niedokrwienny udar mózgu
Wskazanie

Niedokrwienny udar mózgu to stan nagłego zaburzenia ukrwienia tkanki mózgowej, stanowiący około 85% wszystkich udarów. Powstaje na skutek zamknięcia lub krytycznego zwężenia naczynia doprowadzającego krew do mózgu, co prowadzi do niedotlenienia i martwicy obszaru zaopatrywanego przez to naczynie. Główne czynniki ryzyka obejmują nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, migotanie przedsionków, hipercholesterolemię, palenie tytoniu oraz wiek powyżej 55 lat.

W leczeniu ostrej fazy niedokrwiennego udaru mózgu kluczową rolę odgrywa przywrócenie przepływu krwi w naczyniu. Metodą z wyboru jest tromboliza dożylna z zastosowaniem alteplazy (Actilyse), którą można podać do 4,5 godziny od wystąpienia objawów. W przypadku dużych udarów spowodowanych zamknięciem dużego naczynia wykonuje się trombektomię mechaniczną, możliwą do przeprowadzenia nawet do 24 godzin od początku objawów. W profilaktyce wtórnej stosuje się leki przeciwpłytkowe, takie jak kwas acetylosalicylowy (Acard, Polocard), klopidogrel (Plavix, Areplex), tiklopidyna (Aclotin) oraz statyny (Atoris, Roswera, Simvasterol).

W przypadku udaru związanego z migotaniem przedsionków kluczowe jest włączenie antykoagulacji – stosuje się antagonistów witaminy K (Warfin, Sintrom) lub doustne antykoagulanty niebędące antagonistami witaminy K (Pradaxa, Xarelto, Eliquis, Lixiana). W ramach wtórnej profilaktyki udaru konieczna jest także intensywna kontrola czynników ryzyka, w tym nadciśnienia tętniczego (leki z grupy ACE-I, ARB, beta-blokery, diuretyki, blokery kanału wapniowego) i hipercholesterolemii.

Największym wyzwaniem w leczeniu niedokrwiennego udaru mózgu jest wąskie okno terapeutyczne dla trombolizy i trombektomii. Opóźnienia w rozpoznaniu i transporcie pacjenta do odpowiedniego ośrodka często uniemożliwiają zastosowanie tych metod. Trudnością jest również właściwa kwalifikacja pacjentów do leczenia reperfuzyjnego, gdyż nieprawidłowe zastosowanie trombolizy może prowadzić do groźnych powikłań krwotocznych. Dodatkowym wyzwaniem jest rehabilitacja neurologiczna po udarze, która wymaga indywidualnego podejścia i współpracy interdyscyplinarnego zespołu specjalistów.