antagonista opioidów
Antagonista opioidów to substancja, która wiąże się z receptorami opioidowymi w układzie nerwowym, blokując ich aktywację przez endogenne i egzogenne opioidy. W przeciwieństwie do agonistów opioidowych (takich jak morfina czy fentanyl), antagoniści nie wywołują efektu przeciwbólowego ani euforycznego, lecz hamują lub odwracają działanie opioidów.
Najczęściej stosowanym antagonistą opioidowym w praktyce klinicznej jest nalokson, wykorzystywany głównie w stanach nagłych do odwrócenia depresji oddechowej wywołanej przedawkowaniem opioidów. Innym ważnym przedstawicielem tej grupy jest naltrekson, stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu i opioidów, który dzięki dłuższemu okresowi półtrwania może być podawany raz dziennie.
Antagoniści opioidów znajdują zastosowanie nie tylko w ratownictwie medycznym, ale również w terapii uzależnień, zapobieganiu zaparciom wywołanym opioidami oraz jako składnik preparatów złożonych, gdzie ograniczają potencjał uzależniający agonistów opioidowych. W farmakologii pełnią również istotną rolę badawczą, umożliwiając identyfikację i charakterystykę poszczególnych podtypów receptorów opioidowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Dolcontral 50 mg/ml
Przedawkowanie petydyny (Dolcontral 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) stanowi poważne zagrożenie życia, głównie z powodu silnej depresji ośrodkowego układu nerwowego oraz układu oddechowego i krążeniowego. Typowe objawy toksyczności obejmują zwężenie źrenic, depresję oddechową prowadzącą do zatrzymania oddechu, zaburzenia świadomości od senności do śpiączki, hipotensję, tachykardię, zawroty głowy, kurcze mięśni, hipertermię, delirium oraz w zaawansowanych przypadkach rozszerzenie źrenic i zahamowanie krążenia. Szczególnie niebezpieczne jest dożylne podanie, które może szybko prowadzić do niewydolności oddechowej i krążeniowej, a także zgonu. Diagnostyka powinna uwzględniać możliwość współistniejącego zatrucia innymi substancjami psychoaktywnymi, zwłaszcza w kontekście prób samobójczych.
antagonista opioidów, delirium, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, Dolcontral, hipertermia, hipoksemia, hipotensja, intubacja, kurcze mięśniowe, leki wazoaktywne, mydriaza, nalokson, niewydolność oddechowa, objawy toksyczne, objawy zagrażające życiu, petydyna, płukanie żołądka, śpiączka, tachykardia, tlenoterapia, węgiel aktywny, zaburzenia świadomości, zahamowanie oddychania, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxydolor Fast 5 mg
Oxydolor Fast (chlorowodorek oksykodonu) wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności (zwłaszcza na początku terapii) oraz zaparcia utrzymujące się przez cały okres leczenia. Lek może powodować istotne zaburzenia układu oddechowego, takie jak spowolnienie i spłycenie oddechu, a w ciężkich przypadkach depresję oddechową, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z chorobami układu oddechowego (np. astma, POChP). Dodatkowo oksykodon wywołuje miozę (bardzo często), skurcz oskrzeli (niezbyt często) oraz skurcz mięśni gładkich (często), co może nasilać duszność i zmniejszać odruch kaszlowy, zwiększając ryzyko powikłań oddechowych. Preparat dostępny jest w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, przy czym wyższe dawki korelują z nasileniem działań niepożądanych.
antagonista opioidów, astma oskrzelowa, depresja oddechowa, duszność, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, lek przeciwwymiotny, lek przeczyszczający, lek rozszerzający oskrzela, mioza, nalokson, niedobór laktazy, odruch kaszlowy, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, POChP, przewlekła choroba układu oddechowego, reakcja alergiczna, skurcz oskrzela, świszczący oddech, terapia opioidowa, zaburzenie oddychania - Leksykon leków
Przedawkowanie – AuroFena 100 mcg
Fentanyl w postaci tabletek podpoliczkowych AuroFena (dawki 100, 200 lub 400 µg) jest silnym opioidem, którego przedawkowanie może prowadzić do ciężkich zaburzeń OUN i układu oddechowego, w tym depresji oddechowej, niewydolności oddechowej oraz toksycznej leukoencefalopatii. Charakterystyczne objawy przedawkowania obejmują zaburzenia świadomości (od dezorientacji do śpiączki), niedociśnienie, oddech Cheyne-Stokesa (szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca) oraz potencjalną sztywność mięśni, choć ta ostatnia nie była obserwowana przy tabletkach podpoliczkowych. Wczesne rozpoznanie i szybka interwencja są kluczowe dla zapobiegania zgonowi.
antagonista opioidów, ciśnienie tętnicze krwi, depresja oddechowa, dezorientacja, drożność dróg oddechowych, fentanyl, lek opioidowy, lek zwiotczający, nalokson, napięcie mięśniowe, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, objawy odstawienne, oddech Cheyne-Stokesa, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie fentanylu, śpiączka, splątanie, sztywność mięśni, tabletki podpoliczkowe fentanylu, toksyczna leukoencefalopatia, układ oddechowy, uszkodzenie istoty białej mózgu, wspomagana wentylacja, wydolność oddechowa, zaburzenie świadomości, zespół odstawienia - Leksykon substancji czynnych
Nalokson – Przedawkowanie
Nalokson jest antagonistą receptorów opioidowych stosowanym głównie do odwracania depresji oddechowej wywołanej przez opioidy. Preparaty zawierające nalokson, zarówno samodzielne (np. Naloxone Accord) jak i złożone z oksykodonem (Enolwen, Oxyduo), cechują się szerokim indeksem terapeutycznym. W badaniach klinicznych dawki do 10 mg podawane dożylnie były dobrze tolerowane bez działań niepożądanych. Przedawkowanie samego naloksonu jest mało prawdopodobne, natomiast w preparatach złożonych objawy przedawkowania najczęściej wynikają z działania oksykodonu i obejmują miozę, depresję oddechową (częstość oddechów <12/min), senność, zwiotczenie mięśni, bradykardię oraz hipotensję (ciśnienie skurczowe <90 mmHg). Ciężkie przypadki mogą prowadzić do śpiączki, niekardiogennego obrzęku płuc, niewydolności krążenia, a nawet zgonu. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest toksyczna leukoencefalopatia.
agonista receptorów opioidowych, antagonista opioidów, antagonista receptorów opioidowych, bradykardia, chlorowodorek naloksonu, depresja oddechowa, hipotensja, hipotonia mięśniowa, indeks terapeutyczny, lek wazopresyjny, leukoencefalopatia toksyczna, mioza, niewydolność krążenia, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc niekardiogenny, oksykodon, płukanie żołądka, przedawkowanie opioidów, przedłużone uwalnianie, uszkodzenie istoty białej, wentylacja mechaniczna, wlew dożylny, wstrząs krążeniowy, zespół odstawienia opioidowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 133 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych (Vellofent) prowadzi do poważnych zaburzeń neurologicznych i oddechowych, w tym depresji oddechowej, zaburzeń świadomości od dezorientacji do śpiączki, a także zatrzymania oddechu i krążenia, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. U pacjentów z niewydolnością serca może wystąpić oddech Cheyne-Stokes’a, a w niektórych przypadkach obserwowano toksyczną leukoencefalopatię. Charakterystycznym powikłaniem jest również sztywność mięśni utrudniająca wentylację. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji medycznej, w tym usunięcia tabletki z jamy ustnej, zapewnienia drożności dróg oddechowych, oceny stanu świadomości, wentylacji i krążenia oraz ewentualnego zastosowania wentylacji wspomaganej.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, fentanyl podjęzykowy, hipotonia, hipowolemia, intubacja wewnątrztchawicza, lek opioidowy, lek rozluźniający mięśnie, nalokson, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, oddech Cheyne-Stokesa, okres półtrwania naloksonu, płynoterapia pozajelitowa, sztywność mięśniowa, toksyczna leukoencefalopatia, uszkodzenie istoty białej, wentylacja wspomagana, zaburzenie oddychania, zaburzenie świadomości, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie oddechu, zespół odstawienia opioidów - Leksykon leków
Przedawkowanie – AuroFena 200 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podpoliczkowych AuroFena prowadzi do ciężkiej depresji ośrodkowego układu nerwowego, manifestującej się objawami takimi jak dezorientacja, utrata świadomości, śpiączka, niedociśnienie, depresja oddechowa, zaburzenia rytmu oddechowego oraz niewydolność oddechowa, które mogą zakończyć się zgonem. U pacjentów z niewydolnością serca obserwuje się oddech Cheyne-Stoke’sa, a w ciężkich przypadkach może rozwinąć się toksyczna leukoencefalopatia. Dawki toksyczne są indywidualnie zmienne i zależą od tolerancji pacjenta, jednak objawy depresji oddechowej zwykle pojawiają się przy przekroczeniu dawki terapeutycznej. Sztywność mięśniowa, choć nie zaobserwowana przy stosowaniu AuroFeny, jest możliwym powikłaniem przedawkowania fentanylu i może wymagać zastosowania leków zwiotczających.
antagonista opioidów, bezdech, depresja oddechowa, depresja OUN, drożność dróg oddechowych, fentanyl, hiperkapnia, hiperwentylacja, hipoksemia, istota biała mózgu, lek zwiotczający, nalokson, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, opioid, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, receptor opioidowy, sztywność mięśni, toksyczna leukoencefalopatia, układ pozapiramidowy, układ współczulny, zaburzenie oddechowe, zespół odstawienia - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 67 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych Vellofent stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się głównie zaburzeniami neurologicznymi i oddechowymi. Kluczowe objawy to depresja oddechowa z częstością oddechów poniżej 12/min, oddech Cheyne-Stoke’sa, niewydolność oddechowa, zatrzymanie oddechu i serca, a także śpiączka i utrata świadomości. Dodatkowo mogą wystąpić zmiany psychiczne, sztywność mięśni utrudniająca wentylację oraz toksyczna leukoencefalopatia. W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe usunięcie tabletki z jamy ustnej, zapewnienie drożności dróg oddechowych, stymulacja pacjenta oraz ocena stanu świadomości, wentylacji i krążenia. W razie potrzeby stosuje się wentylację wspomaganą oraz podaje antagonistów opioidów, takich jak nalokson, z uwzględnieniem różnic w postępowaniu u opioidowo-naïwnych i przewlekle leczonych pacjentów.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, fentanyl, hiperkapnia, hipoksemia, hipowolemii, intubacja wewnątrztchawicza, istota biała mózgu, nalokson, niewydolność oddechowa, oddech Cheyne-Stokesa, ostry zespół z odstawienia, przedawkowanie fentanylu, sinica, śpiączka, sztywność mięśni, tabletka podjęzykowa, toksyczna leukoencefalopatia, utrata świadomości, wentylacja wspomagana, zaburzenie oddychania, zmiana psychiczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Reltebon 10 mg
Przedawkowanie oksykodonu chlorowodorku zawartego w preparacie Reltebon, dostępnym w dawkach 5 mg do 80 mg o przedłużonym uwalnianiu, prowadzi do charakterystycznych objawów toksycznych, takich jak mioza, depresja oddechowa (powyżej 40-60 mg u osób bez tolerancji), senność (znacząca przy dawkach >20-40 mg), spadek napięcia mięśniowego, hipotensja (>40 mg), a w ciężkich przypadkach toksyczna leukoencefalopatia, zapaść krążeniowa (>60-100 mg), śpiączka i niekardiologiczny obrzęk płuc. Dawka śmiertelna oksykodonu doustnego u osób bez tolerancji wynosi około 60-100 mg. Objawy te wynikają z silnej stymulacji receptorów opioidowych w ośrodkowym układzie nerwowym, prowadząc do depresji ośrodka oddechowego, układu krążenia oraz toksycznego uszkodzenia tkanki mózgowej. W przebiegu przedawkowania obserwuje się również bradykardię, otępienie oraz niedociśnienie, które mogą wymagać intensywnej opieki medycznej.
antagonista opioidów, bradykardia, depresja oddechowa, mioza, nalokson, niedociśnienie, niekardiologiczny obrzęk płuc, obniżone napięcie mięśni, oksykodon chlorowodorek, otępienie, płukanie żołądka, przedłużone uwalnianie, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, senność, śpiączka, toksyczna leukoencefalopatia, tolerancja na opioidy, węgiel aktywowany, zapaść krążeniowa, zespół odstawienny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Sufentanil Kalceks jest syntetycznym opioidowym lekiem przeciwbólowym dostępnym w stężeniach 5 µg/ml oraz 50 µg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. W anestezjologii stosowany jest do dożylnego wprowadzania i podtrzymywania znieczulenia ogólnego u dorosłych pacjentów intubowanych i wentylowanych mechanicznie, zapewniając skuteczną analgezję i działanie znieczulające. W podaniu nadtwardówkowym, w połączeniu z bupiwakainą, znajduje zastosowanie w leczeniu bólu pooperacyjnego po zabiegach chirurgii ogólnej, klatki piersiowej, ortopedii oraz cesarskim cięciu, a także w łagodzeniu bólu porodowego przy zachowaniu świadomości pacjentki. U dzieci lek jest wskazany do dożylnego stosowania od 1 miesiąca życia oraz do podania nadtwardówkowego od 1 roku życia, z uwzględnieniem odpowiedniego dostosowania dawki i monitorowania.
analgezja, anestezjologia, anestezjologia dziecięca, anestezjologia i intensywna terapia, antagonista opioidów, ból pooperacyjny, ból porodowy, bupiwakaina, cesarskie cięcie, chirurgia klatki piersiowej, chirurgia ogólna, działanie przeciwbólowe, intubacja dotchawicza, miejscowy anestetyk, nalokson, pediatria, podanie dożylne, podanie nadtwardówkowe, poród pochwowy, sprzęt resuscytacyjny, środek przeciwbólowy, sufentanyl cytrynian, syntetyczny opioid, wentylacja mechaniczna, zabiegi ortopedyczne, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sufentanil Kalceks 50 mcg/ml
Sufentanyl jest silnym opioidem stosowanym wyłącznie przez anestezjologów lub pod ich nadzorem, z koniecznością indywidualnego dostosowania dawki do wieku, masy ciała, stanu klinicznego oraz rodzaju i czasu trwania zabiegu. W podaniu dożylnym u dorosłych dawka początkowa wynosi 0,5-2 µg/kg mc. (powolne wstrzyknięcie lub infuzja 2-10 min), a dawka podtrzymująca 10-50 µg (0,15-0,7 µg/kg mc.), z działaniem trwającym około 50 minut przy dawce 0,5 µg/kg. W znieczuleniu ogólnym dawka początkowa to 7-20 µg/kg mc., a podtrzymująca 25-50 µg (0,36-0,7 µg/kg mc.). U dzieci powyżej 1 miesiąca dawki wprowadzające do znieczulenia wynoszą 0,2-0,5 µg/kg mc., a podtrzymujące 0,1-1 µg/kg mc., z maksymalną dawką całkowitą do 5 µg/kg mc. w zabiegach kardiochirurgicznych. Noworodki i niemowlęta poniżej 1 miesiąca nie mają ustalonych wiarygodnych zaleceń dawkowania ze względu na zmienność farmakokinetyczną. U pacjentów w podeszłym wieku i osłabionych zaleca się ostrożne dawkowanie, a w przypadku niewydolności nerek lub wątroby dawkę należy zmniejszyć. Premedykacja lekami przeciwcholinergicznymi (np. atropiną) jest zalecana u dzieci, aby zminimalizować ryzyko bradykardii.
anestezjolog, antagonista opioidów, atropina, ból pooperacyjny, bradykardia, bupiwakaina, cesarskie cięcie, choroba płuc, depresja oddechowa, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwwymiotny, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametry farmakokinetyczne, podanie dożylne, podanie nadtwardówkowe, premedykacja, środek przeciwbólowy, sufentanyl, uzależnienie od opioidów, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe, znieczulenie ogólne, znieczulenie zrównoważone - Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxydolor Fast 10 mg
Oxydolor Fast, zawierający chlorowodorek oksykodonu, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony układu oddechowego. Najistotniejszym klinicznie efektem jest depresja ośrodka oddechowego, prowadząca do spłycenia i zwolnienia oddechu, co może skutkować hipoksją i hiperkapnią. Dodatkowo, lek może wywoływać skurcz oskrzeli, zwiększający opór przepływu powietrza, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z POChP lub astmą. Oksykodon obniża także odruch kaszlowy, co zwiększa ryzyko aspiracji i infekcji dróg oddechowych, zwłaszcza u osób starszych i osłabionych. Charakterystycznym objawem neurologicznym jest mioza, która może utrudniać ocenę stanu pacjenta. Skurcz mięśni gładkich manifestuje się zaparciami oraz zatrzymaniem moczu, co wymaga uwagi podczas monitorowania terapii.
antagonista opioidów, aspiracja, astma oskrzelowa, chlorowodorek oksykodonu, choroba obturacyjna dróg oddechowych, depresja ośrodka oddechowego, działanie niepożądane leku, hipoksja i hiperkapnia, infekcja dróg oddechowych, mioza, nalokson, oddawanie moczu, odruch kaszlowy, Oxydolor Fast, POChP, skurcz mięśni gładkich, skurcz oskrzeli, wspomaganie oddechowe, zaburzenie oddychania, zaparcie, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół odstawienny, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Matrifen 12 mikrogramów/godzinę system trandermalny 12 mcg/h
Przedawkowanie fentanylu z systemu transdermalnego Matrifen stanowi poważne zagrożenie życia, głównie z powodu ryzyka depresji układu oddechowego, która może utrzymywać się dłużej niż działanie antagonisty opioidowego, naloksonu. Objawy przedawkowania obejmują również toksyczną leukoencefalopatię, zaburzenia hemodynamiczne (ciężkie niedociśnienie, często związane z hipowolemią) oraz zaburzenia termoregulacji. Ze względu na charakter systemu transdermalnego, uwalnianie fentanylu może trwać nawet po usunięciu plastra, co wymaga ciągłego monitorowania i wielokrotnego podawania naloksonu lub zastosowania wlewu ciągłego antagonisty opioidów.
antagonista opioidów, depresja układu oddechowego, hipowolemia, intubacja dotchawicza, nalokson, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, objaw odstawienia, oddech kontrolowany, oddech wspomagany, płyn infuzyjny, przedawkowanie fentanylu, rurka ustno-gardłowa, system transdermalny, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, uszkodzenie istoty białej mózgu, wchłanianie fentanylu, wyrzut amin katecholowych, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie termoregulacji - Leksykon leków
Przedawkowanie – Autostrzykawka Morfina Przeciwko Bólowi 20 mg/2 ml
Przedawkowanie morfiny siarczanu stanowi stan zagrożenia życia, głównie z powodu depresji ośrodka oddechowego prowadzącej do niewydolności oddechowej i potencjalnego zgonu. Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują „szpilkowate” źrenice, śpiączkę, płytki oddech z możliwością całkowitego zatrzymania, sinicę, niedociśnienie tętnicze z niewydolnością serca, hipotermię, drgawki, rabdomiolizę oraz wiotkość kończyn. Powikłania ogólnoustrojowe to m.in. niewydolność sercowo-naczyniowa, ostra niewydolność nerek wtórna do rabdomiolizy i hipoperfuzji, a także zachłystowe zapalenie płuc wynikające z upośledzenia odruchów obronnych. Hipoksemia i kwasica oddechowa są konsekwencjami zaburzeń oddychania, a obwodowa wazokonstrykcja manifestuje się chłodną skórą.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, depresja ośrodka oddechowego, hipoksemia, hipotermia, kwasica oddechowa, morfina siarczan, nalokson, napad drgawkowy, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność sercowo-naczyniowa, niewydolność układu oddechowego, objawy neurologiczne, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, sinica, śpiączka, szpilkowate źrenice, toksyczne działanie opioidów, wstrząs kardiogenny, zachłystowe zapalenie płuc - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sirupus Pini compositus (420 mg + 64 mg + 3,2 mg)/5 ml
Preparat Sirupus Pini compositus zawiera wyciąg sosnowy płynny (420 mg/5 ml), nalewkę z owocu kopru włoskiego (64 mg/5 ml) oraz fosforan kodeiny półwodny (3,2 mg/5 ml). Przedawkowanie tego leku może wywołać objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha), nerwowego (bóle głowy, drgawki, zaburzenia świadomości, depresja, pobudzenie), oddechowego (zaburzenia rytmu i głębokości oddechów, depresja oddechowa) oraz autonomicznego (obfite pocenie się). W przypadku przedawkowania konieczne jest monitorowanie funkcji oddechowych i układu krążenia oraz wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego.
aktywność psychoruchowa, antagonista opioidów, ból brzucha, depresja oddechowa, drgawka, fosforan kodeiny półwodny, funkcja oddechowa, nalewka z owocu kopru włoskiego, nalokson, objaw autonomiczny, objaw neurologiczny, objaw niepożądany, obniżenie nastroju, przewód pokarmowy, receptor opioidowy, układ krążenia, układ nerwowy, układ oddechowy, układ pokarmowy, utrata świadomości, wyciąg sosnowy płynny, zaburzenie neuropsychiatryczne, zaburzenie oddechowe, zaburzenie świadomości - Leksykon substancji czynnych
Sulfogwajakol – Przedawkowanie
Sulfogwajakol jest substancją wykrztuśną stosowaną w preparatach takich jak Apipulmol, Apitussic, Herbapect oraz Thiocodin. Przedawkowanie sulfogwajakolu, zwłaszcza w dawkach przekraczających zalecane, prowadzi do podrażnienia przewodu pokarmowego, manifestującego się dyskomfortem, nudnościami i wymiotami. U pacjentów z wrodzoną nietolerancją fruktozy, szczególnie po przyjęciu preparatu Apitussic zawierającego sacharozę, mogą wystąpić dodatkowo zaburzenia żołądkowo-jelitowe, kwasica mleczanowa oraz wzrost stężenia kwasu moczowego. W przypadku preparatu Herbapect, który łączy sulfogwajakol z wyciągami roślinnymi, nie odnotowano dotychczas objawów przedawkowania.
antagonista opioidów, bezdech, bradykardia, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, drgawki, działanie niepożądane, działanie wykrztuśne, korzeń pierwiosnka lekarskiego, kwas moczowy, kwasica mleczanowa, mechanizm toksyczności, mioza, nalokson, napięcie mięśniowe, niedociśnienie tętnicze, nudność, objawy przedawkowania, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność krążenia, płukanie żołądka, podrażnienie błony śluzowej, przewód pokarmowy, sedacja, sinica, spłycenie oddechu, sulfogwajakol, terapia kaszlu, tlenoterapia, układ oddechowy, utrata świadomości, wrodzona nietolerancja fruktozy, wymioty, zahamowanie ośrodka oddechowego, zapaść krążeniowa, zatrzymanie czynności serca, ziele tymianku, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Sufentanyl, silny syntetyczny opioid stosowany w anestezjologii, charakteryzuje się wysokim ryzykiem przedawkowania, które manifestuje się nasileniem depresji oddechowej, mogącej prowadzić do bezdechu. Depresja oddechowa może wystąpić nawet przy dawkach terapeutycznych przekraczających 0,3 μg/kg masy ciała podawanych dożylnie. Inne objawy przedawkowania to sztywność mięśni klatki piersiowej i brzucha, hipotonia, bradykardia, sedacja aż do śpiączki oraz zaburzenia termoregulacji, w tym hipotermia. Szczególną uwagę należy zwrócić na różnice w stężeniach preparatów Sufentanil Kalceks (5 μg/ml i 50 μg/ml), gdyż pomyłka może skutkować dziesięciokrotnym przedawkowaniem.
anestezjologia, antagonista opioidów, atropina, bezdech, bradykardia, ciśnienie tętnicze, depresja oddechowa, hipotermia, hipotonia, hipowolemnia, lek parasympatykolityczny, nalokson, parametry życiowe, śpiączka, środek zwiotczający depolaryzujący, sufentanyl, syntetyczny opioid, sztywność mięśniowa, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, zaburzenia świadomości, zaburzenia termoregulacji, zahamowanie czynności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenie depersonalizacji i derealizacji – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zaburzenie depersonalizacji i derealizacji (DDS) dotyka około 1% populacji i charakteryzuje się zróżnicowanym, często przewlekłym przebiegiem, który może być oporny na standardowe metody leczenia. Średni czas oczekiwania na właściwą diagnozę wynosi około 12 lat, co znacząco wpływa na rokowanie. Wczesna diagnoza i interwencja terapeutyczna zwiększają szanse na ustąpienie objawów, zwłaszcza gdy DDS jest wynikiem przejściowego stresu. Pomimo wysokiej współchorobowości z zaburzeniami depresyjnymi i lękowymi, obraz kliniczny DDS jest odrębny, a objawy mogą powodować różny stopień upośledzenia funkcjonowania, od minimalnego do znacznego, szczególnie w przypadku przewlekłego poczucia wyobcowania i towarzyszących zaburzeń nastroju.
antagonista opioidów, badanie kliniczne, badanie z podwójnie ślepą próbą, biofeedback, depersonalizacja, depresja i lęk, fluoksetyna, interocepcja, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, przewlekły przebieg choroby, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, randomizowane badanie kontrolowane, rzeczywistość wirtualna, SSRI, upośledzenie funkcjonowania, współchorobowość, zaburzenie depersonalizacji i derealizacji, zaburzenie depresyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Kleptomania – Epidemiologia
Kleptomania jest rzadkim zaburzeniem kontroli impulsów, charakteryzującym się nieodpartą potrzebą kradzieży przedmiotów nieistotnych pod względem użytkowym czy materialnym. Szacowane rozpowszechnienie w populacji ogólnej wynosi około 0,3-0,6%, jednak wśród pacjentów z zaburzeniami psychicznymi wskaźniki te są znacznie wyższe (7,8% aktualnie, 9,3% w ciągu życia). Kleptomania często współwystępuje z innymi zaburzeniami psychicznymi, takimi jak zaburzenia nastroju (45-100%), zaburzenia kontroli impulsów (20-46%), zaburzenia związane z używaniem substancji psychoaktywnych (23-50%) oraz zaburzenia lękowe, w tym OCD. Szczególnie wysoka jest korelacja z zaburzeniami odżywiania, zwłaszcza bulimią (do 65%). Zaburzenie zwykle rozpoczyna się w okresie dojrzewania (średni wiek 19,4 lat) i ma charakter przewlekły, a jego rozpoznanie jest utrudnione ze względu na stygmatyzację i rzadkie zgłaszanie się pacjentów do leczenia.
antagonista opioidów, antyspołeczne zaburzenie osobowości, bulimia, depresja, diagnoza kleptomanii, dyspnea, kleptomania, naltrekson, stygmatyzacja, współwystępowanie zaburzeń, zaburzenie hazardowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie lękowe, zaburzenie nastroju, zaburzenie obsesyjno-kompulsywne, zaburzenie odżywiania, zaburzenie psychiczne, zaburzenie używania alkoholu, zaburzenie używania substancji psychoaktywnych, zaburzenie zdrowia psychicznego, zachowanie uzależniające - Leksykon substancji czynnych
Naltrekson – Właściwości farmakodynamiczne
Naltrekson, będący długo działającym, specyficznym antagonistą receptorów opioidowych, jest stosowany doustnie w terapii uzależnienia od alkoholu oraz opioidów (kod ATC: N07BB04). Jego mechanizm polega na stereospecyficznym, kompetycyjnym blokowaniu receptorów opioidowych w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, co uniemożliwia działanie egzogennych opioidów. Naltrekson nie wywołuje uzależnienia fizycznego ani psychicznego, a także nie powoduje rozwoju tolerancji na efekt antagonizujący. W leczeniu uzależnienia od alkoholu nie indukuje reakcji awersyjnej po spożyciu alkoholu, różniąc się tym od disulfiramu, a jego działanie opiera się na osłabieniu mechanizmów pozytywnego wzmocnienia i redukcji „pragnienia” alkoholu zarówno podczas abstynencji, jak i po spożyciu niewielkich ilości alkoholu.
antagonista opioidów, chlorowodorek naltreksonu, choroba alkoholowa, disulfiram, endogenny układ opioidowy, łaknienie alkoholu, leczenie uzależnień, nawrót uzależnienia, ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy, reakcja awersyjna, receptor opioidowy, substancja opioidowa, utrzymanie abstynencji, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie od opioidów - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 267 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych Vellofent stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się objawami takimi jak zaburzenia świadomości (od sedacji do śpiączki), depresja ośrodka oddechowego prowadząca do niewydolności oddechowej, a w skrajnych przypadkach zatrzymanie oddechu i krążenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na oddech Cheyne-Stokesa, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, oraz możliwość rozwoju toksycznej leukoencefalopatii i sztywności mięśni utrudniającej wentylację. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji, w tym usunięcia tabletki z jamy ustnej, zapewnienia drożności dróg oddechowych, monitorowania stanu świadomości, wentylacji i krążenia oraz ewentualnego zastosowania wentylacji wspomaganej.
antagonista opioidów, charakterystyka produktu leczniczego, depresja ośrodka oddechowego, fentanyl podjęzykowy, hiperwentylacja, hipotonia, hipowolemnia, intubacja wewnątrztchawicza, lek opioidowy, lek rozluźniający mięśnie, nagłe zatrzymanie krążenia, nalokson, niewydolność oddechowa, oddech Cheyne-Stokesa, okres półtrwania naloksonu, ostry zespół odstawienia, płynoterapia, RKO, sztywność mięśni, toksyczna leukoencefalopatia, wentylacja wspomagana, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adepend 50 mg
Chlorowodorek naltreksonu, substancja czynna leku Adepend 50 mg, jest długo działającym, specyficznym antagonistą receptorów opioidowych, stosowanym w terapii uzależnienia od alkoholu (kod ATC: N07BB04). Mechanizm działania polega na kompetycyjnym blokowaniu receptorów opioidowych w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, co uniemożliwia dostęp egzogennych opioidów. Wpływ naltreksonu na endogenny układ opioidowy prowadzi do zmniejszenia stymulacji indukowanej przez alkohol, co przekłada się na redukcję pragnienia alkoholowego i zmniejszenie ryzyka pełnego nawrotu choroby po spożyciu nawet niewielkiej ilości alkoholu. Lek ten nie wywołuje uzależnienia fizycznego ani psychicznego, a także nie powoduje tolerancji na efekt antagonizujący, co umożliwia stabilne i bezpieczne stosowanie w długotrwałej terapii.
abstynencja, alkoholizm, antagonista opioidów, antagonizm receptorowy, blokada receptorów opioidowych, chlorowodorek naltreksonu, disulfiram, endogenny układ opioidowy, głód alkoholowy, mechanizm awersyjny, nawrót choroby, potencjał uzależniający, tolerancja lekowa, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od alkoholu, zatrucie alkoholowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – OxyContin 20 mg
Przedawkowanie oksykodonu, substancji czynnej preparatu OxyContin (tabletki o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg), stanowi stan zagrożenia życia, charakteryzujący się przede wszystkim depresją oddechową, która może prowadzić do niewydolności oddechowej i zatrzymania oddechu. Klinicznie obserwuje się także senność, osłupienie, śpiączkę, hipotonię, bradykardię, niedociśnienie tętnicze oraz zwężenie źrenic (mioza). W ciężkich przypadkach może wystąpić obrzęk płuc oraz toksyczna leukoencefalopatia, prowadzące do trwałych uszkodzeń neurologicznych i zwiększonego ryzyka zgonu. Ze względu na przedłużone uwalnianie oksykodonu z preparatu, objawy mogą utrzymywać się dłużej niż w przypadku form o natychmiastowym uwalnianiu, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta przez 24-48 godzin po ustąpieniu objawów.
antagonista opioidów, bradykardia, chlorowodorek, defibrylacja, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, hipotonia, intubacja, lek obkurczający naczynia, masaż serca, mioza, nalokson, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, oksykodon, osłupienie, OxyContin, płynoterapia, przedawkowanie oksykodonu, przedłużone uwalnianie, receptor opioidowy, śpiączka, sztuczne oddychanie, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, wspomagane oddychanie, wstrząs krążeniowy, zaburzenia elektrolitowe, zatrzymanie oddechu, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sufentanil Chiesi 50 mcg/ml, (250 mcg/5 ml, 1 mg/20 ml)
Sufentanil Chiesi, zawierający 50 mikrogramów/ml sufentanylu w roztworze do wstrzykiwań, dostępny jest w ampułkach 5 ml (250 mikrogramów) oraz 20 ml (1000 mikrogramów). Przedawkowanie tego silnego opioidu prowadzi przede wszystkim do depresji oddechowej, która może objawiać się od spowolnienia częstości oddechów do całkowitego bezdechu. Depresja oddechowa może wystąpić już przy dawkach przekraczających 0,3 mikrogramów/kg masy ciała podawanych dożylnie. Dodatkowo mogą pojawić się objawy takie jak sztywność mięśniowa utrudniająca wentylację, spadek ciśnienia tętniczego wskazujący na hipowolemię oraz zaburzenia termoregulacji. Ze względu na wysoką potencję leku, jego podawanie wymaga ścisłej kontroli medycznej i monitorowania funkcji życiowych pacjenta.
antagonista opioidów, bezdech, cytrynian sufentanylu, depresja oddechowa, hipowolemia, nalokson, normotermia, oddech kontrolowany, oddech wspomagany, podanie pozajelitowe, roztwór do wstrzykiwań, spadek ciśnienia tętniczego, środek zwiotczający depolaryzujący, Sufentanil Chiesi, sufentanyl, sztywność mięśniowa, tlenoterapia, zaburzenie termoregulacji - Leksykon leków
Przedawkowanie – Tramundin 100 mg
Przedawkowanie tramadolu chlorowodorku, substancji czynnej leku Tramundin 100 mg o przedłużonym uwalnianiu, prowadzi do objawów typowych dla zatrucia opioidowymi lekami przeciwbólowymi, takich jak mioza, wymioty, zapaść sercowo-naczyniowa, sedacja, zaburzenia świadomości, napady drgawkowe oraz depresja oddechowa. Charakterystyczne jest również ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, objawiającego się hipertermią, nadmierną potliwością, drżeniem, sztywnością mięśniową i zaburzeniami autonomicznymi, co wynika z działania tramadolu na układ serotoninergiczny. Objawy te mogą mieć nasilenie od łagodnego do ciężkiego, zagrażającego życiu, szczególnie w przypadku depresji oddechowej i zapaści sercowo-naczyniowej.
antagonista opioidów, bradykardia, chemoreceptorowa strefa wyzwalająca, depresja oddechowa, diazepam, drgawki toniczne i kloniczne, hemodializa, hemofiltracja, hiperrefleksja, hipertermia, hipotonia, mioza, monoaminooksydaza, nalokson, napad drgawkowy, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, pień mózgu, próg drgawkowy, receptor serotoninowy, spowolnienie psychoruchowe, sztywność mięśniowa, tramadol chlorowodorek, układ serotoninergiczny, wspomagana wentylacja, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie rytmu serca, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół serotoninowy, źrenica szpilkowata - Leksykon leków
Przedawkowanie – Accordeon 80 mg
Przedawkowanie oksykodonu, zwłaszcza w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (np. Accordeon), stanowi poważne zagrożenie życia z uwagi na stopniowe uwalnianie substancji czynnej przez okres do 12 godzin. Klinicznie manifestuje się zwężeniem źrenic (miozą), depresją oddechową, niedociśnieniem, omamami oraz w ciężkich przypadkach niewydolnością krążenia, śpiączką, bradykardią, obrzękiem płuc i toksyczną leukoencefalopatią. Współistniejące spożycie alkoholu lub leków psychotropowych nasila objawy i przyspiesza rozwój stanu zagrożenia życia. Wartości dawkowania naloksonu, antagonisty receptorów opioidowych, obejmują dożylne podanie 0,4-2 mg u dorosłych lub 0,01 mg/kg u dzieci, z możliwością powtarzania dawek co 2-3 minuty oraz infuzji ciągłej w dawce 60% dawki początkowej na godzinę. Przy ciężkich zatruciach dawki naloksonu mogą sięgać nawet 4 mg.
antagonista opioidów, bradykardia, depresja oddechowa, hipotonia, infuzja ciągła, lek psychotropowy, mioza, nalokson, niedociśnienie, niewydolność krążenia, obrzęk płuc, omamy, opróżnienie żołądka, ostry zespół odstawienny, pompa infuzyjna dożylna, przedawkowanie oksykodonu, receptor opioidowy, saturacja tlenem, senność, śpiączka, stupor, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczna leukoencefalopatia, układ parasympatyczny, węgiel aktywowany, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 533 mcg
Przedawkowanie fentanylu w postaci tabletek podjęzykowych Vellofent prowadzi do poważnych objawów klinicznych, takich jak zmiany psychiczne (dezorientacja, halucynacje), utrata świadomości, śpiączka, depresja oddechowa, zatrzymanie oddechu i krążenia oraz oddech Cheyne-Stokesa, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca. Dodatkowo może wystąpić toksyczna leukoencefalopatia, poważne powikłanie neurotoksyczne. Objawy te wynikają z farmakologicznego działania fentanylu i stanowią bezpośrednie zagrożenie życia, wymagając natychmiastowej interwencji medycznej. Sztywność mięśni utrudniająca oddychanie może wymagać intubacji i zastosowania leków zwiotczających.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, hipotonia, hipowolemia, intubacja wewnątrztchawicza, lek opioidowy, nalokson, neurotoksyczność, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, oddech Cheyne-Stokesa, okres półtrwania, podanie pozajelitowe, przedawkowanie fentanylu, śpiączka, sztywność mięśniowa, tabletka podjęzykowa, toksyczna leukoencefalopatia, uszkodzenie istoty białej, utrata świadomości, wentylacja wspomagana, zaburzenie oddychania, zatrzymanie oddechu, zatrzymanie serca, zespół odstawienny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Sufentanil Kalceks 5 mcg/ml
Sufentanil jest silnym opioidem stosowanym głównie w anestezjologii, podawanym dożylnie lub nadtwardówkowo, wyłącznie przez wykwalifikowany personel medyczny. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do pacjenta, uwzględniając wiek, masę ciała, stan kliniczny, rodzaj i czas trwania zabiegu oraz stosowane jednocześnie leki. U dorosłych dawka początkowa dożylna wynosi 0,5-2 µg/kg mc. podawana powoli przez 2-10 minut, z czasem działania około 50 minut przy dawce 0,5 µg/kg, a dawki podtrzymujące to 10-50 µg (0,15-0,7 µg/kg). W znieczuleniu ogólnym dawka początkowa może sięgać 7-20 µg/kg, a dawki podtrzymujące 25-50 µg (0,36-0,7 µg/kg). U dzieci powyżej 1 miesiąca dawki początkowe dożylne wynoszą 0,2-0,5 µg/kg (≥30 s), a podtrzymujące 0,1-1 µg/kg, z maksymalną dawką do 5 µg/kg w kardiochirurgii. Nie ma wiarygodnych zaleceń dla noworodków i niemowląt poniżej 1 miesiąca. W profilaktyce bradykardii zaleca się podanie leku przeciwcholinergicznego, a w celu zmniejszenia nudności – leków przeciwwymiotnych.
anestezjolog, antagonista opioidów, atropina, ból pooperacyjny, bradykardia, bupiwakaina, cesarskie cięcie, depresja oddechowa, farmakokinetyka, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwwymiotny, niewydolność nerek i wątroby, niewyrównana niedoczynność tarczycy, opioidowy lek przeciwbólowy, podanie nadtwardówkowe, premedykacja, sufentanyl, technika anestezjologiczna, uzależnienie od opioidów, wstrzyknięcie dożylne, znieczulenie miejscowe, znieczulenie nadtwardówkowe bupiwakainą, znieczulenie ogólne, znieczulenie zrównoważone - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 800 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych Vellofent stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się objawami takimi jak depresja oddechowa, niewydolność oddechowa, zatrzymanie oddechu i serca, a także zmiany psychiczne (dezorientacja, splątanie, halucynacje) oraz śpiączka. Szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca obserwuje się oddech Cheyne-Stoke’sa. Rzadkim, ale poważnym powikłaniem jest toksyczna leukoencefalopatia. Wczesne rozpoznanie i natychmiastowa interwencja są kluczowe, gdyż przedawkowanie może prowadzić do zgonu. Objawy rozwijają się etapami, od zmian psychicznych i utraty świadomości, przez zaburzenia oddychania, aż do krytycznych stanów zatrzymania oddechu i serca.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, dezorientacja, dostęp żylny, fentanyl, halucynacja, hipoksja, hipotonia, hipowolemia, intubacja wewnątrztchawicza, nalokson, niewydolność oddechowa, objawy przedawkowania, oddech Cheyne-Stokesa, opioid, ostry zespół z odstawienia, podanie podjęzykowe, przedawkowanie fentanylu, śpiączka, splątanie, sztywność mięśni, tabletka podjęzykowa, toksyczna leukoencefalopatia, utrata świadomości, wentylacja wspomagana, zaburzenie oddychania, zatrzymanie serca, zmiana psychiczna - Leksykon leków
Przedawkowanie – Submena 800 mcg
Przedawkowanie fentanylu zawartego w tabletkach podjęzykowych Submena (dostępnych w dawkach 100, 200, 400 i 800 µg) prowadzi do ciężkiej depresji oddechowej, która może szybko przejść w zatrzymanie oddechu i śpiączkę, stanowiąc bezpośrednie zagrożenie życia. Szczególnie narażeni są pacjenci z niewydolnością serca, u których może wystąpić oddech Cheyne’a-Stokesa. Dodatkowo, sztywność mięśni utrudniająca wentylację oraz niedociśnienie tętnicze wymagają specjalistycznego postępowania. Objawy te wynikają z przedłużonego działania farmakologicznego fentanylu i mogą prowadzić do hipoksji, uszkodzenia mózgu oraz wstrząsu hipowolemicznego.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, działanie farmakologiczne, fentanyl, hipoksemia, hipoksja, hipowolemie, intubacja dotchawicza, lek zwiotczający mięśnie, nalokson, niedociśnienie tętnicze, oddech Cheyne’a-Stokesa, oddział intensywnej terapii, ośrodek oddechowy, ostry zespół odstawienny, płynoterapia pozajelitowa, rurka ustno-gardłowa, rurka wewnątrztchawicza, śpiączka, sztywność mięśni, tabletka podjęzykowa, wentylacja mechaniczna, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Przedawkowanie – Reltebon 20 mg
Przedawkowanie oksykodonu chlorowodorku, substancji czynnej leku Reltebon, stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się objawami takimi jak zwężenie źrenic (mioza), depresja oddechowa, senność, zmniejszenie napięcia mięśni szkieletowych, spadek ciśnienia krwi oraz toksyczna leukoencefalopatia. W ciężkich przypadkach obserwuje się zapaść krążeniową, otępienie, śpiączkę, bradykardię, niekardiologiczny obrzęk płuc oraz niedociśnienie, które wymagają natychmiastowej interwencji. Dawka doustna śmiertelna u dorosłych bez tolerancji wynosi około 60-100 mg oksykodonu, jednak u pacjentów z rozwiniętą tolerancją dawki te mogą być wyższe.
antagonista opioidów, arytmia serca, bezdech, bradykardia, defibrylacja, depresja oddechowa, hipotensja, masaż serca, mioza, nalokson, napięcie mięśni szkieletowych, niedociśnienie, niekardiologiczny obrzęk płuc, oksykodonu chlorowodorek, otępienie, płukanie żołądka, płyn dożylny, równowaga wodno-elektrolitowa, spadek ciśnienia krwi, śpiączka, środek przeczyszczający, środek zwężający naczynia, sztuczne oddychanie, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, toksyczna leukoencefalopatia, węgiel aktywowany, wstrząs krążeniowy, zapaść krążeniowa, zatrzymanie akcji serca, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Przedawkowanie – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h
Przedawkowanie fentanylu z systemów transdermalnych Matrifen, szczególnie o dawkach 50-100 μg/h, stanowi poważne zagrożenie życia, głównie z powodu ryzyka depresji oddechowej, która może prowadzić do zatrzymania oddechu. Toksyczne działanie obejmuje również leukoencefalopatię, zaburzenia świadomości (od senności do śpiączki), niedociśnienie tętnicze, bradykardię, hipotermię oraz skurcze mięśni. Objawy te są zależne od dawki i czasu ekspozycji na fentanyl, a ze względu na stopniowe uwalnianie leku z plastra, toksyczne efekty mogą utrzymywać się nawet po jego usunięciu.
adrenalina, amina katecholowa, antagonista opioidów, bradykardia, deficyt neurologiczny, depresja oddechowa, drgawki, hipotermia, hipovolemia, nalokson, niedociśnienie tętnicze, noradrenalina, rurka dotchawicza, rurka ustno-gardłowa, saturacja krwi tętniczej, skurcz mięśni, śpiączka, system transdermalny fentanylu, sztywność mięśniowa, tlenoterapia, toksyczna leukoencefalopatia, uszkodzenie istoty białej mózgu, wstrząs, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Vellofent 400 mcg
Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych (Vellofent) prowadzi do poważnych zaburzeń klinicznych, w tym depresji oddechowej, niewydolności oddechowej, zaburzeń świadomości aż do śpiączki, zatrzymania czynności serca i oddechu. Charakterystycznym objawem może być oddech Cheyne’a-Stoke’sa, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca. W rzadkich przypadkach obserwowano toksyczną leukoencefalopatię. Objawy takie jak sztywność mięśniowa mogą wymagać intubacji i podania leków zwiotczających mięśnie. Hipotonia, często związana z hipowolemią, wymaga uzupełnienia płynów dożylnych. W przypadku przedawkowania u opioidowo-naïve pacjentów wskazane jest podanie antagonistów opioidów, np. naloksonu, z uwzględnieniem krótszego czasu działania antagonisty (okres półtrwania naloksonu 30-81 minut) i koniecznością powtarzania dawek.
antagonista opioidów, depresja oddechowa, drożność dróg oddechowych, fentanyl, hipoksemia, hipotonia, hipowolemia, intubacja dotchawicza, lek opioidowy, lek rozluźniający mięśnie, nalokson, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, ostry zespół odstawienia, śpiączka, sztywność mięśniowa, toksyczna leukoencefalopatia, wentylacja wspomagana, zaburzenie świadomości, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba pierwotna dróg żółciowych (dawniej nazywana pierwotną marskością dróg żółciowych) – Zapobieganie i profilaktyka
Choroba pierwotna dróg żółciowych (PBC) to przewlekła, postępująca choroba autoimmunologiczna prowadząca do zapalenia i destrukcji wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych, skutkująca cholestazą, marskością i niewydolnością wątroby. Podstawowym leczeniem jest kwas ursodeoksycholowy (UDCA) w dawce 13-15 mg/kg/dobę, który poprawia transport żółci i spowalnia progresję choroby. W przypadku niewystarczającej odpowiedzi (aktywność ALP > 200 IU/L po 12 miesiącach terapii) stosuje się leki drugiego rzutu, takie jak kwas obetycholowy lub bezafibrat (z wykluczeniem pacjentów ze zdekompensowaną marskością). Po przeszczepie wątroby profilaktyczne podawanie UDCA oraz immunosupresja z cyklosporyną zmniejszają ryzyko nawrotu PBC. Monitorowanie biochemiczne, ocena gęstości kości oraz badania przesiewowe w kierunku powikłań są niezbędne w długoterminowej opiece.
antagonista opioidów, bezafibrat, bisfosfonian, cholestaza, choroba autoimmunologiczna, choroba pierwotna dróg żółciowych, cyklosporyna, infekcja pneumokokowa, kwas obetycholowy, kwas ursodeoksycholowy, marskość wątroby, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność wątroby, osteoporoza, pierwotna marskość dróg żółciowych, przeszczep wątroby, rak wątroby, rifampicyna, stłuszczenie wątroby, świąd, transplantacja wątroby, wewnątrzwątrobowe drogi żółciowe, wirusowe zapalenie wątroby, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, wodobrzusze, zatrzymanie płynów, żylaki przełyku, żywice wiążące kwasy żółciowe - Leksykon substancji czynnych
Kodeina – Przedawkowanie
Przedawkowanie kodeiny stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, głównie z powodu depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu oddechowego. Dawka toksyczna u dorosłych to >350 mg jednorazowo, a u dzieci >5 mg/kg masy ciała. Objawy obejmują depresję oddechową, bezdech, senność, śpiączkę, drgawki (u dzieci już przy >2 mg/kg), bradykardię, zwężenie źrenic (mioza), nudności, wymioty, a także reakcje histaminowe (świąd, wysypka). W ciężkich przypadkach obserwuje się sinicę, zapaść krążeniową i zatrzymanie akcji serca. Szczególne ryzyko występuje przy jednoczesnym spożyciu alkoholu, leków psychotropowych i innych depresantów OUN. U dzieci objawy mogą pojawić się już przy dawce progowej 2 mg/kg, z częstszymi drgawkami i bezdechem.
antagonista opioidów, ataksja, bezdech, bradykardia, ciśnienie tętnicze, depresja oddechowa, drgawki, funkcje wątroby, mioza, N-acetylocysteina, nalokson, niedociśnienie tętnicze, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, pokrzywka, przedawkowanie opioidów, sinica, śpiączka, świąd, szpilkowate źrenice, tlenoterapia, uwalnianie histaminy, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, węgiel aktywny, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu