sztywność odmóżdżeniowa
Sztywność odmóżdżeniowa (ang. decerebrate rigidity) to stan patologiczny charakteryzujący się specyficznym wzorcem postawy ciała w wyniku ciężkiego uszkodzenia pnia mózgu. W tym stanie obserwuje się silne wyprostowanie (ekstensję) kończyn górnych i dolnych, przywiedzenie i rotację wewnętrzną kończyn górnych oraz zesztywnienie tułowia.
Mechanizm powstawania sztywności odmóżdżeniowej wynika z uszkodzenia dróg korowo-rdzeniowych na poziomie śródmózgowia lub mostu, co prowadzi do zniesienia hamującego wpływu ośrodków wyższych na toniczną aktywność motoneuronów alfa odpowiedzialnych za napięcie mięśni prostowników. Jest to objaw uszkodzenia powyżej jąder przedsionkowych, ale poniżej wzgórza.
Sztywność odmóżdżeniowa występuje w stanach ciężkiego uszkodzenia mózgu, takich jak uraz czaszkowo-mózgowy, rozległy udar pnia mózgu, krwotok śródmózgowy, zaawansowane stadium wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego czy niedotlenienie mózgu. Jest to objaw głębokiego uszkodzenia OUN o bardzo poważnym rokowaniu, często poprzedzający śmierć mózgu.
W diagnostyce różnicowej należy odróżnić sztywność odmóżdżeniową od sztywności odkorowania (decorticate rigidity), która charakteryzuje się zgięciem kończyn górnych i wyprostem kończyn dolnych, co wskazuje na uszkodzenie na wyższym poziomie ośrodkowego układu nerwowego (powyżej śródmózgowia).
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Krwiak podtwardówkowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Krwiak podtwardówkowy (SDH) to nagromadzenie krwi pomiędzy oponą twardą a pajęczynówką, najczęściej po urazie głowy, które prowadzi do ucisku mózgu i objawów neurologicznych. Wyróżnia się trzy typy SDH: ostry (objawy w 24-48 godzin), podostry (kilka dni do tygodni) oraz przewlekły (tygodnie do miesięcy). Kluczowa jest kompleksowa ocena pielęgniarska obejmująca ocenę neurologiczną (m.in. skala Glasgow, reakcje źrenic, siła mięśniowa), funkcji życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, oddech), bólu oraz monitorowanie objawów wskazujących na wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, takich jak gwałtowny spadek świadomości, anizokoria, bradykardia, czy niedowład połowiczy. Diagnostyka powinna uwzględniać badania laboratoryjne i wywiad farmakologiczny, zwłaszcza w kontekście stosowania leków przeciwkrzepliwych.
anizokoria, badanie koagulologiczne, bradykardia, ciśnienie wewnątrzczaszkowe, deficyt neurologiczny, drgawki, embolizacja tętnicy oponowej środkowej, krwiak podtwardówkowy, lek przeciwkrzepliwy, nadużywanie alkoholu, niedowład połowiczy, nieskuteczna perfuzja tkankowa, obrzęk mózgu, opona twarda, ostry krwiak podtwardówkowy, pajęczynówka, podostry krwiak podtwardówkowy, polipragmazja, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przewlekły krwiak podtwardówkowy, reakcja źrenic, skala GCS, skala Glasgow, sztywność odmóżdżeniowa, tętnica oponowa środkowa, uraz głowy, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół reye’a – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół Reye’a to ostra encefalopatia z obrzękiem mózgu i stłuszczeniem wątroby, występująca głównie u dzieci w wieku 5-14 lat po infekcjach wirusowych (np. grypa, ospa wietrzna) i stosowaniu salicylanów. Choroba przebiega w 5 stadiach, od letargu i wymiotów do śpiączki, drgawek i zatrzymania oddechu. Kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu są: ocena neurologiczna, testy funkcji wątroby, poziom amoniaku (hiperamonemia), parametry życiowe, saturacja tlenem (≥95%), ciśnienie śródczaszkowe (ICP) oraz bilans płynów i elektrolitów. Leczenie jest wspomagające, obejmuje korektę hipoglikemii (glukoza 120-170 mg/dl), hiperamonemii (benzoesan sodu/fenylooctan sodu, hemodializa), kontrolę ICP (mannitol, roztwór 3% NaCl), leki przeciwdrgawkowe (fenytoina 10-20 mg/kg i.v. dawka nasycająca, następnie 5 mg/kg/dobę) oraz wsparcie oddechowe i hemodynamiczne na OIOM. Profilaktyka polega na unikaniu aspiryny u dzieci z infekcjami wirusowymi i edukacji rodziców.
acetaminofen, aspiryna, bilirubina, ciśnienie śródczaszkowe, drgawki, dysfunkcja ruchowa, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, fenytoina, fosfenytoina, hemodializa, hiperamonemia, hipertoniczny roztwór soli, hiperwentylacja, hipoglikemia, ibuprofen, intubacja, koagulopatia, kortykosteroidy, kwas acetylosalicylowy, leki przeciwdrgawkowe, mannitol, obrzęk mózgu, paracetamol, saturacja tlenu, śpiączka, stłuszczenie wątroby, sztywność odmóżdżeniowa, uszkodzenie wątroby, wentylacja mechaniczna, zaburzenia oksydacji kwasów tłuszczowych, zespół Reye’a