kryształ pirofosforanu wapnia

Kryształy pirofosforanu wapnia (CPP – calcium pyrophosphate) są jedną z form mikrokryształów występujących w stawach, odpowiedzialnych za chorobę zwaną dną rzekomą (pseudodną) lub chorobą depozytową pirofosforanu wapnia (CPPD – calcium pyrophosphate deposition disease). Te nierozpuszczalne złogi powstają w wyniku nieprawidłowego metabolizmu pirofosforanu i odkładają się głównie w chrząstkach stawowych oraz tkankach okołostawowych.

Klinicznie obecność kryształów pirofosforanu wapnia może manifestować się jako ostre zapalenie stawów przypominające dnę moczanową, przewlekłe zapalenie stawów podobne do reumatoidalnego zapalenia stawów lub bezobjawowe złogi widoczne w badaniach obrazowych. Najczęściej zajmowanymi stawami są kolana, nadgarstki, stawy śródręczno-paliczkowe i barki. W przeciwieństwie do kryształów moczanowych, kryształy CPP częściej występują u osób starszych i mogą być związane z chorobami metabolicznymi jak hemochromatoza czy nadczynność przytarczyc.

Diagnostyka opiera się na identyfikacji charakterystycznych, słabo dwójłomnych kryształów w płynie stawowym pod mikroskopem polaryzacyjnym oraz na wykrywaniu zwapnień chrząstki w badaniach obrazowych. W leczeniu ostrego zapalenia stawów spowodowanego kryształami CPP stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne, kolchicynę oraz iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów. Nie istnieje obecnie skuteczna terapia zapobiegająca tworzeniu się złogów CPP.