toksyczność mesalazyny
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy, 5-ASA) to lek przeciwzapalny stosowany głównie w leczeniu nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD), takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Mimo ogólnie dobrego profilu bezpieczeństwa, mesalazyna może wykazywać działania niepożądane o różnym nasileniu.
Najczęstsze objawy toksyczności mesalazyny obejmują dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, bóle brzucha, biegunka), bóle głowy oraz reakcje skórne. Rzadziej występują cięższe powikłania, takie jak nefrotoksyczność (śródmiąższowe zapalenie nerek), hepatotoksyczność, zapalenie trzustki czy reakcje przypominające toczeń. Szczególnie istotne jest monitorowanie funkcji nerek, zwłaszcza na początku terapii.
Mechanizm toksyczności mesalazyny ma charakter złożony i obejmuje zarówno bezpośrednie działanie cytotoksyczne, jak i reakcje nadwrażliwości. Pacjenci z wcześniejszymi reakcjami nadwrażliwości na salicylany (w tym kwas acetylosalicylowy) lub sulfasalazynę są bardziej narażeni na wystąpienie działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów toksyczności zaleca się odstawienie leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Mesalazyna – Przedawkowanie
Mesalazyna (kwas 5-aminosalicylowy) jest stosowana w terapii chorób zapalnych jelit, a przypadki jej przedawkowania są rzadkie. Dostępne dane kliniczne, w tym doświadczenia z preparatem Pentasa przy dawkach do 8 g/dobę przez miesiąc, nie wykazują toksycznego wpływu na wątrobę i nerki. Objawy przedawkowania mesalazyny mogą przypominać toksyczność salicylanów i obejmują: objawy neuropsychiatryczne (szum uszny, zawroty głowy, dezorientacja, senność), oddechowe (hiperwentylacja, obrzęk płuc), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty), zaburzenia metaboliczne (hipoglikemia, zaburzenia równowagi elektrolitowej i pH krwi) oraz inne (odwodnienie, hipertermia). W ostrych przypadkach może dojść do poważnych zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej.
aminosalicylan, antidotum, choroba zapalna jelit, hipertermia, hipoglikemia, kwas 5-aminosalicylowy, leczenie objawowe, leczenie szpitalne, mesalazyna, objawy neuropsychiatryczne, obrzęk płuc, przedawkowanie mesalazyny, szum uszny, toksyczność mesalazyny, toksyczność salicylanów, wymuszona diureza, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej - Leksykon leków
Przedawkowanie – Salaza 500 mg
Przedawkowanie mesalazyny, substancji czynnej preparatu Salaza 500 mg, może prowadzić do wieloukładowych objawów toksyczności charakterystycznych dla salicylanów. Do najczęstszych manifestacji należą zaburzenia neurologiczne (szum uszny, zawroty głowy, bóle głowy, dezorientacja, senność), oddechowe (obrzęk płuc, hiperwentylacja), gastroenterologiczne (biegunka, wymioty) oraz metaboliczne (hipoglikemia, zaburzenia równowagi elektrolitowej, kwasica, hipertermia, odwodnienie). Warto podkreślić, że każda tabletka Salaza zawiera 500 mg mesalazyny oraz 49 mg sodu (2,13 mmol), co może mieć znaczenie w kontekście nadmiernego spożycia sodu podczas przedawkowania.
aminosalicylan, biegunka, ból głowy, dezorientacja, diureza, hipertermia, hiperwentylacja, hipoglikemia, kwasica, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, mesalazyna, obrzęk płuc, odwodnienie, salicylan, szum uszny, toksyczność mesalazyny, toksyczność salicylanów, wymioty, zaburzenie elektrolitowe, zawrót głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asamax 500
Podczas terapii mesalazyną w postaci Asamax 500 mg w tabletkach dojelitowych, konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, wątrobowych (AspAT, AlAT), nerkowych (kreatynina) oraz ogólnego badania moczu. Zalecany harmonogram obejmuje badania przed rozpoczęciem leczenia, po 14 dniach, następnie 2-3 kontrole co 4 tygodnie, a przy stabilnych wynikach – co 3 miesiące. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pediatrycznych (6-18 lat), z upośledzoną funkcją wątroby, chorobami płuc (zwłaszcza astmą oskrzelową) oraz u osób z historią reakcji na sulfasalazynę ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Asamax 500 jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, a w przypadku pogorszenia funkcji nerek należy rozważyć przerwanie terapii.
AlAT, AspAT, astma oskrzelowa, badanie ogólne moczu, choroba płuc, czynność wątroby, kamica układu moczowego, kreatynina w surowicy, mesalazyna, morfologia krwi, ostra nietolerancja, ostry ból brzucha, reakcja niepożądana, skurcz żołądka, sulfasalazyna, toksyczność mesalazyny, upośledzenie funkcji wątroby, wysypka skórna, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia składu krwi, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Asamax 250 250 mg
Przedawkowanie mesalazyny (Asamax) stanowi poważny stan kliniczny, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane wskazują, że nie ma jednoznacznego toksycznego wpływu na funkcję wątroby i nerek, jednak ze względu na ograniczone informacje konieczne jest monitorowanie parametrów takich jak kreatynina, mocznik, GFR oraz enzymy wątrobowe i bilirubina. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunkę, bóle głowy, zawroty głowy, senność oraz zaburzenia równowagi elektrolitowej, zwłaszcza potasu i sodu. W przypadku niedawnego przyjęcia leku wskazane jest rozważenie płukania żołądka oraz podanie węgla aktywowanego w celu ograniczenia wchłaniania substancji.
Asamax, enzymy wątrobowe, funkcja nerek, funkcja wątroby, leczenie przedawkowania, mesalazyna, nawadnianie dożylne, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy żołądkowo-jelitowe, oddział intensywnej terapii, odtrutka, parametry życiowe, płukanie żołądka, przedawkowanie leku, równowaga wodno-elektrolitowa, terapia objawowa, toksyczność mesalazyny, węgiel aktywowany, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia neurologiczne