zaburzenie płytkowe
Wskazanie

Zaburzenia płytkowe obejmują szereg schorzeń, w których występują nieprawidłowości w liczbie, strukturze lub funkcji płytek krwi. Mogą one być wrodzone lub nabyte i prowadzić do zwiększonej skłonności do krwawień lub, rzadziej, do nadmiernej krzepliwości krwi. Występują w postaci małopłytkowości (liczba płytek poniżej 150 tys./μl) lub zaburzeń funkcji płytek przy prawidłowej ich liczbie.

W diagnostyce zaburzeń płytkowych kluczowe znaczenie ma dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne, w tym morfologia krwi z rozmazem, czas krwawienia, badania agregacji płytek i testy funkcji płytek. Objawy kliniczne obejmują wybroczyny skórne, krwawienia z nosa i dziąseł, krwawienia z przewodu pokarmowego oraz przedłużone krwawienie po urazach.

Leczenie zaburzeń płytkowych zależy od ich rodzaju i przyczyny. W małopłytkowości immunologicznej stosuje się kortykosteroidy (Encorton, Metypred), dożylne immunoglobuliny (Kiovig, Privigen) oraz leki stymulujące produkcję płytek, jak agonisty receptora trombopoetyny (Revolade, Nplate). W przypadku małopłytkowości indukowanej heparyną odstawia się heparynę i stosuje alternatywne leki przeciwkrzepliwe. Przy zaburzeniach funkcji płytek wykorzystuje się desmopresyna (Minirin), kwas traneksamowy (Exacyl) oraz koncentraty płytek krwi.

Jednym z największych wyzwań w leczeniu zaburzeń płytkowych jest zrównoważenie ryzyka krwawienia z ryzykiem zakrzepicy, szczególnie u pacjentów wymagających leczenia przeciwkrzepliwego lub przeciwpłytkowego z innych wskazań. Dodatkową trudność stanowi oporność na standardowe leczenie, zwłaszcza w przewlekłej małopłytkowości immunologicznej. U pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami płytkowymi wyzwaniem jest zapewnienie długoterminowej profilaktyki krwawień przy jednoczesnym utrzymaniu dobrej jakości życia.

W przypadku zabiegów operacyjnych czy stomatologicznych pacjenci z zaburzeniami płytkowymi wymagają specjalnego przygotowania, co często obejmuje przetoczenie koncentratu płytek krwi, zastosowanie leków antyfibrynolitycznych lub odroczenie zabiegów planowych. Kluczowa jest interdyscyplinarna współpraca między hematologiem, chirurgiem i anestezjologiem dla zminimalizowania ryzyka powikłań krwotocznych.