układ kalikreinowo-kininowy
Układ kalikreinowo-kininowy to złożony system biochemiczny odgrywający istotną rolę w procesach zapalnych, kontroli ciśnienia tętniczego, krzepnięcia krwi oraz w patogenezie wielu schorzeń. Głównym elementem tego układu są kininogeny – białka osocza, które pod wpływem enzymów proteolitycznych zwanych kalikreinami ulegają przekształceniu do biologicznie aktywnych peptydów – kinin.
Najważniejsze kininy to bradykinina i kalidyna, które działają na dwa typy receptorów (B1 i B2), wywołując rozszerzenie naczyń krwionośnych, zwiększenie przepuszczalności naczyń, stymulację nocyceptorów i indukcję bólu. Receptory B2 są konstytutywne, natomiast ekspresja receptorów B1 jest indukowana w warunkach zapalnych i stresowych.
Układ kalikreinowo-kininowy pozostaje w ścisłych zależnościach z układem renina-angiotensyna-aldosteron. Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I) hamują rozkład bradykininy, co częściowo odpowiada za ich działanie hipotensyjne, ale również za efekty niepożądane, takie jak kaszel czy obrzęk naczynioruchowy. W patofizjologii COVID-19 wykazano, że wirus SARS-CoV-2 zakłóca funkcjonowanie tego układu, co może przyczyniać się do ciężkiego przebiegu choroby.
Zaburzenia funkcjonowania układu kalikreinowo-kininowego mają związek z rozwojem nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej, niewydolności serca, cukrzycy, a także dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego. Obecnie trwają badania nad lekami modulującymi ten układ, które mogłyby znaleźć zastosowanie w terapii chorób sercowo-naczyniowych, zapalnych i neuropatycznego bólu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – LisiHEXAL 5 5 mg
Lizynopryl, substancja czynna leku LisiHEXAL, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) o kodzie ATC C09AA03, działającym poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę I do angiotensyny II. Mechanizm ten prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, co skutkuje osłabieniem działania naczynioskurczowego oraz zmniejszeniem wydzielania aldosteronu, co z kolei wpływa na redukcję zatrzymywania sodu i płynów oraz nieznaczne zwiększenie stężenia potasu w surowicy. Dodatkowo, lizynopryl zwiększa aktywność układu kalikreinowo-kininowego poprzez hamowanie rozkładu bradykininy, co przyczynia się do rozszerzenia naczyń obwodowych i działania hipotensyjnego. W terapii nadciśnienia tętniczego lek wykazuje początek działania po 1-2 godzinach, maksymalny efekt po 6-8 godzinach, a pełny efekt terapeutyczny osiągany jest po 3-4 tygodniach stosowania. Efekt hipotensyjny utrzymuje się podczas długotrwałej terapii, bez wywoływania kompensacyjnego przyspieszenia czynności serca.
aliskiren, angiotensyna II, bradykinina, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze krwi, cukrzyca typu 2, dysfunkcja lewej komory serca, działanie hipotensyjne, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, klasyfikacja Killipa, konwertaza angiotensyny, lizynopryl, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, opór tętnic obwodowych, ostra niewydolność serca, ostre uszkodzenie nerek, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, udar mózgu, układ kalikreinowo-kininowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wazokonstriktor, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – LisiHEXAL 20 20 mg
Lizynopryl, inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) z kodem ATC C09AA03, działa poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II i zmniejszenia oporu naczyniowego oraz wydzielania aldosteronu. Mechanizm ten skutkuje obniżeniem ciśnienia tętniczego bez kompensacyjnego przyspieszenia akcji serca, z początkiem działania po 1-2 godzinach i maksymalnym efektem po 6-8 godzinach, utrzymującym się podczas długotrwałej terapii. W badaniach hemodynamicznych u pacjentów z niewydolnością serca lizynopryl zmniejsza opór obwodowy, zwiększa pojemność żylną, redukuje obciążenie wstępne i następcze oraz poprawia rzut serca i pojemność wysiłkową. U pacjentów po ostrym zawale serca lek zapobiega dysfunkcji lewej komory i rozwojowi niewydolności krążenia, zwiększając przeżywalność, zwłaszcza w skojarzeniu z azotanami (badanie GISSI-III).
aldosteron, angiotensyna II, bradykinina, choroba naczyniowa mózgu, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca typu 2, dysfunkcja lewej komory serca, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, konwertaza angiotensyny, lizynopryl, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność serca, obciążenie wstępne, opór obwodowy, opór tętnic obwodowych, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał serca, pojemność żylna, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, rzut serca, układ kalikreinowo-kininowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik wyrzutu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Perindopril 2 mg
Perindopril, inhibitor ACE z kodem ATC C09AA04, hamuje konwersję angiotensyny I do angiotensyny II oraz rozkład bradykininy, co prowadzi do obniżenia ciśnienia tętniczego poprzez zmniejszenie obwodowego oporu naczyniowego bez wpływu na częstość akcji serca. Jego aktywny metabolit, perindoprylatu, wykazuje działanie hipotensyjne skuteczne we wszystkich stopniach nadciśnienia tętniczego, z maksymalnym efektem po 4-6 godzinach i utrzymującym się przez co najmniej 24 godziny (stosunek minimalnego do maksymalnego efektu terapeutycznego 87-100%). Perindopril poprawia hemodynamikę nerkową, zwiększając przepływ krwi przez nerki przy zachowanym GFR, a także zmniejsza przerost lewej komory serca i poprawia elastyczność naczyń. W terapii nadciśnienia często stosowany jest w skojarzeniu z tiazydowymi diuretykami, co daje efekt addycyjny i zmniejsza ryzyko hipokaliemii. W niewydolności serca perindopril obniża ciśnienie napełniania komór, całkowity opór obwodowy oraz poprawia pojemność minutową i indeks sercowy, przy czym dawka początkowa 2 mg jest bezpieczna i nie powoduje istotnego spadku ciśnienia tętniczego.
angiotensyna II, beta-adrenolityk, bradykinina, ciśnienie napełniania, enzym konwertujący angiotensynę, hemodynamika nerkowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, indeks sercowy, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, konwertaza angiotensyny, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, obwodowy opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, pojemność minutowa, przerost lewej komory serca, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, stabilna choroba wieńcowa, tachyfilaksja, udar mózgu, układ kalikreinowo-kininowy, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Perindopril 4 mg
Perindopril, inhibitor ACE z kodem ATC C09AA04, działa poprzez hamowanie konwersji angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do obniżenia stężenia angiotensyny II, zmniejszenia wydzielania aldosteronu oraz zwiększenia aktywności układu kalikreinowo-kininowego i prostaglandyn. Jego aktywny metabolit, perindoprylatu, odpowiada za farmakologiczne efekty leku. Perindopril skutecznie obniża ciśnienie tętnicze skurczowe i rozkurczowe we wszystkich stopniach nadciśnienia, działając przez zmniejszenie oporu naczyniowego bez wpływu na częstość akcji serca. Maksymalny efekt hipotensyjny osiąga po 4-6 godzinach, utrzymując się przez co najmniej 24 godziny, z wysokim stosunkiem T/P (87-100%). W terapii niewydolności serca redukuje obciążenie wstępne i następcze, poprawiając pojemność minutową i indeks sercowy, a w stabilnej chorobie wieńcowej (badanie EUROPA, n=12218) dawka 8 mg/dobę zmniejsza ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych o 20% (p<0,001).
aktywność reninowa osocza, aldosteron, angiotensyna, beta-adrenolityk, bradykinina, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, działanie hipotensyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, efekt hipotensyjny, hiperkaliemia, hipokaliemia, indeks sercowy, inhibitor ACE, konwertaza angiotensyny, lek przeciwpłytkowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, obwodowy opór naczyniowy, opór naczyniowy, ostre uszkodzenie nerek, peryndoprylat, prostaglandyny, przerost lewej komory serca, przewlekła choroba nerek, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, stabilna choroba wieńcowa, tachyfilaksja, tiazydowe leki moczopędne, udar mózgu, układ kalikreinowo-kininowy, układ renina-angiotensyna, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – LisiHEXAL 10 10 mg
Lizynopryl, substancja czynna leku LisiHEXAL, jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) stosowanym w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg w terapii nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Mechanizm działania polega na hamowaniu konwersji angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń obwodowych, zmniejszenia oporu tętniczego oraz obniżenia wydzielania aldosteronu, skutkując niewielkim wzrostem stężenia potasu w surowicy. Lizynopryl wykazuje szybki początek działania hipotensyjnego (1-2 godziny), maksymalny efekt po 6-8 godzinach oraz pełne działanie terapeutyczne po 3-4 tygodniach stosowania. W niewydolności serca lek poprawia hemodynamikę poprzez zmniejszenie obciążenia serca i zwiększenie rzutu serca, a u pacjentów po ostrym zawale serca zapobiega dysfunkcji lewej komory i rozwojowi niewydolności krążenia, co potwierdzają badania, m.in. GISSI-III.
antagonista receptora angiotensyny II, bradykinina, dysfunkcja lewej komory serca, działanie hipotensyjne, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, lizynopryl, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, opór tętnic obwodowych, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał serca, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła choroba nerek, udar mózgu, układ kalikreinowo-kininowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron - Leksykon substancji czynnych
Lizynopryl – Właściwości farmakodynamiczne
Lizynopryl, jako inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE), hamuje przekształcenie angiotensyny I do angiotensyny II, co prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia tętniczego. Mechanizm działania obejmuje przede wszystkim blokadę układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz zwiększenie aktywności układu kalikreinowo-kininowego, co dodatkowo wspomaga wazodylatację. U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym lizynopryl obniża ciśnienie skurczowe i rozkurczowe o około 13/10 mm Hg, a u chorych z cukrzycą typu 2 i mikroalbuminurią zmniejsza wydalanie albumin z moczem o 40% przy dawkach 10-20 mg/dobę. W niewydolności serca lek poprawia hemodynamikę poprzez zmniejszenie oporu obwodowego, obniżenie ciśnienia napełniania lewej komory oraz zwiększenie rzutu serca, co przekłada się na redukcję ryzyka zgonu i hospitalizacji o 12% przy stosowaniu dawek 32,5-35 mg/dobę. Ponadto, lizynopryl wykazuje korzystny wpływ na przeżywalność po ostrym zawale mięśnia sercowego, redukując śmiertelność o 11% w badaniu GISSI-3.
albuminuria, aldosteron, angiotensyna II, bradykinina, cukrzyca typu 2, działanie nefroprotekcyjne, enzym konwertujący angiotensynę, hemoglobina glikowana, hiperkaliemia, inhibitor peptydylo-dipeptydazy, kininaza II, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, opór tętnic obwodowych, ostre uszkodzenie nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, przesączanie kłębuszkowe, retinopatia, rzut serca, układ kalikreinowo-kininowy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik wyrzutu