arabinofuranozylouracyl
Arabinofuranozylouracyl (AU) to analog nukleozydowy składający się z uracylu połączonego z cukrem arabinofuranozą. Jest to związek wykorzystywany w badaniach biochemicznych i farmakologicznych jako prekursor leków przeciwnowotworowych i przeciwwirusowych.
Ze względu na swoją strukturę, arabinofuranozylouracyl może wbudowywać się w tworzące się łańcuchy DNA i RNA, co prowadzi do zaburzenia syntezy kwasów nukleinowych. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu enzymów zaangażowanych w metabolizm nukleotydów, w tym polimerazy DNA, co skutkuje zahamowaniem replikacji DNA i ostatecznie śmiercią komórki.
W onkologii pochodne arabinofuranozylouracylu są stosowane w terapii różnych typów nowotworów, szczególnie białaczek i chłoniaków. Związki te wykazują również potencjał w leczeniu infekcji wirusowych, w tym zakażeń herpeswirusami i wirusem opryszczki. Badania nad nowymi pochodnymi arabinofuranozylouracylu koncentrują się na zwiększeniu ich selektywności wobec komórek nowotworowych i zmniejszeniu toksyczności ogólnoustrojowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytosar 100 mg
Cytarabina (Cytarabinum) charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją po podaniu dożylnym, co determinuje jej krótki czas działania. Głównym szlakiem metabolicznym jest dezaminacja zachodząca głównie w wątrobie i nerkach, prowadząca do powstania metabolitu arabinofuranozylouracylu, który stanowi około 90% wydalanej dawki. Tylko około 5,8% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 12-24 godzin. Farmakokinetyka leku cechuje się bardzo szybkim spadkiem stężenia we krwi – u większości pacjentów stężenie cytarabiny staje się niemierzalne w ciągu 15 minut od podania, a u niektórych już po 5 minutach, co wskazuje na intensywną dystrybucję i metabolizm.
arabinofuranozylouracyl, biodostępność, cytarabina, Cytosar, dezaminacja, dystrybucja i metabolizm, lek przeciwnowotworowy, narządy metabolizujące, okres półtrwania leku, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, proszek i rozpuszczalnik, rekonstytucja, roztwór do wstrzykiwań, stężenie leku we krwi, substancja czynna, szlak metaboliczny - Leksykon substancji czynnych
Cytarabina – Właściwości farmakokinetyczne
Cytarabina (ara-C) jest nukleozydem pirymidynowym o złożonej farmakokinetyce, wykorzystywanym głównie w leczeniu białaczek. Po podaniu doustnym biodostępność wynosi mniej niż 20%, co czyni tę drogę nieefektywną klinicznie. Podanie dożylne umożliwia szybkie osiągnięcie wysokich stężeń w osoczu, z fazą dystrybucji o okresie półtrwania około 10 minut oraz fazą eliminacji trwającą 1-3 godziny. Podanie podskórne lub domięśniowe prowadzi do niższych stężeń maksymalnych osiąganych po 20-60 minutach. Objętość dystrybucji wynosi 0,7 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest niskie (około 13,3% przy stężeniach 0,005-1 mg/ml). Cytarabina przenika słabo przez barierę krew-mózg, co uzasadnia konieczność podania dokanałowego w leczeniu i profilaktyce zmian nowotworowych OUN, gdzie stężenia w płynie mózgowo-rdzeniowym po dużych dawkach (1-3 g/m²) wynoszą około 100-300 ng/ml.
Metabolizm cytarabiny obejmuje aktywację do 5′-cytarabiny trifosforanu w komórkach białaczkowych i szpiku oraz dezaminację do nieaktywnego metabolitu arabinofuranozylouracylu (ARA-U), głównie w wątrobie. Równowaga między kinazą dezoksycytydyny a deaminazą cytydyny wpływa na wrażliwość komórek na lek. Po podaniu dużych dawek stężenia cytarabiny w surowicy są nawet 200-krotnie wyższe niż przy dawkach konwencjonalnych, a klirens nerkowy ulega spowolnieniu. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolizm i wydalanie nerkowe, z 80% dawki wydalanej w moczu w ciągu 24 godzin, z czego 90% jako metabolit nieaktywny. W OUN okres półtrwania cytarabiny jest wydłużony do 3-3,5 godziny, co ma znaczenie terapeutyczne. Zmienność stężeń w surowicy u poszczególnych pacjentów koreluje z odpowiedzią kliniczną, podkreślając znaczenie indywidualizacji terapii.
arabinofuranozylouracyl, bariera krew-mózg, biodostępność, deaminaza cytydyny, kinaza dezoksycytydyny, klirens nerkowy, komórki białaczkowe, komórki blastyczne, leczenie białaczki, nowotwór ośrodkowego układu nerwowego, nukleozyd pirymidynowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie podskórne, remisja hematologiczna, szpik kostny, terapia przeciwnowotworowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytosar 1 g
Cytarabina charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją, głównie poprzez proces dezaminacji do arabinofuranozylouracylu, który zachodzi przede wszystkim w wątrobie i nerkach. Tylko 5,8% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki ulega eliminacji w formie metabolitów. Po dożylnym podaniu wysokich dawek stężenie cytarabiny we krwi spada do niemierzalnych wartości w ciągu 5-15 minut, co wynika z intensywnego wychwytu komórkowego oraz szybkiego metabolizmu wątrobowego i nerkowego.
arabinofuranozylouracyl, badanie farmakokinetyczne, biotransformacja, biotransformacja leku, cytarabina, czas półtrwania, dezaminacja, kinetyka stężeń, metabolizm cytarabiny, metabolizm nerkowy, metabolizm wątrobowy, parametr farmakokinetyczny, profil bezpieczeństwa, profil eliminacji, stężenie terapeutyczne, szlak metaboliczny, właściwości farmakokinetyczne, wlew ciągły, wychwyt komórkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytosar 500 mg
Cytarabina, podawana dożylnie w dawce 500 mg w formie proszku rozpuszczalnego, charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją. Głównym procesem metabolicznym jest dezaminacja do nieaktywnego metabolitu arabinofuranozylouracylu, zachodząca głównie w wątrobie i nerkach. Wydalanie leku odbywa się przede wszystkim przez nerki, przy czym tylko 5,8% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% w formie metabolitu. Farmakokinetyka cytarabiny cechuje się bardzo szybkim klirensem osoczowym, z niemierzalnymi stężeniami we krwi osiąganymi zwykle w ciągu 15 minut po podaniu pojedynczej wysokiej dawki, a u niektórych pacjentów nawet po 5 minutach, co wskazuje na intensywny wychwyt tkankowy i szybki metabolizm.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytosar 100 mg/ml
Cytarabina, będąca arabinozydem cytozyny i antymetabolitem przeciwnowotworowym, charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją. Lek dostępny jest w postaci roztworu do wstrzykiwań o stężeniu 100 mg/ml. Głównym szlakiem metabolicznym jest dezaminacja do nieaktywnego metabolitu arabinofuranozylouracylu, zachodząca głównie w wątrobie i nerkach. Po dożylnym podaniu jedynie 5,8% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki eliminuje się jako metabolit dezaminacji. Stężenie cytarabiny we krwi spada bardzo szybko – u większości pacjentów do poziomów niemierzalnych w ciągu 15 minut, a u niektórych nawet już po 5 minutach od podania.
aktywność farmakologiczna, antymetabolit, arabinofuranozylouracyl, arabinozyd cytozyny, badanie farmakokinetyczne, biotransformacja, cytarabina, dezaminacja, działanie terapeutyczne, lek przeciwnowotworowy, metabolizm cytarabiny, nieaktywny metabolit, nowotwór hematologiczny, okno terapeutyczne, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, profil farmakokinetyczny, roztwór do wstrzykiwań, stężenie terapeutyczne, szlak metaboliczny, wlew ciągły - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytosar 20 mg/ml
Cytarabina, dostępna w postaci roztworu do wstrzykiwań/infuzji Cytosar o stężeniu 20 mg/ml, charakteryzuje się szybkim metabolizmem głównie w wątrobie i nerkach poprzez dezaminację do arabinofuranozylouracylu. Po podaniu dożylnym jedynie 5,8% dawki jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 12-24 godzin, natomiast aż 90% dawki jest eliminowane jako metabolit dezaminacji. Farmakokinetyka leku cechuje się bardzo szybkim spadkiem stężenia w osoczu – u większości pacjentów stężenie cytarabiny staje się niemierzalne już po 15 minutach, a u niektórych nawet po 5 minutach od podania. Roztwór Cytosar ma pH 7,4 i osmolalność 250-350 mOsm/kg, co zapewnia stabilność i prawidłową dystrybucję leku po podaniu dożylnym.
arabinofuranozylouracyl, cytarabina, dezaminacja, dystrybucja w organizmie, infuzja ciągła, lek cytostatyczny, metabolizm cytarabiny, metabolizm leku, okres półtrwania, parametry fizykochemiczne, podanie dożylne, protokół dawkowania, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, stężenie terapeutyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytarabina Accord 20 mg/ml
Cytarabina Accord w roztworze do wstrzykiwań (20 mg/ml) charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją, z okresem półtrwania około 10 minut po podaniu dożylnym. Maksymalne stężenie leku w surowicy jest znacząco wyższe (do 200-krotnie) przy dużych dawkach (1-3 g/m² pc.) w porównaniu z dawkami konwencjonalnymi. Po dożylnym podaniu dużych dawek cytarabiny stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 100-300 ng/ml, co jest istotne w terapii białaczek z zajęciem OUN. Metabolit nieaktywny ARA-U osiąga najwyższe stężenia już po 15 minutach, a jego wydalanie stanowi około 90% dawki, podczas gdy tylko 5,8% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej w ciągu 12-24 godzin. Podanie podskórne skutkuje niższymi stężeniami w osoczu i opóźnionym czasem osiągnięcia Cmax (20-60 minut). Klirens nerkowy jest wolniejszy przy dużych dawkach cytarabiny.
arabinofuranozylouracyl, bariera krew-mózg, białaczka OUN, biotransformacja, cytarabina, cytarabina dożylna, dezaminacja, działanie niepożądane, klirens nerkowy, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dokanałowe, podanie dożylne, podanie podskórne, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, stężenie w surowicy, właściwości farmakokinetyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cytarabine Kabi 100 mg/ml
Cytarabine Kabi (cytarabina 100 mg/ml) wykazuje złożoną farmakokinetykę zależną od drogi podania i schematu dawkowania. Lek podlega intensywnej dezaminacji do nieaktywnego metabolitu arabinofuranozylouracylu (ARA-U), głównie w wątrobie i nerkach. Okres półtrwania cytarabiny jest bardzo krótki, wynoszący około 10 minut, co wymaga stosowania schematów wielokrotnego podawania lub ciągłej infuzji. Po dożylnym podaniu dużych dawek (1-3 g/m²) stężenie leku w surowicy jest nawet 200-krotnie wyższe niż przy dawkach konwencjonalnych, a metabolit ARA-U osiąga maksymalne stężenie już po 15 minutach. Wydalanie niezmienionego leku z moczem stanowi jedynie 5,8% dawki, natomiast 90% dawki jest eliminowane w postaci metabolitu. Szybkie zmniejszenie stężenia cytarabiny w osoczu obserwuje się już po 15 minutach od podania, a u niektórych pacjentów lek jest niemierzalny po 5 minutach.
arabinofuranozylouracyl, bariera krew-mózg, choroba nowotworowa, cytarabina, dezaminacja, duża dawka, efekt terapeutyczny, klirens nerkowy, lek cytotoksyczny, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie dożylne, podanie podskórne, protokół terapeutyczny, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w surowicy, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego