metformini hydrochloridum

Metformini hydrochloridum (chlorowodorek metforminy) to aktywna substancja z grupy pochodnych biguanidu, stosowana jako lek pierwszego rzutu w terapii cukrzycy typu 2. Działa poprzez zmniejszenie wątrobowej produkcji glukozy, zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę oraz hamowanie wchłaniania glukozy w jelitach.

Mechanizm działania metforminy opiera się głównie na aktywacji kinazy białkowej aktywowanej przez AMP (AMPK), co prowadzi do zahamowania glukoneogenezy w wątrobie i stymulacji wychwytu glukozy przez komórki mięśni szkieletowych. W przeciwieństwie do pochodnych sulfonylomocznika, metformina nie zwiększa wydzielania insuliny, co minimalizuje ryzyko hipoglikemii.

Chlorowodorek metforminy charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, choć może powodować działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, dyskomfort brzuszny). Najpoważniejszym, choć rzadkim powikłaniem jest kwasica mleczanowa, występująca głównie u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby lub serca. Lek jest przeciwwskazany przy eGFR <30 ml/min/1,73m², a wymaga redukcji dawki przy eGFR 30-45 ml/min/1,73m².

Poza działaniem przeciwcukrzycowym, metformina wykazuje również korzystny wpływ na profil lipidowy, masę ciała oraz potencjalne działanie przeciwnowotworowe, co jest przedmiotem licznych badań klinicznych. Lek stosowany jest również w zespole policystycznych jajników oraz stanach przedcukrzycowych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl