dextran
Dextran to polisacharyd złożony z łańcuchów glukozy, który występuje naturalnie jako produkt fermentacji bakteryjnej. W medycynie stosowany jest jako koloid syntetyczny w różnych preparatach o działaniu przeciwzakrzepowym, uzupełniającym objętość osocza oraz jako nośnik leków.
Preparaty dextranu dostępne są w różnych masach cząsteczkowych (od 40 do 70 kDa), co determinuje ich właściwości farmakokinetyczne i zastosowanie kliniczne. Dextran 40 (o niższej masie cząsteczkowej) stosowany jest głównie jako środek przeciwzakrzepowy, poprawiający mikrokrążenie, natomiast Dextran 70 znajduje zastosowanie przede wszystkim jako środek zwiększający objętość osocza w stanach hipowolemii.
Mechanizm działania przeciwzakrzepowego dextranu polega na zmniejszaniu lepkości krwi, hamowaniu adhezji płytek krwi oraz obniżaniu stężenia czynnika VIII. Należy jednak pamiętać o ryzyku wystąpienia reakcji anafilaktycznych podczas stosowania preparatów dextranu, dlatego przed podaniem zaleca się wykonanie próby uczuleniowej z wykorzystaniem haptenów dextranu.
W praktyce klinicznej dextran stosowany jest w leczeniu i profilaktyce choroby zakrzepowo-zatorowej, w terapii wstrząsu hipowolemicznego, a także jako składnik płynów do perfuzji narządów oraz roztworów do przechowywania tkanek. Preparaty dextranu są również używane w okulistyce jako sztuczne łzy oraz jako składniki płynów do soczewek kontaktowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Fragmin 18 000 j.m. a.Xa/0,72 ml
Dalteparyna sodowa (FRAGMIN) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej działanie przeciwzakrzepowe. Współstosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol, apiksaban), przeciwpłytkowymi (klopidogrel, prasugrel), niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (ibuprofen, diklofenak, naproksen) oraz antagonistami receptora GP IIb/IIIa (abciksimab, eptifibatyd) znacząco zwiększa ryzyko krwawień poprzez sumowanie efektów przeciwzakrzepowych i antyagregacyjnych. Podobne nasilenie działania obserwuje się przy stosowaniu antagonistów witaminy K, leków trombolitycznych (alteplaza, streptokinaza), dextranu oraz niektórych cytostatyków, sulfinpirazonu, probenecydu i kwasu etakrynowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ i dużych dawek kwasu acetylosalicylowego, ze względu na ryzyko zmniejszenia przepływu nerkowego i zwiększenia działań niepożądanych dalteparyny.
abciksimab, acenokumarol, agregacja płytek krwi, alteplaza, antagonista receptora GP IIb/IIIa, antagonista witaminy K, antykoagulant, apiksaban, choroba wątroby, czynnik krzepnięcia, dabigatran, dalteparyna sodowa, dextran, digitoksyna, digoksyna, diklofenak, doksycyklina, działanie antyagregacyjne, działanie przeciwzakrzepowe, eptifibatyd, fibrynoliza, Fragmin, glikozyd nasercowy, heparyna, ibuprofen, klopidogrel, krzepnięcie krwi, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbinowy, kwas etakrynowy, lek cytostatyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, naproksen, niestabilna choroba wieńcowa, niestabilna dusznica bolesna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nitrogliceryna, powikłanie krwotoczne, prasugrel, rywaroksaban, streptokinaza, sulfinpirazon, synteza czynników krzepnięcia, tenekteplaza, terapia skojarzona, tetracyklina, tikagrelor, tirofiban, warfaryna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Fragmin 5000 j.m. a.Xa/0,2 ml
Dalteparyna sodowa, składnik aktywny preparatu Fragmin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej działanie przeciwzakrzepowe. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami przeciwzakrzepowymi (inhibitory trombiny, czynnika Xa), przeciwpłytkowymi (klopidogrel, prasugrel, tikagrelor), NLPZ (diklofenak, ibuprofen, naproksen) oraz antagonistami witaminy K (warfaryna, acenokumarol), ze względu na wysokie ryzyko nasilenia efektu przeciwzakrzepowego i powikłań krwotocznych. W przypadku NLPZ i dużych dawek kwasu acetylosalicylowego u pacjentów z niewydolnością nerek istnieje dodatkowe ryzyko nefrotoksyczności, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania funkcji nerek. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów krzepnięcia oraz dostosowanie dawki dalteparyny w trakcie terapii z wymienionymi lekami.
