arbowirus
Arbowirusy (skrót od „arthropod-borne viruses”) to grupa wirusów przenoszonych przez stawonogi, głównie komary, kleszcze i muchówki. Do najważniejszych rodzin arbovirusów należą: Flaviviridae (wirus dengi, żółtej gorączki, Zachodniego Nilu), Togaviridae (wirus chikungunya, wirus końskiego zapalenia mózgu) oraz Bunyaviridae (wirus gorączki krwotocznej Krymsko-Kongijskiej).
Zakażenia arbovirusami stanowią istotny problem zdrowia publicznego, szczególnie w regionach tropikalnych i subtropikalnych. Objawy kliniczne infekcji mogą obejmować gorączkę, bóle głowy, wysypkę, bóle stawów, a w cięższych przypadkach zapalenie mózgu, krwotoki czy niewydolność wielonarządową. Diagnostyka opiera się głównie na testach serologicznych (ELISA) oraz metodach molekularnych (PCR).
Zapobieganie zakażeniom arbovirusami koncentruje się na kontroli populacji wektorów, stosowaniu repelentów, noszeniu odpowiedniej odzieży oraz szczepieniach ochronnych, które są dostępne dla niektórych chorób (np. żółta gorączka, japońskie zapalenie mózgu). Zmiany klimatyczne i globalizacja przyczyniają się do rozprzestrzeniania arbovirusów na nowe obszary geograficzne, co stanowi wyzwanie dla systemów ochrony zdrowia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Japońskie zapalenie mózgu – Epidemiologia
Japońskie zapalenie mózgu (JE) pozostaje główną przyczyną wirusowego zapalenia mózgu w Azji, z roczną liczbą przypadków klinicznych szacowaną na 30 000-70 000, a wg WHO nawet do 68 000, z 75% zachorowań u dzieci poniżej 15 roku życia. Wskaźnik śmiertelności wśród objawowych przypadków wynosi 20-30%, a 30-50% przeżyłych doświadcza trwałych powikłań neurologicznych lub psychiatrycznych. JE jest endemiczne w 24 krajach Azji Południowo-Wschodniej i Zachodniego Pacyfiku, narażając ponad 3 miliardy ludzi. Epidemiologia wykazuje dwa wzorce: epidemiczny (sezonowy, głównie w północnych obszarach) i endemiczny (sporadyczny, w południowych regionach). Diagnostyka opiera się na testach MAC-ELISA wykrywających przeciwciała IgM w płynie mózgowo-rdzeniowym, jednak ograniczenia w dostępie do badań i nadzoru powodują niedoszacowanie zachorowań. Nadzór epidemiologiczny jest kluczowy dla monitorowania obciążenia chorobą, skuteczności szczepień i ekspansji wirusa, zwłaszcza w kontekście nowych ognisk w Australii, gdzie w latach 2021-2022 odnotowano szeroką transmisję wirusa.
arbowirus, choroba endemiczna, diagnostyka laboratoryjna, japońskie zapalenie mózgu, nadzór epidemiologiczny, ostry zespół zapalenia mózgu, płyn mózgowo-rdzeniowy, powikłania neurologiczne, przeciwciała IgM, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwko japońskiemu zapaleniu mózgu, test ELISA, transmisja wirusa, wektor choroby, wirus japońskiego zapalenia mózgu, wirusowe zapalenie mózgu, zapalenie mózgu, zdarzenie niepożądane