bakteria Legionella
Bakterie z rodzaju Legionella to Gram-ujemne, tlenowe pałeczki, które naturalnie występują w środowisku wodnym. Najbardziej znanym gatunkiem jest Legionella pneumophila, odpowiedzialna za legionelozę (chorobę legionistów) – ciężkie zapalenie płuc, oraz gorączkę Pontiac – łagodniejszą postać infekcji.
Legionella rozwija się w temperaturze 25-45°C, szczególnie w systemach wodnych (instalacje klimatyzacyjne, wieże chłodnicze, zbiorniki ciepłej wody, prysznice). Zakażenie następuje drogą inhalacyjną poprzez wdychanie aerozoli zawierających bakterie. Nie przenosi się między ludźmi.
Czynnikami ryzyka zakażenia są: wiek powyżej 50 lat, palenie tytoniu, przewlekłe choroby płuc, immunosupresja, płeć męska oraz przebywanie w miejscach z zanieczyszczoną instalacją wodną. Diagnostyka obejmuje hodowlę, wykrywanie antygenów w moczu, serologie oraz metody molekularne (PCR).
Leczenie legionellozy wymaga stosowania antybiotyków penetrujących do komórek, przede wszystkim makrolidów (azytromycyna), fluorochinolonów (lewofloksacyna) lub tetracyklin. Profilaktyka polega głównie na dezynfekcji i odpowiedniej konserwacji systemów wodnych oraz utrzymywaniu wody w temperaturze poniżej 20°C lub powyżej 60°C.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Legionelloza – Leczenie
Legionelloza, będąca ciężką postacią zapalenia płuc wywołaną przez bakterie Legionella, wymaga szybkiego wdrożenia antybiotykoterapii z lekami o wysokiej penetracji wewnątrzkomórkowej, głównie fluorochinolonami (lewofloksacyna 750 mg IV/PO raz dziennie, moksyfloksacyna 400 mg IV/PO raz dziennie) lub makrolidami (preferowana azytromycyna 500 mg IV/PO raz dziennie). Leczenie trwa zwykle od 7 do 14 dni, z możliwością wydłużenia do 21 dni w ciężkich przypadkach. U pacjentów z immunosupresją zaleca się terapię fluorochinolonami jako leczenie pierwszego rzutu. W łagodnych postaciach możliwe jest leczenie ambulatoryjne doustnymi antybiotykami, natomiast w umiarkowanych i ciężkich przypadkach konieczna jest hospitalizacja i terapia dożylna, z ewentualnym przejściem na leczenie doustne po poprawie stanu klinicznego. W ciężkich przypadkach rozważa się terapię skojarzoną z rifampicyną (600 mg co 12h) przez 14-21 dni lub dłużej.
antybiotykoterapia, azytromycyna, bakteria Legionella, ciprofloksacyna, doksycyklina, erytromycyna, fluorochinolon, gorączka Pontiac, immunosupresja, klarytromycyna, leczenie empiryczne, legionelloza, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, lewofloksacyna, makrolid, minocyklina, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, pęcherzyk płucny, pozaszpitalne zapalenie płuc, rifampicyna, terapia skojarzona, tetracyklina, tlenoterapia, wentylacja mechaniczna, wstrząs septyczny, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Legionelloza – Etiologia i przyczyny
Legionelloza to zakażenie płuc wywołane przez bakterie Legionella, głównie Legionella pneumophila, odpowiedzialną za 80-90% przypadków, z dominującą serogrupą 1 (≥80%). Bakterie te rozwijają się optymalnie w temperaturze 20-45°C, szczególnie około 35°C, w sztucznych systemach wodnych takich jak instalacje wodne w dużych budynkach, wieże chłodnicze, jacuzzi czy nawilżacze. Droga zakażenia to głównie inhalacja aerozoli zawierających bakterie, rzadziej aspiracja skażonej wody. Czynniki ryzyka obejmują wiek >50 lat, palenie tytoniu, immunosupresję, przewlekłe choroby płuc i inne schorzenia przewlekłe. Legionelloza nie przenosi się z człowieka na człowieka, a ogniska epidemiczne wynikają z ekspozycji na wspólne źródło środowiskowe.
antybiotykoterapia, aspiracja, bakteria Legionella, biofilm, choroba legionistów, inhalacja, komórka nabłonkowa, Legionella pneumophila, legionelloza, makrofag pęcherzykowy, mechaniczna wentylacja, mikrobiom dróg oddechowych, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, odpowiedź immunologiczna, ostra niewydolność nerek, patogen wewnątrzkomórkowy, POChP, przewlekła choroba płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, restrykcyjna choroba płuc, rozedma, serogrupa, terapia oddechowa, wieża chłodnicza, wstrząs septyczny, zaburzenie połykania, zakażenie płuc, zakażenie szpitalne - Leksykon chorób i schorzeń
Legionelloza – Zapobieganie i profilaktyka
Zapobieganie legionellozie opiera się na kompleksowym zarządzaniu systemami wodnymi, mającym na celu ograniczenie namnażania się bakterii Legionella, które optymalnie rozwijają się w temperaturach 20–45°C. Kluczowe jest utrzymanie zimnej wody poniżej 20°C, a gorącej powyżej 60°C (w systemach dystrybucji powyżej 50°C, a w placówkach ochrony zdrowia co najmniej 55°C). Programy zarządzania wodą powinny obejmować identyfikację miejsc ryzyka, monitorowanie parametrów takich jak temperatura i poziomy środków dezynfekujących, a także regularne czyszczenie i dezynfekcję systemów, stosując metody takie jak dezynfekcja termiczna (70°C przez 24 godziny), chlorowanie (wolny chlor 20–50 ppm) oraz techniki niechemiczne (UV, ultradźwięki). Szczególną uwagę należy zwrócić na obiekty wysokiego ryzyka, w tym placówki opieki zdrowotnej, gdzie obowiązują dodatkowe procedury nadzoru i interwencji, w tym rutynowe badania mikrobiologiczne i szybkie działania dekontaminacyjne.
aerozol, amoksycylina, badanie mikrobiologiczne, bakteria Legionella, biofilm, dezynfekcja termiczna, doksycyklina, erytromycyna, legionella, legionelloza, placówka opieki zdrowotnej, profilaktyka antybiotykowa, respirator N95, środek ochrony indywidualnej, światło ultrafioletowe, system klimatyzacji, zakażenie dróg oddechowych