kryteria mediolańskie

Kryteria mediolańskie to zestaw wytycznych opracowanych przez zespół z Uniwersytetu w Mediolanie, służących do kwalifikacji pacjentów z rakiem wątrobowokomórkowym (HCC) do transplantacji wątroby. Zostały one wprowadzone w 1996 roku przez profesora Vincenzo Mazzaferro i współpracowników.

Zgodnie z kryteriami mediolańskimi, pacjent kwalifikuje się do transplantacji wątroby, jeśli ma pojedynczy guz o średnicy nieprzekraczającej 5 cm lub maksymalnie 3 guzy, z których żaden nie przekracza 3 cm średnicy, bez cech inwazji naczyniowej i bez przerzutów odległych. Zastosowanie tych kryteriów pozwala osiągnąć 5-letnie przeżycie po transplantacji na poziomie około 70%.

Kryteria mediolańskie pozostają złotym standardem w kwalifikacji pacjentów z HCC do transplantacji wątroby, choć w ostatnich latach zaproponowano kilka alternatywnych systemów kwalifikacyjnych, takich jak kryteria UCSF (University of California San Francisco) czy kryteria up-to-seven, które nieco liberalizują wymogi dotyczące wielkości i liczby guzów.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątroby – Leczenie

Leczenie chirurgiczne, obejmujące częściową hepatektomię oraz przeszczepienie wątroby, stanowi podstawę terapii wczesnych stadiów raka wątroby (HCC). Częściowa hepatektomia jest wskazana u pacjentów z zachowaną funkcją wątroby i pojedynczym guzem o rozmiarze nieprzekraczającym kryteriów, jednak ryzyko nawrotu wynosi około 70% w ciągu 5 lat. Przeszczepienie wątroby, zgodne z kryteriami mediolańskimi (pojedynczy guz ≤5 cm lub do 3 guzów ≤3 cm), oferuje najlepsze długoterminowe przeżycie, zwłaszcza u pacjentów z marskością lub niekorzystną lokalizacją guza. Metody ablacyjne, takie jak RFA, MWA, krioablacja, PEI oraz IRE, są stosowane u pacjentów niekwalifikujących się do chirurgii lub oczekujących na przeszczep, szczególnie przy guzach ≤3-5 cm i liczbie do 3-4. Nowatorska histotripoliza, zatwierdzona w 2023 r., wykorzystuje ultradźwięki do nieinwazyjnego niszczenia guzów. Embolizacja przeztętnicza (TACE, TAE, radioembolizacja) jest standardem w stadium pośrednim (BCLC B), poprawiając przeżycie 2-letnie o 23% w porównaniu z terapią zachowawczą, a jej skuteczność wzrasta w połączeniu z terapiami systemowymi, np. durwalumabem i bewacyzumabem (przeżycie wolne od progresji 15 vs. 10 miesięcy). Radioterapia stereotaktyczna (SBRT) oraz terapia protonowa umożliwiają precyzyjne napromienianie guzów, stanowiąc alternatywę dla pacjentów niekwalifikujących się do innych metod.
ablacja mikrofalowa, ablacja prądem o częstotliwości radiowej, atezolizumab, bewacyzumab, chemoembolizacja przeztętnicza, durwalumab, elektroporacja nieodwracalna, embolizacja przeztętnicza, inhibitor punktu kontrolnego, iniekcja etanolu, ipilimumab, kabozantynib, klasyfikacja Barcelona Clinic Liver Cancer, krioablacja, kryteria mediolańskie, kwalifikacja pacjenta, leczenie dietetyczne, lenvatinib, marskość wątroby, metoda ablacyjna, nanotechnologia, niwolumab, opieka paliatywna, pembrolizumab, przeszczep wątroby, radioembolizacja, ramucirumab, regorafenib, sorafenib, stereotaktyczna radioterapia ciała, technika chirurgiczna, terapia pomostowa, terapia protonowa, tremelimumab, wodobrzusze, wsparcie psychologiczne, zespół wielodyscyplinarny
Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rak wątrobowokomórkowy (HCC) charakteryzuje się wysoką heterogennością guza, co utrudnia precyzyjne przewidywanie rokowania. Kluczowe czynniki prognostyczne obejmują cechy guza (wielkość, typ morfologiczny, inwazję naczyniową, stadium TNM), parametry funkcji wątroby (albumina, bilirubina, klasa Child-Pugh), markery nowotworowe (alfa-fetoproteina ≥ 20 ng/mL) oraz obecność przerzutów pozawątrobowych. Obrazowanie, zwłaszcza MRI z kontrastem hepatobilijnym, umożliwia identyfikację mikronaczyniowej inwazji (MVI) i niehiperwaskularnych hipointensywnych guzków (NHHN), które są związane z gorszym rokowaniem. Nowe indeksy prognostyczne, takie jak ocena „six-and-twelve” (612), wykazują dobrą korelację z odpowiedzią na przeztętniczą chemoembolizację (TACE) i przeżyciem całkowitym (OS). Wodobrzusze, obecne u wielu pacjentów z HCC, jest niezależnym czynnikiem ryzyka śmiertelności, a ocena dysfunkcji wątroby za pomocą ALBI i EZ-ALBI dostarcza dodatkowych informacji prognostycznych.
ablacja prądem o częstotliwości radiowej, albumina, alfa-fetoproteina, bilirubina, dysfunkcja wątroby, Gradient Boosting Machine, inwazja naczyniowa, klasyfikacja Barcelona Clinic Liver Cancer, klasyfikacja TNM, krążące mikroRNA, kryteria mediolańskie, marker molekularny, model uczenia maszynowego, profilowanie molekularne, przerzut pozawątrobowy, przeztętnicza chemoembolizacja, przeżycie wolne od nawrotu, rak wątrobowokomórkowy, Random Forest, rezonans magnetyczny, stan sprawności, stereotaktyczna radioterapia ciała, wodobrzusze
Leksykon chorób i schorzeń
Rak wątrobowokomórkowy – Leczenie

Rak wątrobowokomórkowy (HCC) stanowi 75-90% pierwotnych nowotworów wątroby i wymaga wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego uwzględniającego stadium choroby, funkcję wątroby oraz stan ogólny pacjenta. W leczeniu wczesnego stadium preferowana jest resekcja chirurgiczna u pacjentów bez marskości lub z marskością klasy A wg Child-Pugh, z 5-letnim przeżyciem >60%, choć nawroty sięgają 70%. Przeszczepienie wątroby, kwalifikowane wg kryteriów mediolańskich (pojedynczy guz ≤ 5 cm lub do 3 guzów ≤ 3 cm, AFP ≤ 500 μg/L, brak inwazji naczyniowej), zapewnia 5-letnie przeżycie >75% i niskie ryzyko nawrotów (<15%). Metody ablacyjne (RFA, MWA, PEI) są skuteczne zwłaszcza w guzach ≤ 2 cm, osiągając całkowitą odpowiedź radiologiczną do 97,2%. Terapie lokoregionalne, takie jak TACE (z chemioterapeutykami: doksorubicyna, cisplatyna, mitomycyna C) i radioembolizacja (Y-90), stosowane są w stadium pośrednim (BCLC B), poprawiając przeżycie i jakość życia pacjentów.
ablacja, ablacja mikrofalowa, ablacja prądem o częstotliwości radiowej, ablacja termiczna, alfa-fetoproteina, atezolizumab, chirurg transplantacyjny, durwalumab, hepatektomia, hepatolog, iniekcja etanolu, inwazja naczyniowa, kabozantynib, kryteria mediolańskie, lenvatinib, marskość wątroby, niwolumab, onkolog kliniczny, opieka paliatywna, pembrolizumab, pierwotny nowotwór wątroby, podejście wielodyscyplinarne, przeszczepienie wątroby, przeztętnicza chemoembolizacja, radioembolizacja, radiolog interwencyjny, radioterapia paliatywna, rak wątrobowokomórkowy, ramucirumab, regorafenib, resekcja chirurgiczna, sorafenib, stereotaktyczna radioterapia ciała, terapia adjuwantowa, tremelimumab, zakrzepica żyły wrotnej

kryteria mediolańskie

Powiązane wpisy

Rak wątroby – Leczenie

Rak wątrobowokomórkowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Rak wątrobowokomórkowy – Leczenie