zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
Wskazanie

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD – Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zaburzenie neurorozwojowe, które charakteryzuje się utrzymującymi się problemami z uwagą, nadmierną aktywnością i impulsywnością. ADHD zwykle diagnozuje się w wieku dziecięcym, jednak objawy mogą utrzymywać się również w okresie dorosłości. Zaburzenie to wpływa na funkcjonowanie w różnych obszarach życia, w tym na wyniki w nauce, relacje społeczne oraz zdolność do pracy.

Diagnoza ADHD wymaga obecności objawów nieproporcjonalnych do wieku i poziomu rozwoju pacjenta, które utrzymują się przez co najmniej 6 miesięcy. Kluczowe objawy dzielą się na trzy kategorie: zaburzenia koncentracji uwagi (trudności z utrzymaniem uwagi, zapominanie, gubienie rzeczy), nadpobudliwość (niepokój ruchowy, nadmierna aktywność) oraz impulsywność (działanie bez zastanowienia, przerywanie innym). Rozpoznanie stawia się na podstawie kryteriów diagnostycznych ICD-11 lub DSM-5, po wykluczeniu innych przyczyn objawów.

W farmakoterapii ADHD w Polsce stosuje się przede wszystkim leki psychostymulujące oraz leki niestymulujące. Wśród leków psychostymulujących dostępny jest metylofenidat (Concerta, Medikinet, Methylphenidate Mylan). Z grupy leków niestymulujących stosowana jest atomoksetyna (Strattera, Atomoxetine Accord). W przypadku pacjentów, którzy nie reagują na leczenie pierwszego wyboru, rozważa się stosowanie innych leków, takich jak guanfacyna (Intuniv) czy lisdeksamfetamina (Elvanse). Warto zauważyć, że niektóre z tych leków są stosowane poza wskazaniami rejestracyjnymi (off-label).

Leczenie ADHD wymaga kompleksowego podejścia, które łączy farmakoterapię z interwencjami psychospołecznymi. Największym wyzwaniem w terapii jest dobór odpowiedniego leku i jego dawki, ponieważ reakcja na leczenie jest bardzo indywidualna. Problemem bywa również wystąpienie działań niepożądanych, takich jak zaburzenia snu, utrata apetytu czy wahania nastroju. Istotne trudności stanowi także współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych (m.in. zaburzeń zachowania, depresji, zaburzeń lękowych), które komplikują obraz kliniczny i wymagają dodatkowych interwencji.

Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność długotrwałego stosowania leków, co może wpływać na współpracę pacjenta w terapii. Ważnym aspektem leczenia jest edukacja pacjenta i jego rodziny na temat natury zaburzenia oraz strategii radzenia sobie z objawami. Wyniki badań wskazują, że wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie ADHD znacząco poprawia jakość życia pacjentów i zmniejsza ryzyko wystąpienia problemów w przyszłości, takich jak niepowodzenia szkolne, trudności w relacjach społecznych czy ryzykowne zachowania.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl