Właściwości farmakodynamiczne

Dexamytrex należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako połączenia kortykosteroidów z lekami przeciwzakaźnymi, sklasyfikowany pod kodem ATC: S01C A01. Produkt ten zawiera dwie substancje czynne: gentamycynę w postaci siarczanu (5 mg/ml) oraz deksametazon w postaci sodu fosforanu (1 mg/ml), które wykazują synergistyczne działanie w leczeniu infekcji oka połączonych ze stanem zapalnym.¹

Gentamycyna – mechanizm działania

Gentamycyna stanowi antybiotyk aminoglikozydowy pozyskiwany z Micromonospora purpurea. Struktura chemiczna tego związku opiera się na mieszance homologów C1, C1a i C2 gentamycyny, które charakteryzują się podobną budową cząsteczkową. Mechanizm działania gentamycyny obejmuje aktywność przeciwbakteryjną zarówno w fazie wzrostu bakterii, jak i w fazie stacjonarnej. Antybiotyk ten wiąże się z białkami podjednostki 30S rybosomu bakterii, co prowadzi do błędnego odczytu kodu mRNA i w konsekwencji do zahamowania syntezy białek bakteryjnych.²

Gentamycyna – działanie farmakodynamiczne

Spektrum działania przeciwbakteryjnego gentamycyny jest szerokie i obejmuje liczne patogeny, w tym:

• Gronkowce (Staphylococcus spp.)
• Większość bakterii z rodziny Enterobacteriaceae
• Pseudomonas aeruginosa
• Bakterie z rodziny Bruccelaceae, takie jak: Pasteurella, Bordetella, Brucella i Haemophilus
• Neisseria spp.
• Listeria monocytogenes
• Yersinia enterocolitica
• Inne bakterie, w tym Bacillus anthracis

Należy jednak zwrócić uwagę, że niektóre grupy bakterii wykazują naturalną oporność na gentamycynę. Do bakterii opornych należą beztlenowce, takie jak: Bacteroides sp., Clostridium sp., Eubacterium, Fusobacterium, Peptococcus i Peptostreptococcus. Ponadto, Enterococci, Pneumococci oraz inne Streptococci z różnych grup serologicznych charakteryzują się niską wrażliwością lub całkowitą opornością na ten antybiotyk.³

Od momentu wprowadzenia gentamycyny do praktyki klinicznej zaobserwowano jedynie nieznaczny globalny wzrost oporności na ten antybiotyk. Występują jednak regionalne różnice w poziomie oporności. W przypadku wątpliwości co do skuteczności terapii, wskazane jest sprawdzenie aktywności gentamycyny wobec takich patogenów jak: Klebsiella, Enterobacter sp., gramdodatnie Proteus sp., Serratia oraz Pseudomonas aeruginosa.⁴

Deksametazon – mechanizm działania

Deksametazon jest syntetycznym fluorowanym glikokortykosteroidem, który wywiera działanie farmakologiczne poprzez wiązanie się z wewnątrzkomórkowymi receptorami steroidowymi. Powstały kompleks deksametazon-receptor oddziałuje na procesy transkrypcji DNA w jądrze komórkowym oraz na syntezę białek. Dzięki temu mechanizmowi deksametazon ma wpływ na liczne procesy fizjologiczne zachodzące w organizmie, w tym na:

• Metabolizm węglowodanów, tłuszczów i puryn
• Funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego
• Stan układu mięśniowo-szkieletowego
• Działanie centralnego układu nerwowego
• Pracę układu krwiotwórczego
• Funkcje układu limfatycznego i immunologicznego

Te rozległe oddziaływania na poziomie komórkowym i tkankowym determinują szeroki zakres działania deksametazonu w organizmie.⁵

Deksametazon – działanie farmakodynamiczne

Działanie terapeutyczne deksametazonu opiera się przede wszystkim na jego silnych właściwościach przeciwzapalnych. Substancja ta wykazuje około 30-krotnie silniejsze działanie przeciwzapalne w porównaniu do fizjologicznego glikokortykosteroidu – hydrokortyzonu. Jednocześnie, działania niepożądane charakterystyczne dla kortykosteroidów, takie jak działanie mineralokortykoidowe, są w przypadku deksametazonu znacznie mniej nasilone.

Istotną cechą działania przeciwzapalnego deksametazonu jest jego niezależność od czynnika wywołującego stan zapalny. Efekt terapeutyczny jest początkowo obserwowany miejscowo, co ma szczególne znaczenie w przypadku stosowania preparatu w postaci kropli do oczu. Działanie lecznicze deksametazonu w produkcie Dexamytrex bazuje właśnie na opisanych wyżej właściwościach farmakologicznych.⁶

Znaczenie kliniczne właściwości farmakodynamicznych

Połączenie gentamycyny i deksametazonu w produkcie Dexamytrex stanowi skuteczne rozwiązanie terapeutyczne w leczeniu stanów zapalnych oczu o podłożu infekcyjnym. Gentamycyna zapewnia szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, eliminując patogeny będące przyczyną zakażenia, natomiast deksametazon, dzięki silnemu działaniu przeciwzapalnemu, łagodzi objawy związane z reakcją zapalną, takie jak obrzęk, zaczerwienienie czy ból. Synergistyczne działanie obu substancji czynnych umożliwia jednoczesne zwalczanie przyczyny infekcji oraz redukcję towarzyszącego jej stanu zapalnego.