PCA
PCA (Patient-Controlled Analgesia) to metoda kontrolowanego przez pacjenta podawania leków przeciwbólowych, najczęściej opioidów, za pomocą specjalnej pompy. System ten pozwala pacjentowi na samodzielne dawkowanie środka przeciwbólowego w granicach wcześniej zaprogramowanych przez lekarza parametrów bezpieczeństwa.
Pompa PCA posiada zaprogramowane limity dawki jednorazowej, dawki maksymalnej w określonym czasie oraz minimalny odstęp między dawkami (tzw. czas blokady), co zapobiega przedawkowaniu. Metoda ta jest powszechnie stosowana w leczeniu bólu pooperacyjnego, pourazowego oraz w terapii bólu przewlekłego, w tym nowotworowego.
Zalety PCA obejmują lepszą kontrolę bólu, mniejsze wahania stężenia leku we krwi, zwiększenie satysfakcji pacjenta oraz ograniczenie całkowitej ilości zużytych opioidów. Badania wskazują, że pacjenci stosujący PCA zgłaszają niższe poziomy bólu w porównaniu do tradycyjnych metod podawania leków przeciwbólowych „na żądanie” przez personel medyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Morfina – Dawkowanie i sposób podawania
Morfina, jako silny opioidowy lek przeciwbólowy, wymaga indywidualnego i ściśle kontrolowanego dawkowania, uwzględniającego wiek, masę ciała, stan kliniczny oraz wcześniejsze leczenie. U dorosłych dawki różnią się w zależności od drogi podania: doustnie tabletki o natychmiastowym uwalnianiu stosuje się w dawkach 10-20 mg co 4 godziny, tabletki o przedłużonym uwalnianiu 30-100 mg co 12 godzin, a podanie parenteralne obejmuje dawki 10-15 mg podskórnie lub domięśniowo co 4 godziny oraz 2-8 mg dożylnie z szybkością 2 mg/min. Specjalistyczne podania zewnątrzoponowe i podpajęczynówkowe wymagają doświadczenia i ścisłego monitorowania, z dawkami początkowymi odpowiednio 5 mg i 0,2-1 mg. U dzieci dawkowanie jest ściśle zależne od masy ciała i wieku, z dawkami dożylnymi od 0,025 mg/kg u noworodków do 0,1 mg/kg u starszych dzieci, a leczenie PCA możliwe jest od 6 roku życia. U pacjentów w podeszłym wieku oraz z niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się zmniejszenie dawki i wydłużenie odstępów między podaniami ze względu na ryzyko kumulacji i zwiększoną wrażliwość na lek.
autostrzykawka, biodostępność leku, ból przewlekły, depresja oddechowa, dożylna infuzja ciągła, hiperalgezja, infuzja ciągła, motoryka przewodu pokarmowego, nalokson, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odcinek lędźwiowy kręgosłupa, opioid, pacjent pediatryczny, PCA, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie dożylne, podanie parenteralne, podanie podpajęczynówkowe, podanie podskórne, podanie zewnątrzoponowe, saturacja krwi, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tolerancja na lek, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxycodone Polpharma 50 mg/ml
Produkt leczniczy Oxycodone Polpharma 50 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji może być podawany dożylnie (iv) lub podskórnie (sc.) zarówno jako bolus, jak i infuzja. Dawkowanie początkowe u dorosłych pacjentów nieleczonych wcześniej opioidami wynosi: dożylne wstrzyknięcie 1-10 mg podawane powoli w ciągu 1-2 minut co minimum 4 godziny, dożylna infuzja 2 mg/godz., PCA bolus 0,03 mg/kg masy ciała z minimalnym odstępem 5 minut, podskórne wstrzyknięcie 5 mg co 4 godziny oraz podskórna infuzja 7,5 mg/dobę. Przy przejściu z formy doustnej na pozajelitową stosuje się współczynnik konwersji 2 mg doustnego oksykodonu = 1 mg pozajelitowego, jednak dawkowanie wymaga indywidualnej korekty, zwłaszcza u pacjentów onkologicznych, którzy mogą potrzebować wyższych dawek. Terapia u osób geriatrycznych oraz z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek i wątroby powinna być prowadzona ostrożnie, rozpoczynając od najmniejszych dawek i stopniowo je zwiększając.
analgezja kontrolowana przez pacjenta, ból, ból nienowotworowy, ból przewlekły, choroba krążków międzykręgowych, choroba nowotworowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, droga podania leku, działanie przeciwbólowe, farmakoterapia, infuzja dożylna, infuzja podskórna, leczenie bólu, oksykodon, opioidy, pacjent geriatryczny, PCA, podanie dożylne, podanie podskórne, podanie pozajelitowe, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Morphini sulfas WZF 10 mg/ml
Morphini Sulfas WZF dostępny jest w stężeniach 10 mg/ml i 20 mg/ml, a dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania do stanu klinicznego pacjenta oraz rodzaju i nasilenia bólu. W ostrym bólu zaleca się dawki 10-15 mg (0,1-0,15 mg/kg mc.) podskórnie lub domięśniowo, bądź 2-8 mg dożylnie z szybkością 2 mg/min, powtarzane co 4 godziny. W bólu przewlekłym dawki wynoszą 5-20 mg co 4 godziny. U osób starszych dawki są zwykle zmniejszane o połowę. U dzieci dawki podawane są wg masy ciała, z maksymalną pojedynczą dawką 15 mg, a podawanie doustne nie jest zalecane. Noworodki i niemowlęta wymagają szczególnej ostrożności i monitorowania parametrów życiowych ze względu na ryzyko depresji oddechowej. Dawkowanie dożylne u dzieci różni się w zależności od wieku i stanu, np. noworodki donoszone otrzymują 0,025-0,05 mg/kg co 6 godzin lub infuzję ciągłą 0,01-0,03 mg/kg/godz., a dzieci powyżej 1 roku 0,05-0,1 mg/kg co 2-4 godziny lub infuzję 0,01-0,04 mg/kg/godz.
analgezja kontrolowana przez pacjenta, ból przewlekły, depresja oddechowa, dożylna infuzja ciągła, hiperalgezja, klirens kreatyniny, noworodek donoszony, ostry ból, PCA, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie podskórne, roztwór do wstrzykiwań, saturacja krwi, siarczan morfiny, skrajne wcześniactwo, tolerancja lekowa, wcześniak, wlew dożylny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół odstawienny