krążące mikroRNA
Krążące mikroRNA (microRNA, miRNA) to krótkie, jednoniciowe cząsteczki RNA niewielkich rozmiarów (zwykle 19-25 nukleotydów), które można wykryć w płynach ustrojowych, takich jak krew, osocze, surowica, mocz czy płyn mózgowo-rdzeniowy. W przeciwieństwie do wewnątrzkomórkowych mikroRNA, krążące mikroRNA są stabilne w płynach biologicznych, ponieważ występują w kompleksach z białkami lub zamknięte w mikropęcherzykach, co chroni je przed degradacją przez RNazy.
Krążące mikroRNA pełnią kluczową rolę w regulacji ekspresji genów na poziomie potranskrypcyjnym, przyłączając się do docelowego mRNA i powodując jego degradację lub hamowanie translacji. Profil ekspresji krążących mikroRNA zmienia się w różnych stanach patologicznych, co czyni je obiecującymi biomarkerami diagnostycznymi i prognostycznymi wielu chorób, w tym nowotworów, chorób sercowo-naczyniowych, neurologicznych i metabolicznych.
W diagnostyce klinicznej krążące mikroRNA zyskują na znaczeniu jako potencjalne nieinwazyjne biomarkery, których oznaczanie możliwe jest metodami molekularnymi, takimi jak RT-PCR, sekwencjonowanie nowej generacji czy mikromacierze. Ich przewagą nad tradycyjnymi biomarkerami jest wysoka specyficzność tkankowa oraz wczesna wykrywalność zmian patologicznych, zanim pojawią się objawy kliniczne czy zmiany w standardowych parametrach laboratoryjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Osteosarcoma – Diagnostyka i diagnoza
Osteosarcoma jest najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem kości, stanowiącym około 20% wszystkich nowotworów kości, najczęściej diagnozowanym u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych. Charakterystyczne objawy kliniczne obejmują ból kości nasilający się nocą, obrzęk, ograniczenie ruchomości stawu oraz patologiczne złamania (około 10% przypadków). Diagnostyka obrazowa rozpoczyna się od RTG, gdzie można zaobserwować typowe cechy, takie jak „promienie słoneczne” czy trójkąt Codmana. MRI jest kluczowe do oceny lokalnego zaawansowania guza, zajęcia tkanek miękkich i obecności „skip lesions”. CT klatki piersiowej służy do wykrywania przerzutów do płuc, a scyntygrafia kości i PET/CT do oceny przerzutów kostnych i monitorowania terapii. Biopsja, preferencyjnie igłowa rdzeniowa pod kontrolą obrazowania, pozostaje złotym standardem potwierdzenia rozpoznania i oceny stopnia złośliwości guza. W badaniach laboratoryjnych istotne są podwyższone poziomy ALP i LDH, które korelują z obciążeniem guzem i rokowaniem.
białaczka, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja chirurgiczna, biopsja igłowa rdzeniowa, biopsja płynna, chłoniak, choroba Pageta, chrzęstniakomięsak, dehydrogenaza mleczanowa, długie niekodujące RNA, dysplazja włóknista, enchondromatoza, fosfataza alkaliczna, guz olbrzymiokomórkowy, klasyfikacja TNM, kostniak zarodkowy, krążące DNA nowotworowe, krążące komórki nowotworowe, krążące mikroRNA, mięsak Ewinga, mięsak kościopochodny, morfologia krwi, osteosarcoma, pozytonowa tomografia emisyjna, przerzut do płuc, radioizotop, rezonans magnetyczny, scyntygrafia kostna, siatkówczak obustronny, system Ennekinga, szpiczak, tomografia komputerowa, torbiel tętniakowata kości, trójkąt Codmana, włókniakomięsak, zapalenie kości i szpiku, zespół Li-Fraumeni, złamanie patologiczne, zmiana osteoblastyczna, zmiana osteolityczna