Leki w grupie
„leki stosowane miejscowo na skórę”
Leki stosowane miejscowo na skórę to preparaty o działaniu miejscowym, przeznaczone do aplikacji bezpośrednio na powłoki skórne. Ich główną zaletą jest możliwość dostarczenia substancji aktywnej dokładnie w miejsce zmienione chorobowo, przy jednoczesnym zminimalizowaniu działań ogólnoustrojowych i niepożądanych. Leki te występują w różnorodnych postaciach: maści, kremów, żeli, płynów, aerozoli, plastrów oraz innych form aplikacyjnych.
Główne grupy leków stosowanych miejscowo na skórę obejmują: kortykosteroidy (np. hydrokortyzonu, mometazonu, betametazonu), antybiotyki i chemioterapeutyki (np. klindamycyna, mupirocyna, gentamycyna), leki przeciwgrzybicze (np. klotrimazol, mikonazol, ketokonazol), leki przeciwzapalne niesteroidowe (np. diklofenak, ketoprofen), leki keratolityczne (np. kwas salicylowy, mocznik), leki nawilżające i ochronne (emolienty), leki przeciwświądowe oraz leki przeciwłuszczycowe.
Najważniejsze kortykosteroidy stosowane miejscowo to: hydrokortyzon (Hydrocortisonum, Laticort), mometazon (Elocom, Elisone), betametazon (Belosalic, Diprosone), klobetazol (Dermovate, Clobederm). Wśród antybiotyków miejscowych wyróżniamy: mupirocynę (Bactroban, Mupirox), kwas fusydowy (Fucidin), klindamycynę (Dalacin C, Clindacin). Popularne leki przeciwgrzybicze to klotrimazol (Clotrimazolum, Canesten), terbinafina (Lamisil, Undofen) i cyklopiroks (Batrafen, Pirolam).
Zaletami stosowania leków miejscowych są: minimalizacja ryzyka działań ogólnoustrojowych, możliwość uzyskania wysokiego stężenia substancji czynnej bezpośrednio w miejscu zmiany chorobowej, łatwość aplikacji oraz możliwość stosowania u pacjentów w różnym wieku. Leki miejscowe pozwalają także na zmniejszenie dawki substancji czynnej w porównaniu do terapii ogólnoustrojowej, co przekłada się na zwiększenie bezpieczeństwa leczenia.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem leków miejscowych obejmują: możliwość wystąpienia reakcji alergicznych, podrażnień skóry czy kontaktowego zapalenia skóry. W przypadku długotrwałego stosowania kortykosteroidów istnieje ryzyko wystąpienia atrofii skóry, teleangiektazji, rozstępów czy zmian zanikowych. Przy niektórych lekach miejscowych (np. NLPZ, kortykosteroidy) może dojść do wchłaniania systemowego i wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla danej grupy leków. Dodatkowo, niewłaściwe stosowanie leków przeciwbakteryjnych może prowadzić do rozwoju oporności bakteryjnej.
Leki miejscowe dzielą się na podgrupy ze względu na mechanizm działania. Wyróżniamy: leki przeciwzapalne (kortykosteroidy, NLPZ), leki przeciwinfekcyjne (antybiotyki, chemioterapeutyki, leki przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe), leki keratolityczne i keratoplastyczne (np. kwas salicylowy, mocznik, dziegcie), leki przeciwświądowe (np. polidokanol, mentol), leki zmiękczające i nawilżające (emolienty, wazelina), leki przeciwłuszczycowe (np. pochodne witaminy D, dziegcie, retinoidy) oraz leki specjalistyczne (np. minoksydyl w leczeniu łysienia, takrolimus i pimekrolimus w leczeniu atopowego zapalenia skóry).
