Właściwości farmakokinetyczne
Cytarabina Accord 20 mg/ml
Cytarabina Accord w roztworze do wstrzykiwań (20 mg/ml) charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją, z okresem półtrwania około 10 minut po podaniu dożylnym. Maksymalne stężenie leku w surowicy jest znacząco wyższe (do 200-krotnie) przy dużych dawkach (1-3 g/m² pc.) w porównaniu z dawkami konwencjonalnymi. Po dożylnym podaniu dużych dawek cytarabiny stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 100-300 ng/ml, co jest istotne w terapii białaczek z zajęciem OUN. Metabolit nieaktywny ARA-U osiąga najwyższe stężenia już po 15 minutach, a jego wydalanie stanowi około 90% dawki, podczas gdy tylko 5,8% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej w ciągu 12-24 godzin. Podanie podskórne skutkuje niższymi stężeniami w osoczu i opóźnionym czasem osiągnięcia Cmax (20-60 minut). Klirens nerkowy jest wolniejszy przy dużych dawkach cytarabiny.
Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny
Cytarabina Accord (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych cytarabiny z uwzględnieniem różnych dróg podania, procesów metabolicznych oraz eliminacji leku z organizmu.1
Podanie dożylne cytarabiny
Po podaniu dożylnym cytarabina charakteryzuje się bardzo krótkim czasem obecności we krwi. U większości pacjentów stężenie leku we krwi zmniejsza się do wartości nieoznaczalnych już w ciągu 15 minut od podania. W niektórych przypadkach cytarabina nie jest wykrywalna już po 5 minutach od wstrzyknięcia. Okres półtrwania cytarabiny wynosi zaledwie 10 minut, co świadczy o jej szybkiej eliminacji z krwiobiegu.2
Istotne różnice występują pomiędzy konwencjonalnymi a dużymi dawkami cytarabiny podawanymi dożylnie:
- Maksymalne stężenie w surowicy – podczas stosowania dużych dawek jest aż 200 razy większe w porównaniu ze stężeniami osiąganymi podczas terapii dawkami konwencjonalnymi3
- Stężenie metabolitu ARA-U – najwyższe stężenie nieaktywnego metabolitu ARA-U podczas stosowania dużych dawek obserwuje się już po 15 minutach od podania4
- Klirens nerkowy – jest wolniejszy podczas stosowania dużych dawek w porównaniu z dawkami konwencjonalnymi5
Podczas podawania cytarabiny w dużych dawkach (1-3 g/m² pc.) dożylnie, stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR) wynosi około 100-300 nanogramów/ml.6
Podanie podskórne cytarabiny
Po podskórnym podaniu cytarabiny maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 20-60 minutach od momentu aplikacji. Istotnym jest fakt, że przy porównywalnych dawkach, stężenia cytarabiny w osoczu są znacznie niższe po podaniu podskórnym niż po podaniu dożylnym.7
Podanie dokanałowe cytarabiny
Cytarabina podawana drogą dożylną przenika przez barierę krew-mózg jedynie w ograniczonym zakresie. Z tego powodu, w przypadku profilaktyki i leczenia białaczki z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego (OUN), zaleca się podawanie cytarabiny drogą dokanałową. Dokanałowe podanie cytarabiny powoduje bardzo małe stężenie leku w osoczu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.8
Metabolizm cytarabiny
Cytarabina podlega szybkim procesom metabolicznym w organizmie. Głównym procesem biotransformacji jest dezaminacja do arabinofuranozylouracylu (ARA-U). Metabolizm cytarabiny zachodzi głównie w wątrobie, ale prawdopodobnie również w nerkach.9
Eliminacja cytarabiny
Po podaniu dożylnym cytarabiny, tylko niewielka część dawki (5,8%) jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 12-24 godzin. Zdecydowana większość dawki (90%) jest wydalana jako nieaktywny produkt dezaminacji – arabinofuranozylouracyl (ARA-U).10
| Parametr farmakokinetyczny | Podanie dożylne | Podanie podskórne | Podanie dokanałowe |
|---|---|---|---|
| Czas do osiągnięcia Cmax | Natychmiast | 20-60 minut | Dane niedostępne |
| Okres półtrwania | 10 minut | Dane niedostępne | Dane niedostępne |
| Wykrywalność we krwi | Do 15 minut (w niektórych przypadkach do 5 minut) | Dane niedostępne | Bardzo małe stężenie w osoczu |
| Stężenie w PMR przy dużych dawkach | 100-300 ng/ml (przy dawkach 1-3g/m² pc.) | Dane niedostępne | Wysokie stężenie lokalne |
| Wydalanie z moczem w postaci niezmienionej | 5,8% w ciągu 12-24h | Dane niedostępne | Dane niedostępne |
| Wydalanie w formie metabolitu ARA-U | 90% dawki | Dane niedostępne | Dane niedostępne |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania