owrzodzenie powodowane żylakami
Wskazanie

Owrzodzenia powodowane żylakami (owrzodzenia żylne) to przewlekłe rany, które powstają w wyniku niewydolności żylnej i zastoju krwi w kończynach dolnych. Stanowią najczęściej występujący typ owrzodzeń kończyn dolnych, obejmując około 70-90% wszystkich przypadków. Typowo lokalizują się w okolicy kostek przyśrodkowych, nad kostką przyśrodkową lub w dolnej części podudzia.

Patogeneza owrzodzeń żylakowych związana jest z przewlekłym nadciśnieniem żylnym, które prowadzi do zaburzeń mikrokrążenia, przewlekłego stanu zapalnego, obrzęku i w konsekwencji do uszkodzenia tkanek i powstania trudno gojącej się rany. Czynniki ryzyka obejmują żylaki, zakrzepicę żył głębokich w wywiadzie, otyłość, zaawansowany wiek oraz pracę wymagającą długotrwałego stania.

W leczeniu owrzodzeń żylakowych stosuje się podejście wielokierunkowe. Podstawą terapii jest kompresoterapia z wykorzystaniem bandaży elastycznych (np. Sigvaris, Venoflex) lub pończoch uciskowych (np. Medi, Thuasne, Sigvaris). Lokalnie stosuje się opatrunki specjalistyczne dopasowane do fazy gojenia rany, takie jak: hydrokoloidy (Granuflex, Hydrocoll), hydrożele (Aquagel, Hydrosorb), opatrunki piankowe (Biatain, Allevyn), alginiany (Kaltostat, Sorbalgon) czy opatrunki z zawartością srebra (Aquacel Ag, Acticoat).

Farmakoterapia systemowa obejmuje leki poprawiające mikrokrążenie i tonus żylny, takie jak: diosmina z hesperydyną (Diohespan, Diosminex, Phlebodia), rutozyd (Venoruton), escyna (Aescin, Reparil), pentoksyfilina (Pentohexal, Polfilin), sulodeksyd (Vessel Due F). W przypadku infekcji owrzodzenia stosuje się antybiotykoterapię celowaną po wykonaniu posiewu z antybiogramem.

Największymi trudnościami w leczeniu owrzodzeń żylakowych są: przewlekły charakter schorzenia (gojenie może trwać miesiące), wysoki odsetek nawrotów (sięgający 70% w ciągu 5 lat), problemy z przestrzeganiem zaleceń dotyczących kompresoterapii przez pacjentów, zwłaszcza starszych i otyłych, oraz współwystępowanie zakażeń bakteryjnych komplikujących proces gojenia. Dodatkowym wyzwaniem jest często występujący przewlekły ból, obniżający jakość życia pacjentów i utrudniający codzienne funkcjonowanie.

W przypadkach opornych na leczenie zachowawcze należy rozważyć metody chirurgiczne, takie jak przeszczepy skóry, operacje żylaków czy zabiegi endowaskularne. Coraz większą rolę odgrywają też nowoczesne metody wspomagające gojenie, jak terapia podciśnieniowa (VAC) czy przeszczepy skóry hodowanej in vitro.