Lista leków w tej grupie
-
Alantan – Maść – 20 mg/g
Maść zawiera 20 mg alantoiny w 1 g, a także lanolinę, etylu parahydroksybenzoesan oraz glikol propylenowy. Preparat ma postać żółtawej maści o jednolitej konsystencji. Stosuje się ją w leczeniu trudno gojących się ran, oparzeń, a także przewlekłych stanów zapalnych skóry z nadmiernym złuszczaniem i rogowaceniem. Zalecana jest również do leczenia płytkich owrzodzeń oraz ubytków skóry i błon śluzowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Heparin-Hasco forte – Żel – 1000 j.m./g
Produkt leczniczy zawiera heparynę sodową w stężeniu 1000 j.m. na gram żelu oraz substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy i parabeny. Jest to bezbarwny żel o delikatnym różanym zapachu. Stosuje się go wspomagająco w chorobach żył powierzchniowych, takich jak zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył oraz żylaki kończyn dolnych. Ponadto jest użyteczny w leczeniu obrzęków, stłuczeń i krwiaków podskórnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Heparinum GSK – Krem – 300 j.m./g
Produkt leczniczy zawiera 300 j.m. heparyny sodowej w 1 gramie kremu oraz alkohol cetostearylowy jako substancję pomocniczą. Ma postać białego kremu o jednolitej konsystencji i delikatnym zapachu migdałowym. Stosuje się go wspomagająco w leczeniu chorób żył powierzchniowych, takich jak zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył oraz żylaki kończyn dolnych. Ponadto jest używany w przypadku obrzęków, stłuczeń oraz krwiaków podskórnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Balsolan – Maść – 100 mg/g
Preparat w postaci jasnobrązowej maści o aromatycznym zapachu zawiera 100 mg balsamu peruwiańskiego w 1 g produktu. Jest tradycyjnie stosowany w leczeniu oparzeń, odmrożeń oraz odleżyn. Może być również wykorzystywany w zapobieganiu i leczeniu owrzodzeń spowodowanych żylakami. Jego unikalny skład pomaga łagodzić objawy i wspierać proces gojenia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Fortiven Activ Gel – Żel – 2 400 j.m./g
Produkt leczniczy zawiera heparynę sodową w stężeniu 2400 j.m. na gram żelu oraz glikol propylenowy jako substancję pomocniczą. Jest to bezbarwny żel o charakterystycznym zapachu, stosowany miejscowo. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu wspomagającym schorzeń żył powierzchownych, takich jak zakrzepowe zapalenie żył oraz żylaki kończyn dolnych. Ponadto używa się go do zmniejszania obrzęków, stłuczeń i krwiaków podskórnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Altacet – Żel – 10 mg/g
Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera 10 mg glinu octanowinianu w 1 g preparatu oraz substancje pomocnicze, takie jak metylu parahydroksybenzoesan i etanol. Stosuje się go miejscowo na skórę w celu łagodzenia dolegliwości związanych ze stłuczeniami, obrzękami stawowymi i pourazowymi. Preparat jest również wskazany do stosowania przy obrzękach spowodowanych oparzeniami pierwszego stopnia. Ma działanie przeciwobrzękowe i wspomaga proces gojenia skóry.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Heparin-Hasco – Żel – 250 j.m./g
Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera 250 j.m. heparyny sodowej oraz substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy i parabeny. Stosuje się go wspomagająco w leczeniu chorób żył powierzchniowych, takich jak zapalenie żył, zakrzepowe zapalenie żył czy żylaki kończyn dolnych. Dodatkowo jest wskazany w przypadku obrzęków, stłuczeń oraz krwiaków podskórnych. Żel ma bezbarwną konsystencję o różanym zapachu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Arnigel – Żel – –
Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera wyciąg z Arnica montana oraz etanol jako składnik pomocniczy. Stosowany jest miejscowo w leczeniu niewielkich urazów, takich jak siniaki i stłuczenia, u dorosłych i dzieci powyżej 1 roku życia. Może być również używany w przypadku bólów mięśni po intensywnym wysiłku fizycznym. Preparat wspomaga łagodzenie objawów związanych z urazami mięśniowo-szkieletowymi.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Limfodrenaż-Pascoe Sensitiv – Krem – –
Preparat jest kremem zawierającym Conium maculatum, Calendula officinalis, Hydrargyrum biiodatum oraz Stibium sulfuratum nigrum, a także alkohol cetylostearylowy jako substancję pomocniczą. Stosuje się go jako terapię wspomagającą układ limfatyczny podczas infekcji górnych dróg oddechowych, takich jak zakażenia nosa, gardła oraz uszu. Formuła kremu ułatwia aplikację i działanie składników aktywnych na obszary objęte stanem zapalnym. Jest przeznaczony do miejscowego stosowania, wspomagając naturalne procesy obronne organizmu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Lioton 1000 – Żel – 8,5 mg/g
Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera heparynę sodową jako substancję czynną, a także substancje pomocnicze, takie jak konserwanty i aromaty. Jest stosowany jako leczenie wspomagające w schorzeniach żył powierzchownych, w tym zapaleniu żył, zakrzepowym zapaleniu żył oraz żylakach kończyn dolnych. Ponadto znajduje zastosowanie w leczeniu krwiaków podskórnych, stłuczeń i obrzęków. Żel może być aplikowany na skórę w miejscach objętych dolegliwościami w celu złagodzenia objawów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku