Właściwości farmakokinetyczne
Cytarabina Accord 20 mg/ml

Cytarabina Accord w roztworze do wstrzykiwań (20 mg/ml) charakteryzuje się szybkim metabolizmem i eliminacją, z okresem półtrwania około 10 minut po podaniu dożylnym. Maksymalne stężenie leku w surowicy jest znacząco wyższe (do 200-krotnie) przy dużych dawkach (1-3 g/m² pc.) w porównaniu z dawkami konwencjonalnymi. Po dożylnym podaniu dużych dawek cytarabiny stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym wynosi około 100-300 ng/ml, co jest istotne w terapii białaczek z zajęciem OUN. Metabolit nieaktywny ARA-U osiąga najwyższe stężenia już po 15 minutach, a jego wydalanie stanowi około 90% dawki, podczas gdy tylko 5,8% dawki jest wydalane z moczem w formie niezmienionej w ciągu 12-24 godzin. Podanie podskórne skutkuje niższymi stężeniami w osoczu i opóźnionym czasem osiągnięcia Cmax (20-60 minut). Klirens nerkowy jest wolniejszy przy dużych dawkach cytarabiny.

Właściwości farmakokinetyczne cytarabiny

Cytarabina Accord (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/do infuzji) wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania leku. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych cytarabiny z uwzględnieniem różnych dróg podania, procesów metabolicznych oraz eliminacji leku z organizmu.1

Podanie dożylne cytarabiny

Po podaniu dożylnym cytarabina charakteryzuje się bardzo krótkim czasem obecności we krwi. U większości pacjentów stężenie leku we krwi zmniejsza się do wartości nieoznaczalnych już w ciągu 15 minut od podania. W niektórych przypadkach cytarabina nie jest wykrywalna już po 5 minutach od wstrzyknięcia. Okres półtrwania cytarabiny wynosi zaledwie 10 minut, co świadczy o jej szybkiej eliminacji z krwiobiegu.2

Istotne różnice występują pomiędzy konwencjonalnymi a dużymi dawkami cytarabiny podawanymi dożylnie:

  • Maksymalne stężenie w surowicy – podczas stosowania dużych dawek jest aż 200 razy większe w porównaniu ze stężeniami osiąganymi podczas terapii dawkami konwencjonalnymi3
  • Stężenie metabolitu ARA-U – najwyższe stężenie nieaktywnego metabolitu ARA-U podczas stosowania dużych dawek obserwuje się już po 15 minutach od podania4
  • Klirens nerkowy – jest wolniejszy podczas stosowania dużych dawek w porównaniu z dawkami konwencjonalnymi5

Podczas podawania cytarabiny w dużych dawkach (1-3 g/m² pc.) dożylnie, stężenie leku w płynie mózgowo-rdzeniowym (PMR) wynosi około 100-300 nanogramów/ml.6

Podanie podskórne cytarabiny

Po podskórnym podaniu cytarabiny maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po około 20-60 minutach od momentu aplikacji. Istotnym jest fakt, że przy porównywalnych dawkach, stężenia cytarabiny w osoczu są znacznie niższe po podaniu podskórnym niż po podaniu dożylnym.7

Podanie dokanałowe cytarabiny

Cytarabina podawana drogą dożylną przenika przez barierę krew-mózg jedynie w ograniczonym zakresie. Z tego powodu, w przypadku profilaktyki i leczenia białaczki z zajęciem ośrodkowego układu nerwowego (OUN), zaleca się podawanie cytarabiny drogą dokanałową. Dokanałowe podanie cytarabiny powoduje bardzo małe stężenie leku w osoczu, co zmniejsza ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych.8

Metabolizm cytarabiny

Cytarabina podlega szybkim procesom metabolicznym w organizmie. Głównym procesem biotransformacji jest dezaminacja do arabinofuranozylouracylu (ARA-U). Metabolizm cytarabiny zachodzi głównie w wątrobie, ale prawdopodobnie również w nerkach.9

Eliminacja cytarabiny

Po podaniu dożylnym cytarabiny, tylko niewielka część dawki (5,8%) jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 12-24 godzin. Zdecydowana większość dawki (90%) jest wydalana jako nieaktywny produkt dezaminacji – arabinofuranozylouracyl (ARA-U).10

Parametr farmakokinetyczny Podanie dożylne Podanie podskórne Podanie dokanałowe
Czas do osiągnięcia Cmax Natychmiast 20-60 minut Dane niedostępne
Okres półtrwania 10 minut Dane niedostępne Dane niedostępne
Wykrywalność we krwi Do 15 minut (w niektórych przypadkach do 5 minut) Dane niedostępne Bardzo małe stężenie w osoczu
Stężenie w PMR przy dużych dawkach 100-300 ng/ml (przy dawkach 1-3g/m² pc.) Dane niedostępne Wysokie stężenie lokalne
Wydalanie z moczem w postaci niezmienionej 5,8% w ciągu 12-24h Dane niedostępne Dane niedostępne
Wydalanie w formie metabolitu ARA-U 90% dawki Dane niedostępne Dane niedostępne
  1. 01.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl