Interakcje leku
Fragmin 18 000 j.m. a.Xa/0,72 ml
Dalteparyna sodowa (FRAGMIN) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jej działanie przeciwzakrzepowe. Współstosowanie z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol, apiksaban), przeciwpłytkowymi (klopidogrel, prasugrel), niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (ibuprofen, diklofenak, naproksen) oraz antagonistami receptora GP IIb/IIIa (abciksimab, eptifibatyd) znacząco zwiększa ryzyko krwawień poprzez sumowanie efektów przeciwzakrzepowych i antyagregacyjnych. Podobne nasilenie działania obserwuje się przy stosowaniu antagonistów witaminy K, leków trombolitycznych (alteplaza, streptokinaza), dextranu oraz niektórych cytostatyków, sulfinpirazonu, probenecydu i kwasu etakrynowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ i dużych dawek kwasu acetylosalicylowego, ze względu na ryzyko zmniejszenia przepływu nerkowego i zwiększenia działań niepożądanych dalteparyny.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Substancje nasilające działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny
- Substancje osłabiające działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny
- Szczególne interakcje z NLPZ i kwasem acetylosalicylowym
- Inne potencjalne interakcje
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji dalteparyny sodowej
- choroba nowotworowa
- leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u dzieci i młodzieży
- niestabilna choroba wieńcowa
- ostra choroba reumatyczna
- ostra choroba zapalna jelit
- ostra niewydolność nerek
- ostra niewydolność oddechowa
- ostra zakrzepica żył głębokich
- ostre zakażenie
- profilaktyka przeciwzakrzepowa u chorych unieruchomionych z przyczyn medycznych
- profilaktyka przeciwzakrzepowa związana z zabiegami chirurgicznymi
- przewlekła niewydolność nerek
- przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- zakrzepica żył głębokich w wywiadzie
- zapobieganie krzepnięciu krwi w krążeniu pozaustrojowym
- zastoinowa niewydolność serca
- zatorowość płucna
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Dalteparyna sodowa, jako substancja czynna produktu leczniczego FRAGMIN, może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi i substancjami, prowadząc zarówno do nasilenia, jak i osłabienia działania przeciwzakrzepowego. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku i minimalizacji ryzyka powikłań krwotocznych lub zakrzepowo-zatorowych podczas terapii skojarzonej.1
Substancje nasilające działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny
Działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny sodowej może ulec wzmocnieniu podczas jednoczesnego stosowania produktów leczniczych wywierających wpływ na procesy krzepnięcia krwi. Do tej grupy należą:2
- Leki przeciwzakrzepowe – równoczesne stosowanie innych antykoagulantów może sumować ich działanie i zwiększać ryzyko krwawień
- Leki przeciwpłytkowe – hamują agregację płytek krwi potęgując efekt przeciwzakrzepowy dalteparyny
- Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – oprócz działania przeciwzapalnego wykazują również działanie antyagregacyjne
- Antagoniści receptora GP IIb/IIIa – blokują końcowy etap agregacji płytek
- Antagoniści witaminy K – zmniejszają syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K
- Leki trombolityczne – nasilają fibrynolizę i rozpuszczają skrzepliny
- Dextran – wpływa na lepkość krwi i funkcję płytek krwi
Ponadto, nasilenie działania przeciwzakrzepowego dalteparyny może wystąpić w przypadku jednoczesnego stosowania leków cytostatycznych, sulfinpirazonu, probenecydu oraz kwasu etakrynowego.3
Substancje osłabiające działanie przeciwzakrzepowe dalteparyny
Zmniejszenie efektu przeciwzakrzepowego dalteparyny sodowej może wystąpić podczas jednoczesnego stosowania następujących substancji:4
- Leki przeciwhistaminowe – mogą zmniejszać biodostępność dalteparyny
- Produkty lecznicze zawierające naparstnicę – mogą wpływać na działanie dalteparyny
- Tetracykliny – antybiotyki o potencjalnym wpływie na proces krzepnięcia
- Kwas askorbinowy (witamina C) – może osłabiać działanie dalteparyny
Szczególne interakcje z NLPZ i kwasem acetylosalicylowym
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu dalteparyny sodowej w skojarzeniu z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi lub dużymi dawkami kwasu acetylosalicylowego u pacjentów z niewydolnością nerek. Dzieje się tak, ponieważ leki z grupy NLPZ oraz kwas acetylosalicylowy w dawkach przeciwbólowych i przeciwzapalnych zmniejszają produkcję rozszerzających naczynia prostaglandyn, co prowadzi do zmniejszenia przepływu nerkowego krwi i wydalania nerkowego. Może to zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dalteparyny.5
Należy jednak podkreślić, że jeśli nie występują szczególne przeciwwskazania, pacjentom z niestabilną chorobą wieńcową (niestabilna dusznica bolesna oraz zawał mięśnia sercowego bez załamka Q) należy podawać małe dawki kwasu acetylosalicylowego razem z dalteparyną, zgodnie z aktualnymi standardami leczenia tych stanów chorobowych.6
Inne potencjalne interakcje
Bazując na danych dotyczących klasycznej heparyny, można przypuszczać, że dalteparyna sodowa może również wchodzić w interakcje z następującymi substancjami podawanymi dożylnie:7
- Nitrogliceryna podawana dożylnie
- Penicylina w dużych dawkach
- Chinina
- Nikotyna
Interakcje z alkoholem
Chociaż bezpośrednie dane dotyczące interakcji dalteparyny sodowej z alkoholem nie są w pełni udokumentowane w charakterystyce produktu leczniczego, należy wziąć pod uwagę następujące aspekty:
- Alkohol może nasilać działanie przeciwzakrzepowe poprzez hamowanie agregacji płytek krwi, co w połączeniu z dalteparyną może zwiększać ryzyko krwawień
- Przewlekłe spożywanie alkoholu może wpływać na metabolizm wątrobowy i funkcję nerek, co może zmieniać farmakokinetykę dalteparyny
- U pacjentów z chorobami wątroby związanymi z nadużywaniem alkoholu ryzyko krwawień podczas stosowania dalteparyny może być większe z powodu obniżonej syntezy czynników krzepnięcia
- Alkohol może nasilać działanie innych leków przyjmowanych jednocześnie z dalteparyną (np. NLPZ, leków przeciwpłytkowych), zwiększając ryzyko krwawień
Z powyższych względów zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu dalteparyny sodowej i spożywaniu alkoholu, a w idealnych warunkach pacjenci powinni unikać spożywania alkoholu podczas terapii produktem FRAGMIN, szczególnie gdy istnieją dodatkowe czynniki ryzyka krwawień.
Tabela interakcji dalteparyny sodowej
| Grupa leków/substancji | Przykłady | Mechanizm interakcji | Efekt interakcji | Poziom istotności |
|---|---|---|---|---|
| Leki przeciwzakrzepowe | Warfaryna, acenokumarol, apiksaban, rywaroksaban, dabigatran | Sumowanie efektu przeciwzakrzepowego | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawień | Wysoki |
| Leki przeciwpłytkowe | Klopidogrel, prasugrel, tikagrelor | Hamowanie agregacji płytek krwi | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawień | Wysoki |
| NLPZ | Ibuprofen, diklofenak, naproksen | Działanie antyagregacyjne, zmniejszenie przepływu nerkowego | Zwiększenie ryzyka krwawień, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek | Wysoki |
| Kwas acetylosalicylowy (duże dawki) | Dawki przeciwbólowe i przeciwzapalne | Działanie antyagregacyjne, zmniejszenie przepływu nerkowego | Zwiększenie ryzyka krwawień, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek | Wysoki |
| Antagoniści receptora GP IIb/IIIa | Abciksimab, eptifibatyd, tirofiban | Blokowanie końcowego etapu agregacji płytek | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawień | Wysoki |
| Antagoniści witaminy K | Warfaryna, acenokumarol | Zmniejszenie syntezy czynników krzepnięcia | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawień | Wysoki |
| Leki trombolityczne | Alteplaza, tenekteplaza, streptokinaza | Nasilenie fibrynolizy | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego i ryzyka krwawień | Wysoki |
| Dextran | Dextran 40, Dextran 70 | Wpływ na lepkość krwi i funkcję płytek krwi | Zwiększenie działania przeciwzakrzepowego | Umiarkowany |
| Cytostatyki | Różne leki przeciwnowotworowe | Wpływ na funkcję płytek i krzepnięcie | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Umiarkowany |
| Sulfinpirazon | – | Działanie urykozuryczne i przeciwpłytkowe | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Umiarkowany |
| Probenecyd | – | Działanie urykozuryczne | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Umiarkowany |
| Kwas etakrynowy | – | Lek moczopędny | Nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Umiarkowany |
| Leki przeciwhistaminowe | Leki antyhistaminowe H1 i H2 | Zmniejszenie biodostępności dalteparyny | Osłabienie działania przeciwzakrzepowego | Niski |
| Glikozydy nasercowe | Digoksyna, digitoksyna | Potencjalny wpływ na działanie dalteparyny | Osłabienie działania przeciwzakrzepowego | Niski |
| Tetracykliny | Doksycyklina, tetracyklina | Potencjalny wpływ na proces krzepnięcia | Osłabienie działania przeciwzakrzepowego | Niski |
| Kwas askorbinowy | Witamina C | Wpływ na metabolizm dalteparyny | Osłabienie działania przeciwzakrzepowego | Niski |
| Nitrogliceryna (i.v.) | – | Interakcja obserwowana dla heparyny | Potencjalna zmiana działania dalteparyny | Niski |
| Penicylina w dużych dawkach | – | Interakcja obserwowana dla heparyny | Potencjalna zmiana działania dalteparyny | Niski |
| Chinina | – | Interakcja obserwowana dla heparyny | Potencjalna zmiana działania dalteparyny | Niski |
| Nikotyna | – | Interakcja obserwowana dla heparyny | Potencjalna zmiana działania dalteparyny | Niski |
| Alkohol | – | Wpływ na agregację płytek i metabolizm wątrobowy | Potencjalne zwiększenie ryzyka krwawień | Umiarkowany |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania