Działania niepożądane
Elvanse 70 mg

Lisdeksamfetamina dimezylan, substancja czynna leku Elvanse, wykazuje charakterystyczny dla psychostymulantów profil działań niepożądanych, z bardzo częstymi objawami takimi jak zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz redukcja masy ciała. Szczególnie istotne jest monitorowanie masy ciała u dzieci i młodzieży, gdzie w badaniach klinicznych wykazano zależność dawka-efekt: u dzieci 6-12 lat po 4 tygodniach terapii dawkami 30 mg, 50 mg i 70 mg odnotowano spadek masy ciała odpowiednio o 0,4 kg, 0,9 kg i 1,1 kg, podczas gdy w grupie placebo masa ciała wzrosła o 0,5 kg. Długotrwałe stosowanie (12 miesięcy) wiązało się z obniżeniem średniej wartości centylowej masy ciała o -13,4 u dzieci oraz -6,5 u młodzieży 13-17 lat, a po 24 miesiącach obserwowano spadek centyla o -16,9. U dzieci 4-5 lat po 12 miesiącach terapii dawkami 5-30 mg również stwierdzono istotne obniżenie centyla masy ciała o -17,92.

Działania niepożądane leku Elvanse

Lisdeksamfetaminy dimezylan, substancja czynna produktu leczniczego Elvanse, jako psychostymulant wywołuje charakterystyczne dla tej grupy leków działania niepożądane. Znajomość profilu bezpieczeństwa leku jest kluczowa podczas prowadzenia terapii w celu odpowiedniego monitorowania pacjenta i wczesnego reagowania na potencjalne zagrożenia.1

Profil ogólny bezpieczeństwa

Podczas terapii lekiem Elvanse najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmują zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz zmniejszenie masy ciała. Te objawy klasyfikowane są jako bardzo częste, co oznacza, że występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów.2

Specyficzne działania niepożądane

Bezsenność może przybierać różne formy. Obserwuje się bezsenność ogółem, jak również jej specyficzne postaci: początkową, śródsennną oraz późną.3

Zmniejszenie masy ciała jest istotnym działaniem niepożądanym, szczególnie u pacjentów pediatrycznych. W badaniach klinicznych wykazano zależność dawka-efekt, gdzie większe dawki lisdeksamfetaminy prowadziły do wyraźniejszego ubytku masy ciała. U dzieci w wieku 6-12 lat stosujących lek przez 4 tygodnie, zmniejszenie masy ciała wynosiło odpowiednio 0,4 kg, 0,9 kg i 1,1 kg przy dawkach 30 mg, 50 mg i 70 mg, podczas gdy w grupie placebo obserwowano przyrost masy o 0,5 kg.4

Długotrwałe stosowanie leku (7 dni w tygodniu przez rok) u dzieci w wieku 6-12 lat powoduje spowolnienie rozwoju fizycznego wyrażonego poprzez masę ciała, z obniżeniem średniej wartości centylowej o -13,4 po roku terapii. Średnia wartość centylowa masy ciała przed rozpoczęciem leczenia wynosiła 60,9, zaś po 12 miesiącach terapii – 47,2.5

Podobne zjawisko obserwowano u młodzieży w wieku 13-17 lat, gdzie po 4 tygodniach leczenia odnotowano spadek masy ciała o 1,2 kg, 1,9 kg i 2,3 kg przy dawkach odpowiednio 30 mg, 50 mg i 70 mg, podczas gdy w grupie placebo wystąpił przyrost masy o 0,9 kg. Roczna obserwacja wykazała zmianę średniej wartości centylowej o -6,5, z wyjściowej 66,0 do 61,5 po 12 miesiącach.6

Dwuletnia obserwacja dzieci i młodzieży (6-17 lat) przyjmujących lek Elvanse wykazała zmianę średniej wartości centylowej masy ciała o -16,9 po uwzględnieniu różnic wynikających z wieku i płci. Wyjściowe wartości centyli wynosiły 65,4, zaś po 24 miesiącach terapii – 48,2.7

U dzieci w wieku 4-5 lat stosujących dawki od 5 do 30 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu, po 6 tygodniach nie zaobserwowano klinicznie istotnych zmian masy ciała, natomiast po 12 miesiącach terapii odnotowano obniżenie średniej wartości centylowej o -17,92. Średnie wartości centyli wynosiły 66,51 na początku badania oraz 47,45 po roku terapii.8

Rzadkie działania niepożądane

W badaniach klinicznych nie odnotowano przypadków eozynofilowego zapalenia wątroby, obrzęku naczynioruchowego ani zespołu Stevensa-Johnsona, jednak należy pamiętać o możliwości ich wystąpienia podczas terapii.9

Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia szczegółowy wykaz działań niepożądanych zgłaszanych podczas badań klinicznych oraz po wprowadzeniu produktu Elvanse do obrotu, wraz z częstością ich występowania w poszczególnych grupach wiekowych.10

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Dzieci (6-12 lat) Młodzież (13-17 lat) Osoby dorosłe
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcja anafilaktyczna Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana
Nadwrażliwość Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Bardzo często Bardzo często Bardzo często
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Bardzo często Bardzo często Bardzo często
Pobudzenie Często Często Często
Niepokój Często Często Często
Słowotok Często Niezbyt często Często
Zmniejszenie popędu płciowego Nie dotyczy Niezbyt często Często
Depresja Niezbyt często Często Często
Tiki nerwowe Często Niezbyt często Niezbyt często
Chwiejność emocjonalna Często Niezbyt często Niezbyt często
Dysforia Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Euforia Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zwiększona aktywność psychoruchowa Niezbyt często Niezbyt często Często
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często Bardzo często Bardzo często
Zawroty głowy Często Często Często
Niepokój ruchowy Często Niezbyt często Niezbyt często
Drżenie Często Często Często
Nadmierna senność Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Drgawki Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana
Dyskinezy Niezbyt często Częstość nieznana Niezbyt często
Zaburzenia smaku Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Omdlenia Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Poszerzenie źrenic Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zaburzenia serca Częstoskurcz Często Często Często
Kołatania serca Niezbyt często Często Często
Wydłużenie odstępu QTc Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana
Kardiomiopatia Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana
Zaburzenia naczyniowe Objaw Raynauda Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Krwawienie z nosa Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Duszność Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często
Zaburzenia żołądka i jelit Suchość w jamie ustnej Często Często Bardzo często
Biegunka Często Często Często
Zaparcia Często Niezbyt często Często
Ból w nadbrzuszu Bardzo często Często Często
Nudności Często Często Często
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Eozynofilowe zapalenie wątroby Częstość nieznana Częstość nieznana Częstość nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Nadmierne pocenie Niezbyt często Niezbyt często Niezbyt często

Zgłaszanie działań niepożądanych

Niezwykle istotne jest zgłaszanie wszystkich podejrzewanych działań niepożądanych po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku. Wszystkie podejrzewane działania niepożądane należy zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:11

  • Adres: Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
  • Telefon: + 48 22 49 21 301
  • Faks: + 48 22 49 21 309
  • Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.12

Implikacje kliniczne

Podczas stosowania leku Elvanse szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie masy ciała pacjentów, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, ze względu na udokumentowany wpływ lisdeksamfetaminy na rozwój fizyczny podczas długotrwałej terapii. Istotne jest również śledzenie parametrów kardiologicznych (częstość akcji serca, ciśnienie tętnicze) oraz stanu psychicznego pacjentów, biorąc pod uwagę potencjalne działania niepożądane ze strony układu nerwowego i psychiczne.

Należy pamiętać, że profil bezpieczeństwa leku może różnić się w zależności od grupy wiekowej pacjentów, dlatego monitorowanie działań niepożądanych powinno być dostosowane do wieku pacjenta i jego indywidualnych czynników ryzyka.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl