tworzenie się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy
Wskazanie

Tworzenie się skrzepów w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy to powszechny problem, który może zakłócać efektywność zabiegu i prowadzić do utraty krwi pacjenta. Proces ten jest związany z aktywacją układu krzepnięcia w wyniku kontaktu krwi z powierzchniami sztucznymi dializatora oraz pozostałymi elementami obwodu pozaustrojowego. Skrzepy mogą tworzyć się w dializatorze, liniach krwi, komorach pułapek powietrza i innych elementach układu.

W celu zapobiegania tworzeniu się skrzepów stosuje się różne metody antykoagulacji. Najczęściej używanym lekiem jest heparyna niefrakcjonowana (np. Heparinum WZF, Heparinum Polfa), która hamuje aktywność czynników krzepnięcia. W przypadku przeciwwskazań do stosowania heparyny niefrakcjonowanej można użyć heparyn drobnocząsteczkowych (np. Clexane, Fraxiparine, Fragmin), które charakteryzują się mniejszym ryzykiem krwawień. Alternatywą jest cytrynian sodu (np. preparaty ACD-A), który wiąże jony wapnia niezbędne do procesu krzepnięcia.

W ostatnich latach coraz częściej stosuje się także bezpośrednie inhibitory trombiny, jak hirudyna rekombinowana (Refludan) lub argatroban (Novastan). W przypadku pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia można rozważyć dializę bez antykoagulacji z płukaniem solą fizjologiczną (np. 0,9% NaCl) lub zastosowanie regionalnej antykoagulacji cytrynianowej (RCA).

Największe trudności w zapobieganiu tworzeniu się skrzepów podczas hemodializy pojawiają się u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia (np. po niedawnych operacjach, z chorobami wątroby, trombocytopenią) oraz jednoczesnym wysokim ryzykiem zakrzepicy. Wyzwanie stanowi również indywidualizacja dawkowania leków przeciwkrzepliwych, gdyż zbyt mała dawka nie zapobiega tworzeniu skrzepów, a zbyt duża zwiększa ryzyko krwawienia. Innym problemem jest monitorowanie skuteczności antykoagulacji, szczególnie przy stosowaniu heparyn drobnocząsteczkowych. Dodatkowo, u pacjentów dializowanych długoterminowo może rozwinąć się oporność na heparynę lub małopłytkowość poheparynowa (HIT), co wymaga zmiany strategii antykoagulacyjnej.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl