fluorowany glikokortykosteroid
Fluorowane glikokortykosteroidy to syntetyczne pochodne hormonów kory nadnerczy, które zawierają w swojej strukturze jeden lub więcej atomów fluoru. Ta modyfikacja chemiczna znacząco zwiększa ich działanie przeciwzapalne, immunosupresyjne i przeciwalergiczne w porównaniu do niefluorowanych odpowiedników.
Wprowadzenie atomu fluoru do cząsteczki glikokortykosteroidu zwiększa jego powinowactwo do receptorów glikokortykosteroidowych, poprawia biodostępność i wydłuża czas działania leku. Przykładami fluorowanych glikokortykosteroidów są betametazon, deksametazon, flutikazon i triamcynolon, które należą do silnych lub bardzo silnych kortykosteroidów.
W dermatologii fluorowane glikokortykosteroidy są klasyfikowane według siły działania (od I do IV klasy), co ułatwia dobór odpowiedniego preparatu do nasilenia zmian chorobowych i lokalizacji anatomicznej. W porównaniu do niefluorowanych odpowiedników, fluorowane glikokortykosteroidy cechują się silniejszym działaniem terapeutycznym, ale jednocześnie większym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak atrofia skóry, teleangiektazje czy posteroidowe zapalenie skóry.
Ze względu na większe ryzyko działań ogólnoustrojowych, fluorowane glikokortykosteroidy należy stosować zgodnie z zasadą minimalnej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy okres. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu tych leków na rozległe powierzchnie skóry, u dzieci oraz w okolicach anatomicznych o zwiększonej penetracji (twarz, fałdy skórne, okolice anogenitalne).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar N (0,25 mg + 5 mg)/g
Produkt leczniczy Flucinar N w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid (0,25 mg/g) oraz neomycyny siarczan (5 mg/g). Fluocynolonu acetonid jest stosowany wyłącznie miejscowo, dlatego nie przeprowadzono badań toksyczności po podaniu ogólnoustrojowym, jednak jego profil toksyczności jest porównywalny z innymi fluorowanymi glikokortykosteroidami. Nie wykazano działania mutagennego w badaniach na podobnych glikokortykosteroidach, takich jak flutykazon propionian, hydrokortyzon i prednizolon, a miejscowe stosowanie glikokortykosteroidów nie zwiększa ryzyka raka skóry u ludzi. Brak jest danych dotyczących wpływu fluocynolonu acetonidu na płodność, choć inne glikokortykosteroidy mogą wpływać na ten parametr.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, fluocynolonu acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, neomycyny siarczan, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rak skóry, stosowanie miejscowe, test Amesa, test konwersji genów, test mikrojąderkowy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar 0,25 mg/g
Badania przedkliniczne dotyczące fluocynolonu acetonidu (substancji czynnej Flucinar, 0,25 mg/g, maść) koncentrują się na bezpieczeństwie stosowania miejscowego, co odzwierciedla brak badań toksyczności po podaniu doustnym lub parenteralnym. Profil toksyczności po jednorazowym podaniu jest porównywalny z innymi fluorowanymi glikokortykosteroidami o podobnej strukturze chemicznej. Nie przeprowadzono bezpośrednich testów mutagenności dla fluocynolonu acetonidu, jednak dane z badań flutykazonu propionianu i innych glikokortykosteroidów (m.in. test Amesa na Escherichia coli, testy na Saccharomyces cerevisiae, komórkach jajnika chomika chińskiego oraz limfocytach ludzkich in vitro) nie wykazały działania mutagennego ani klastogennego. Ponadto, brak jest dowodów na zwiększone ryzyko rozwoju raka skóry przy miejscowym stosowaniu tych leków, choć długotrwała aplikacja może powodować lokalne zmiany skórne wymagające monitorowania.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, fluocynolon acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazon propionian, hydrokortyzon, konwersja genów, limfocyt ludzki, miejscowy glikokortykosteroid, potencjał rakotwórczy, prednizolon, rak skóry, test Amesa, test mikrojąderkowy, test mutagenności, toksyczność jednorazowa, toksyczność reprodukcyjna - Leksykon substancji czynnych
Fluocinolon acetonid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fluocinolon acetonid, fluorowany glikokortykosteroid stosowany miejscowo, wykazuje profil toksyczności zbliżony do innych steroidów tej grupy. Dane przedkliniczne nie wskazują na działanie mutagenne ani rakotwórcze, co potwierdzają badania na podobnych związkach, takich jak flutykazon propionian, hydrokortyzon i prednizolon, które w testach Amesa, konwersji genów, mutagenności na komórkach CHO, badaniach na limfocytach ludzkich oraz testach mikrojąderkowych nie wykazały efektów mutagennych ani klastogennych. Brak jest dedykowanych badań mutagenności dla samego fluocinolonu acetonidu, jednak ekstrapolacja danych z innych glikokortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej pozwala na wnioskowanie o jego bezpieczeństwie w tym zakresie.
działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ogólnoustrojowa, fluocinolon acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazon proponian, glikokortykosteroid stosowany miejscowo, hydrokortyzon, komórki jajnika chomika chińskiego, parametr płodności, prednizolon, rak skóry, test Amesa, test konwersji genów, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flucinar 0,25 mg/g
Fluocinolonu acetonid, substancja czynna leku Flucinar w postaci żelu o stężeniu 0,25 mg/g, został poddany badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo stosowania miejscowego. Ze względu na brak szczegółowych badań toksyczności ostrej po podaniu doustnym lub parenteralnym, profil toksyczności fluocinolonu acetonidu uznaje się za zbliżony do innych fluorowanych glikokortykosteroidów o podobnej strukturze chemicznej. Badania mutagenności przeprowadzone na glikokortykosteroidach strukturalnie pokrewnych, takich jak flutykazon propionian, wykazały brak działania mutagennego w testach Amesa, testach na drożdżach Saccharomyces cerevisiae, komórkach jajnika chomika chińskiego, limfocytach ludzkich in vitro oraz w teście mikrojąderkowym na myszach. Podobne wyniki uzyskano dla hydrokortyzonu i prednizolonu, co pozwala na pośrednie wnioski dotyczące bezpieczeństwa mutagennego fluocinolonu acetonidu.
absorpcja ogólnoustrojowa, działanie klastogenowe, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Escherichia coli, fluocinolonu acetonid, fluorowany glikokortykosteroid, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, hydrokortyzon, komórki jajnika chomika chińskiego, konwersja genów, limfocyty ludzkie, nowotwór skóry, potencjał mutagenny, prednizolon, rak skóry, Saccharomyces cerevisiae, test Amesa, test mikrojąderkowy, toksyczność ostra, wpływ na płodność