nabłonek żołądka

Nabłonek żołądka stanowi wyspecjalizowaną wyściółkę błony śluzowej żołądka, która pełni kluczowe funkcje w procesie trawienia. Tworzy on ciągłą warstwę ochronną, zabezpieczającą głębsze struktury przed działaniem kwasu solnego i enzymów trawiennych. Główny typ nabłonka występujący w żołądku to jednowarstwowy nabłonek walcowaty, który tworzy charakterystyczne zagłębienia zwane dołeczkami żołądkowymi.

W nabłonku żołądka występują różne typy komórek wyspecjalizowanych funkcjonalnie. Komórki okładzinowe (parietalne) produkują kwas solny i czynnik wewnętrzny Castle’a niezbędny do wchłaniania witaminy B12. Komórki główne wydzielają pepsynogen, który w kwaśnym środowisku przekształca się w aktywną pepsynę. Komórki śluzowe powierzchniowe i szyjkowe wytwarzają śluz chroniący nabłonek przed autotrawieniem. Komórki endokrynne (neuroendokrynne) produkują hormony regulujące procesy trawienne, takie jak gastryna, somatostatyna czy histamina.

Zaburzenia nabłonka żołądka obejmują stany zapalne (zapalenie błony śluzowej żołądka), zmiany metaplastyczne (metaplazja jelitowa), dysplazję oraz nowotwory. Szczególnie istotna klinicznie jest infekcja Helicobacter pylori, która może prowadzić do przewlekłego zapalenia, a w konsekwencji do wrzodów trawiennych, metaplazji jelitowej i zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka. Diagnostyka zmian w nabłonku żołądka opiera się głównie na badaniu endoskopowym z pobraniem wycinków do oceny histopatologicznej.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja helicobacter pylori – Etiologia i przyczyny

Helicobacter pylori to gram-ujemna, mikroaerofilna bakteria spiralna, zdolna do kolonizacji błony śluzowej żołądka dzięki produkcji ureazy, która neutralizuje kwas solny, oraz ruchliwości umożliwiającej penetrację śluzu. Infekcja H. pylori, nabywana głównie w dzieciństwie drogą oralno-oralną lub fekalno-oralną, dotyka 50-75% populacji światowej, z wyższą częstością w warunkach niskiego statusu socjoekonomicznego i złych warunków sanitarnych. Patogenność bakterii opiera się na czynnikach wirulencji takich jak ureaza, onkoproteina CagA, cytotoksyna VacA oraz wyspa patogenności cagPAI, które indukują przewlekłe zapalenie błony śluzowej, prowadząc do choroby wrzodowej (90% wrzodów dwunastnicy i 70-80% żołądka) oraz zwiększają ryzyko rozwoju raka żołądka (89% przypadków) i chłoniaka MALT. Interakcje między bakteryjnymi czynnikami wirulencji, odpowiedzią immunologiczną gospodarza (m.in. polimorfizmy genów IL-1, IL-10) oraz czynnikami środowiskowymi determinują przebieg kliniczny infekcji.
błona śluzowa, błona śluzowa żołądka, chłoniak MALT, choroba wrzodowa, cytotoksyna CagA, droga fekalno-oralna, droga oralno-oralna, droga zakażenia, dysplazja, ekspresja genu, eradykacja, gruczolakorak żołądka, Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, kaskada Correi, kwas żołądkowy, metaplazja jelitowa, nabłonek żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oporność na antybiotyki, polimorfizm genu, przewód pokarmowy, rak żołądka, status socjoekonomiczny, system sekrecji, test oddechowy, uszkodzenie błony śluzowej, warstwa śluzu, warunki sanitarne, wrzód trawienny, wyspa patogenności, zapalenie żołądka
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – Patofizjologia i mechanizm

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (PUD) to stan charakteryzujący się przerwaniem ciągłości błony śluzowej sięgającym warstwy mięśniowej, spowodowanym działaniem kwasu solnego i pepsyny. Główne etiologie to zakażenie Helicobacter pylori (odpowiedzialne za około 90% wrzodów dwunastnicy i 70-90% wrzodów żołądka) oraz stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Patogeneza opiera się na zaburzeniu równowagi między czynnikami ochronnymi błony śluzowej (śluz, wodorowęglany, przepływ krwi, prostaglandyny typu E) a czynnikami agresywnymi (kwas solny, pepsyna, H. pylori, NLPZ). H. pylori wykorzystuje ureazę, adhezyny (BabA, OipA) i cytotoksyny (CagA, VacA) do kolonizacji i uszkodzenia błony śluzowej, wpływając na wydzielanie kwasu poprzez hamowanie somatostatyny i indukcję cytokin prozapalnych (IL-1, TNF-α). NLPZ uszkadzają błonę śluzową poprzez hamowanie COX-1 i zmniejszenie syntezy prostaglandyn, co obniża ochronę śluzową i przepływ krwi, a także działanie miejscowe drażniące nabłonek. Ryzyko powikłań wrzodowych wzrasta u pacjentów powyżej 60. roku życia, z historią wrzodów, zakażeniem H. pylori, stosujących wysokie dawki NLPZ lub glikokortykosteroidy.
bakteria Gram-ujemna, blokery receptora H2, choroba wrzodowa, cyklooksygenaza-1, gastrinoma, Helicobacter pylori, hipochlorhydria, inhibitor pompy protonowej, inhibitory COX-2, interleukina-1, klarytromycyna, komórki okładzinowe, krwawienie z wrzodu, kwasy żółciowe, metaplazja żołądkowa, nabłonek żołądka, niesteroidowe leki przeciwzapalne, pepsyna, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, prostaglandyny, przewlekłe zapalenie żołądka, terapia potrójna, ureaza, wodorowęglany, wrzód dwunastnicy, wrzód trawienny, wrzód żołądka, zapalenie dwunastnicy, zespół Zollingera-Ellisona
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maalox (35 mg + 40 mg)/ml

Maalox to preparat zawierający wodorotlenek glinu (3,5 g/100 ml) oraz wodorotlenek magnezu (4,0 g/100 ml), wykazujący wielokierunkowe działanie na przewód pokarmowy, obejmujące neutralizację kwasu solnego, działanie ściągające oraz cytoprotekcyjne na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy. Substancje czynne nie hamują wydzielania kwasu solnego, lecz podwyższają pH treści żołądkowej, co łagodzi objawy nadkwaśności i zmniejsza refluks żołądkowo-przełykowy. Wodorotlenek glinu działa ściągająco, co może powodować zaparcia, natomiast wodorotlenek magnezu przeciwdziała temu efektowi, wywołując działanie przeczyszczające. Preparat jest klasyfikowany w grupie A02AB10 według ATC i stosowany w terapii choroby refluksowej przełyku oraz stanów związanych z nadkwaśnością.
błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, dolny zwieracz przełyku, działanie cytoprotekcyjne, działanie niepożądane, działanie ściągające, działanie zobojętniające, efekt przeczyszczający, komórki okładzinowe, kwas acetylosalicylowy, lek złożony, martwica błony śluzowej, nabłonek żołądka, nadkwaśność, prostaglandyny, refluks żołądkowo-przełykowy, wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Mercapharm 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka oraz metabolizm wątrobowy z udziałem cytochromu P-450, głównie CYP2C19 i CYP3A4. Istotne klinicznie interakcje dotyczą leków, których biodostępność zależy od kwaśnego środowiska żołądka, takich jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, posakonazol), erlotynib oraz leki antyretrowirusowe (zwłaszcza atazanawir). Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z tymi lekami może prowadzić do znacznego zmniejszenia ich skuteczności, dlatego zaleca się unikanie kojarzenia lub zachowanie odpowiednich odstępów czasowych. Ponadto, u pacjentów przyjmujących pochodne kumaryny (warfaryna, fenprokumon) wskazane jest monitorowanie INR ze względu na ryzyko zmian wartości protrombinowego, a w przypadku wysokodawkowego metotreksatu należy rozważyć tymczasowe odstawienie pantoprazolu z powodu potencjalnego zwiększenia stężenia i toksyczności metotreksatu.
atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, benzodiazepina, bloker kanału wapniowego, błona śluzowa żołądka, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa żołądka, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, doustny środek antykoncepcyjny, eradykacja Helicobacter pylori, erlotynib, GERD, glibenklamid, induktor CYP, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens nerkowy, kwas solny, lek antyretrowirusowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, metotreksat, nabłonek żołądka, nifedypina, pH żołądka, pochodna kumaryny, refluks żołądkowy, środek zobojętniający, terapia antyretrowirusowa, terapia HIV, terapia nowotworowa, warfaryna, wskaźnik INR

nabłonek żołądka

Powiązane wpisy

Infekcja helicobacter pylori – Etiologia i przyczyny

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – Patofizjologia i mechanizm

Właściwości farmakodynamiczne – Maalox (35 mg + 40 mg)/ml

Interakcje leku – Pantoprazole Mercapharm 40 mg