej punkt końcowy badania.<sup data-drug="Elvanse" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Skala nasilenia objawów ADHD (ADHD-RS-IV) jest stosowana do oceny nasilenia głównych objawów zaburzenia. Leczenie lisdeksamfetaminy dimezylanem umożliwiło zmniejszenie średniego wyniku w skali ADHD-RS-IV o 18,6 (p<0,001) w porównaniu z wartościami wyjściowymi (po uwzględnieniu efektu placebo). W grupie leczonej lisdeksamfetaminy dimezylanem w porównaniu z grupą otrzymującą placebo obserwowano istotnie większy (p5