Leki w grupie
„heparyny drobnocząsteczkowe”

Heparyny drobnocząsteczkowe (HDCz) to grupa leków przeciwzakrzepowych, otrzymywanych poprzez depolimeryzację heparyny niefrakcjonowanej. Charakteryzują się mniejszą masą cząsteczkową (4000-6000 daltonów), co nadaje im inne właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej. HDCz działają głównie poprzez hamowanie aktywności czynnika Xa, przy znacznie mniejszym wpływie na trombinę (czynnik IIa), co przekłada się na rzadsze występowanie powikłań krwotocznych.

Do najważniejszych heparyn drobnocząsteczkowych należą: enoksaparyna (Clexane, Neoparin, Losmina), dalteparyna (Fragmin), nadroparyna (Fraxiparine, Fraxodi), bemiparina (Zibor), parnaparyna, rewiparina oraz tinzaparyna (Innohep). Najbardziej rozpowszechnioną HDCz w Polsce jest enoksaparyna, dostępna w postaci ampułkostrzykawek w różnych dawkach.

Główne zalety heparyn drobnocząsteczkowych to: przewidywalny efekt przeciwzakrzepowy bez konieczności rutynowego monitorowania parametrów krzepnięcia, dłuższy okres półtrwania pozwalający na podawanie 1-2 razy na dobę, mniejsze ryzyko powikłań krwotocznych w porównaniu do heparyny niefrakcjonowanej, niższe ryzyko małopłytkowości indukowanej heparyną (HIT) oraz możliwość stosowania w warunkach ambulatoryjnych.

Heparyny drobnocząsteczkowe są stosowane w profilaktyce i leczeniu żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych, w zapobieganiu tworzenia się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy oraz w profilaktyce przeciwzakrzepowej u pacjentów unieruchomionych.

Najpoważniejsze działania niepożądane związane ze stosowaniem HDCz to powikłania krwotoczne, małopłytkowość indukowana heparyną (rzadziej niż przy stosowaniu heparyny niefrakcjonowanej), reakcje alergiczne oraz osteoporoza przy długotrwałym stosowaniu. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie HDCz u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie może być konieczna redukcja dawki ze względu na nerkową drogę eliminacji tych leków.

Heparyny drobnocząsteczkowe różnią się między sobą procesem produkcji, masą cząsteczkową oraz stosunkiem aktywności anty-Xa do anty-IIa, co może wpływać na ich skuteczność i profil działań niepożądanych. Nie są one w pełni zamienne, a ich dawkowanie może się różnić w zależności od wskazań klinicznych i konkretnego preparatu.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl