radiooporność
Radiooporność to zjawisko biologiczne, które charakteryzuje się zdolnością komórek, tkanek lub organizmów do przetrwania lub odporności na działanie promieniowania jonizującego. Jest to kluczowe pojęcie w radioterapii onkologicznej, gdzie komórki nowotworowe wykazujące radiooporność mogą przetrwać leczenie, prowadząc do niepowodzenia terapii.
Mechanizmy radiooporności obejmują zwiększoną zdolność naprawy DNA, adaptacyjną odpowiedź na stres oksydacyjny, modyfikacje cyklu komórkowego oraz zmiany w mikrośrodowisku guza. Szczególnie istotną rolę odgrywają enzymy naprawiające uszkodzenia DNA, białka antyapoptotyczne oraz czynniki hipoksji, które mogą znacząco zmniejszać skuteczność radioterapii.
W praktyce klinicznej zjawisko radiooporności wymaga stosowania zmodyfikowanych schematów frakcjonowania dawki, radiosensybilizatorów lub terapii skojarzonych. Nowoczesne podejście do przełamywania radiooporności obejmuje również terapie celowane, które hamują specyficzne szlaki sygnałowe odpowiedzialne za przeżycie komórek nowotworowych po ekspozycji na promieniowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rak gruczołu naczyniówkowego – Zapobieganie i profilaktyka
Choroid plexus carcinoma (CPC) to nowotwór centralnego układu nerwowego stopnia III według WHO, występujący głównie u dzieci poniżej 2 roku życia, z niekorzystnym rokowaniem, zwłaszcza przy licznych mutacjach. Istotny jest związek CPC z zespołem Li-Fraumeni (LFS) i mutacjami germinalnymi TP53, które występują często u tych pacjentów. Zaleca się badania genetyczne pod kątem mutacji TP53 u wszystkich chorych na CPC, gdyż mutacje „de novo” mogą pojawić się w komórkach rozrodczych lub w trakcie ciąży. Znajomość statusu LFS ma kluczowe znaczenie dla planowania badań przesiewowych i terapii, a poradnictwo genetyczne jest wskazane już w trakcie leczenia.
badanie przesiewowe, całkowita resekcja guza, chemioterapia, choroba dziedziczna, choroid plexus carcinoma, guz splotu naczyniówkowego, komórka rozrodcza, mutacja germinalna, mutacja TP53, poradnictwo genetyczne, profilaktyka wtórna, promieniowanie jonizujące, radiooporność, radioterapia, rak splotu naczyniówkowego, resekcja chirurgiczna, rozwój mózgu, terapia adjuwantowa, wtórny nowotwór złośliwy, zespół Li-Fraumeni