acenokumarol, agregacja płytek krwi, alteplaza, antagonista receptora GP IIb/IIIa, antagonista witaminy K, cetyryzyna, dalteparyna sodowa, dextran, difenhydramina, doksycyklina, działanie przeciwzakrzepowe, funkcja nerek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor trombiny, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbinowy, lek cytostatyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, loratadyna, minocyklina, niestabilna choroba wieńcowa, niestabilna dusznica bolesna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nitrogliceryna dożylna, NLPZ, parametr krzepnięcia, prasugrel, ryzyko krwawienia, streptokinaza, tetracyklina, tikagrelor, urokinaza, warfaryna, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q - Leksykon leków
Interakcje leku – Neoparin 40 mg/0,4 ml
Enoksaparyna sodowa wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii przeciwzakrzepowej. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie enoksaparyny z salicylanami w dawkach przeciwzapalnych, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), lekami trombolitycznymi (np. alteplaza, reteplaza) oraz innymi antykoagulantami ze względu na wysokie lub bardzo wysokie ryzyko krwawień. W przypadku konieczności kojarzenia tych leków wymagana jest ścisła kontrola kliniczna i laboratoryjna. Leki takie jak inhibitory agregacji płytek krwi (np. kwas acetylosalicylowy w dawce antyagregacyjnej, klopidogrel), dextran 40 oraz glikokortykosteroidy mogą być stosowane ostrożnie, z monitorowaniem parametrów krzepnięcia i stanu pacjenta.
agregacja płytek krwi, antagoniści glikoproteiny, antagoniści receptora angiotensyny, antykoagulanty, dextran, diuretyki oszczędzające potas, działanie addytywne, działanie przeciwzakrzepowe, działanie wazodylatacyjne, enoksaparyna sodowa, funkcja płytek krwi, glikokortykosteroidy, hemostaza, hiperkaliemia, inhibitory agregacji płytek krwi, inhibitory konwertazy angiotensyny, kwas acetylosalicylowy, leki trombolityczne, monitorowanie laboratoryjne, naczynia krwionośne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostry zespół wieńcowy, parametry krzepnięcia, powikłania krwotoczne, salicylany, stężenie potasu, synteza prostaglandyn, zaburzenie hemostazy - Leksykon leków
Interakcje leku – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne z lekami wpływającymi na hemostazę, co może znacząco zwiększać ryzyko krwawień. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie enoksaparyny z salicylanami w dawkach przeciwzapalnych, NLPZ (w tym ketorolakiem), lekami trombolitycznymi (alteplaza, reteplaza, streptokinaza, tenekteplaza, urokinaza) oraz innymi antykoagulantami ze względu na wysokie lub bardzo wysokie ryzyko powikłań krwotocznych. W przypadku konieczności łącznego stosowania tych leków, wymagana jest ścisła kontrola parametrów klinicznych i laboratoryjnych. Dawkowanie i monitorowanie powinno uwzględniać indywidualne ryzyko pacjenta, a leki zaburzające hemostazę należy odstawić przed rozpoczęciem terapii enoksaparyną, jeśli to możliwe.
alteplaza, antagoniści glikoproteiny, antykoagulant, dextran, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, farmakokinetyka, glikokortykosteroidy, hemostaza, hiperkaliemia, inhibitory agregacji płytek, interakcja farmakodynamiczna, ketorolak, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, leki trombolityczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, NLPZ, ostry zespół wieńcowy, powikłania krwotoczne, reteplaza, salicylany, streptokinaza, substytut osocza, tenekteplaza, tyklopidyna, urokinaza, zaburzenia hemostazy