Przedawkowanie
Vellofent 67 mcg

Przedawkowanie fentanylu w formie tabletek podjęzykowych Vellofent stanowi poważne zagrożenie życia, manifestujące się głównie zaburzeniami neurologicznymi i oddechowymi. Kluczowe objawy to depresja oddechowa z częstością oddechów poniżej 12/min, oddech Cheyne-Stoke’sa, niewydolność oddechowa, zatrzymanie oddechu i serca, a także śpiączka i utrata świadomości. Dodatkowo mogą wystąpić zmiany psychiczne, sztywność mięśni utrudniająca wentylację oraz toksyczna leukoencefalopatia. W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe usunięcie tabletki z jamy ustnej, zapewnienie drożności dróg oddechowych, stymulacja pacjenta oraz ocena stanu świadomości, wentylacji i krążenia. W razie potrzeby stosuje się wentylację wspomaganą oraz podaje antagonistów opioidów, takich jak nalokson, z uwzględnieniem różnic w postępowaniu u opioidowo-naïwnych i przewlekle leczonych pacjentów.

Przedawkowanie leku Vellofent

Przedawkowanie fentanylu podanego w formie tabletek podjęzykowych Vellofent stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Objawy przedawkowania są podobne do tych obserwowanych przy dożylnym podaniu fentanylu oraz innych opioidów i wynikają bezpośrednio z farmakologicznego działania substancji czynnej. Przedawkowanie fentanylu może prowadzić do szeregu poważnych objawów, które w przypadku braku odpowiedniego postępowania medycznego mogą zakończyć się zgonem.1

Charakterystyka objawów przedawkowania

Najpoważniejszymi i najbardziej znaczącymi objawami przedawkowania fentanylu są zaburzenia neurologiczne oraz oddechowe. Wśród klinicznych manifestacji przedawkowania należy wyróżnić: zmiany psychiczne, utratę świadomości, śpiączkę, zatrzymanie serca i oddechu, depresję oddechową, zaburzenia oddychania oraz niewydolność oddechową, które w konsekwencji mogą prowadzić do zgonu pacjenta.2

W przypadku przedawkowania fentanylu zaobserwowano występowanie specyficznego wzorca oddechowego – oddechu Cheyne-Stoke’sa, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca w wywiadzie. Ponadto, po przedawkowaniu fentanylu odnotowano przypadki toksycznej leukoencefalopatii, czyli uszkodzenia istoty białej mózgu.3

Dodatkowym powikłaniem związanym ze stosowaniem fentanylu i innych opioidów może być sztywność mięśni, która utrudnia oddychanie. W takiej sytuacji może być konieczne zastosowanie intubacji wewnątrztchawiczej, wentylacji wspomaganej oraz podanie zarówno antagonistów opioidów, jak i środków rozluźniających mięśnie.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie doraźne przedawkowania opioidów, w tym preparatu Vellofent, wymaga podjęcia natychmiastowych działań, które powinny obejmować:

  • Usunięcie tabletki Vellofent z jamy ustnej, jeśli wciąż się tam znajduje
  • Zapewnienie drożności dróg oddechowych
  • Stymulację fizyczną i werbalną pacjenta
  • Ocenę stanu świadomości, wentylacji i krążenia
  • Zastosowanie wentylacji wspomaganej w razie konieczności

Powyższe działania stanowią podstawę postępowania ratunkowego.5

W dalszym postępowaniu należy rozróżnić dwie sytuacje kliniczne:

  1. Przedawkowanie u osoby, która nie przyjmowała dotychczas opioidów:
    • Uzyskanie dostępu żylnego
    • Podanie naloksonu lub innego antagonisty opioidów zgodnie ze wskazaniami klinicznymi
    • Monitorowanie pacjenta, gdyż czas trwania depresji oddechowej może być dłuższy niż działanie antagonisty (np. okres półtrwania naloksonu wynosi 30-81 minut)
    • Możliwa konieczność powtórnego podania antagonisty opioidów
  2. Przedawkowanie u pacjentów leczonych opioidami:
    • Uzyskanie dostępu żylnego
    • Rozważne zastosowanie naloksonu lub innego antagonisty opioidów (uwaga na ryzyko przyspieszonego wystąpienia ostrego zespołu z odstawienia)
    • W przypadku ostrej lub przewlekłej hipotonii – ocena ryzyka hipowolemii i podaż odpowiedniej ilości płynów pozajelitowo

Przed zastosowaniem antagonisty opioidów należy zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego konkretnego preparatu, która zawiera szczegółowe informacje dotyczące jego stosowania.6

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Zagrożenie
Zmiany psychiczne Zaburzenia świadomości, dezorientacja, pobudzenie lub sedacja Umiarkowane do wysokiego
Utrata świadomości Brak reakcji na bodźce słowne i/lub bólowe Wysokie
Śpiączka Głęboka utrata świadomości, brak odruchów, możliwa niewydolność wielonarządowa Krytyczne
Depresja oddechowa Zmniejszenie częstości i głębokości oddechów poniżej 12/min Wysokie do krytycznego
Oddech Cheyne-Stoke’sa Cyklicznie narastająca i malejąca amplituda oddechów z okresami bezdechu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca Wysokie
Zaburzenia oddychania Nieregularny tor oddechowy, płytkie oddechy, sinica Wysokie
Niewydolność oddechowa Niewydolność wymiennika gazowego, hipoksemia, hiperkapnia Krytyczne
Zatrzymanie oddechu Całkowity brak spontanicznej czynności oddechowej Krytyczne
Zatrzymanie serca Ustanie mechanicznej czynności serca Krytyczne
Sztywność mięśni Zwiększenie napięcia mięśniowego utrudniające oddychanie, możliwa konieczność intubacji Wysokie
Hipotonia Spadek ciśnienia tętniczego, możliwa hipowolemija Wysokie
Toksyczna leukoencefalopatia Uszkodzenie istoty białej mózgu, objawy neurologiczne Wysokie

Powyższa tabela przedstawia najważniejsze objawy przedawkowania fentanylu, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry oddechowe pacjenta, gdyż depresja oddechowa stanowi najczęstszą przyczynę zgonów w przebiegu przedawkowania opioidów.7

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl