Leki w grupie
„leki przeciwzakrzepowe”

Leki przeciwzakrzepowe to grupa leków, które zapobiegają powstawaniu zakrzepów lub hamują rozszerzanie się istniejących skrzeplin w układzie naczyniowym. Działają one poprzez ingerencję w różne etapy kaskady krzepnięcia krwi, zmniejszając zdolność organizmu do tworzenia skrzepów. Są szeroko stosowane w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych, takich jak zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, udar niedokrwienny mózgu czy zawał serca.

Leki przeciwzakrzepowe można podzielić na kilka głównych podgrup: antykoagulanty (hamujące proces krzepnięcia krwi), leki przeciwpłytkowe (hamujące agregację płytek krwi) oraz leki fibrynolityczne (rozpuszczające istniejące już skrzepliny).

Antykoagulanty obejmują heparyny (heparyna niefrakcjonowana, heparyny drobnocząsteczkowe jak enoksaparyna, dalteparyna, nadroparyna), antagonistów witaminy K (warfaryna, acenokumarol), bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran) oraz inhibitory czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Na polskim rynku dostępne są preparaty takie jak Clexane (enoksaparyna), Fragmin (dalteparyna), Fraxiparine (nadroparyna), Pradaxa (dabigatran), Xarelto (rywaroksaban), Eliquis (apiksaban) czy Lixiana (edoksaban).

Leki przeciwpłytkowe to między innymi kwas acetylosalicylowy (Aspiryna, Polocard), pochodne tienopirydyny (klopidogrel – Plavix, Areplex; prasugrel – Efient; tikagrelor – Brilique) oraz inhibitory receptora glikoproteinowego IIb/IIIa (abciksimab, eptifibatyd, tirofiban).

Leki fibrynolityczne (trombolityczne) obejmują streptokinazę, urokinazę, alteplazę (Actilyse), reteplazę i tenekteplazę. Są stosowane głównie w stanach nagłych jak ostry zawał serca czy masywna zatorowość płucna.

Największymi zaletami stosowania leków przeciwzakrzepowych są skuteczna profilaktyka powikłań zakrzepowo-zatorowych u osób z grupy wysokiego ryzyka, zmniejszenie śmiertelności w ostrych zespołach wieńcowych, profilaktyka udarów mózgu u pacjentów z migotaniem przedsionków oraz leczenie i zapobieganie nawrotom żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Nowsze leki przeciwzakrzepowe (NOAC/DOAC) nie wymagają regularnego monitorowania parametrów krzepnięcia, co zwiększa komfort terapii.

Najpoważniejszymi zagrożeniami związanymi ze stosowaniem leków przeciwzakrzepowych są powikłania krwotoczne, które mogą wystąpić w każdym narządzie i stanowić zagrożenie życia. Szczególnie niebezpieczne są krwawienia wewnątrzczaszkowe, z przewodu pokarmowego oraz krwotoki zaotrzewnowe. Leki te wchodzą w liczne interakcje z innymi lekami i pokarmami (szczególnie antagoniści witaminy K), co wymaga stałego nadzoru medycznego. Dla niektórych preparatów (np. dabigatranu) należy uwzględniać funkcję nerek, a u pacjentów w podeszłym wieku ryzyko powikłań krwotocznych jest szczególnie wysokie.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl