receptory wapniowe

Receptory wapniowe (CaSR – Calcium-Sensing Receptors) to białka błonowe należące do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G (GPCR), których główną funkcją jest wykrywanie i reagowanie na zmiany stężenia jonów wapnia w środowisku zewnątrzkomórkowym. Zostały odkryte w 1993 roku i odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy wapniowej w organizmie.

Receptory wapniowe występują głównie w przytarczycach, gdzie regulują wydzielanie parathormonu (PTH) w odpowiedzi na zmiany stężenia wapnia we krwi. Wzrost stężenia wapnia aktywuje CaSR, co prowadzi do hamowania wydzielania PTH, natomiast spadek stężenia wapnia zmniejsza aktywność CaSR, stymulując sekrecję PTH. Receptory te występują również w kanalikach nerkowych, komórkach C tarczycy (produkujących kalcytoninę), komórkach kostnych oraz w różnych obszarach mózgu.

Mutacje genu kodującego receptor wapniowy mogą prowadzić do zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Mutacje aktywujące CaSR powodują hipokalcemię rodzinną (FHH – Familial Hypocalciuric Hypercalcemia), podczas gdy mutacje inaktywujące mogą prowadzić do rodzinnej hipokalcemii z hiperkalciurią. Receptory wapniowe są również celem terapeutycznym dla leków zwanych kalcymimetykami (np. cynakalcet), stosowanych w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl