Właściwości farmakokinetyczne leku Dexamytrex – wprowadzenie

Dexamytrex w postaci kropli do oczu, zawierający dwie substancje czynne: gentamycynę (5 mg/ml) w postaci siarczanu oraz deksametazon (1 mg/ml) w postaci fosforanu sodu, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi dla każdego ze składników aktywnych. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis farmakokinetyki obu substancji po podaniu miejscowym do oka.¹

Farmakokinetyka gentamycyny

Gentamycyna jako składnik produktu Dexamytrex wykazuje charakterystyczną dystrybucję w strukturach oka po podaniu miejscowym. Po aplikacji leku do worka spojówkowego, gentamycyna osiąga stężenia bakteriobójcze w kluczowych strukturach przedniego odcinka oka, takich jak film łzowy, spojówka oraz rogówka. Stopień penetracji gentamycyny do tych tkanek jest ściśle uzależniony od częstotliwości aplikacji leku.²

W przypadku częstego podawania kropli do oka, stężenie terapeutyczne gentamycyny jest osiągane również w cieczy wodnistej. Co istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa systemowego, nie obserwuje się wchłaniania ogólnoustrojowego gentamycyny na poziomie przekraczającym próg oznaczalności, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych o charakterze systemowym.³

Farmakokinetyka deksametazonu

Farmakokinetyka deksametazonu w postaci soli sodowej po podaniu do oka wykazuje znaczną zależność od dwóch kluczowych czynników: stanu nabłonka rogówki oraz obecności procesów zapalnych w strukturach oka.⁴

Badania farmakokinetyczne deksametazonu

Badania z wykorzystaniem znakowanego izotopowo 14C deksametazonu prowadzone na modelu króliczym dostarczyły istotnych informacji na temat zależności między stanem oka a wchłanianiem i dystrybucją deksametazonu w tkankach oka. Wyniki tych badań przedstawiono poniżej z uwzględnieniem różnych stanów fizjologicznych oka.⁵

Oko niepodrażnione z nieuszkodzonym nabłonkiem

W przypadku zdrowego, niepodrażnionego oka z zachowaną ciągłością nabłonka rogówki, wchłanianie deksametazonu jest nieadekwatne (minimalne). W tej sytuacji stężenia leku pozostają poniżej granicy oznaczalności wynoszącej 1 ng.⁶

Oko w stanie zapalnym z nieuszkodzonym nabłonkiem

W sytuacji, gdy w oku występuje proces zapalny, ale nabłonek rogówki pozostaje nieuszkodzony, obserwuje się znacznie większą penetrację deksametazonu do tkanek oka:

• W rogówce maksymalne stężenie deksametazonu osiąga wartość 31 μg/g już po 5 minutach od podania⁷
• W cieczy wodnistej maksymalne stężenie wynoszące 1,5 μg/g jest osiągane po 60 minutach od aplikacji⁸

Oko z uszkodzonym nabłonkiem rogówki

Najwyższą penetrację deksametazonu obserwuje się w przypadku uszkodzenia nabłonka rogówki spowodowanego podrażnieniem oka. W tej sytuacji:

• W rogówce stężenie deksametazonu osiąga wartość maksymalną 107 μg/g już po 3 minutach od podania⁹
• W cieczy wodnistej maksymalne stężenie wynoszące 7 μg/g jest osiągane po 30 minutach od aplikacji¹⁰

Dystrybucja deksametazonu w tkankach oka

Po podaniu miejscowym, deksametazon ulega dystrybucji w strukturach oka w sposób zróżnicowany. Największe stężenia osiąga w tkankach przedniego odcinka oka, tj.:

• Rogówce
• Tęczówce
• Cieczy wodnistej
• Spojówce
• Przedniej części twardówki
• Ciele rzęskowym¹¹

Natomiast w tylnym odcinku oka oraz w ciele szklistym deksametazon osiąga jedynie niewielkie stężenia, co jest istotne z punktu widzenia skuteczności terapeutycznej w schorzeniach dotyczących tych struktur.¹²

Zależności farmakokinetyczne – porównanie