działanie grzybostatyczne
Działanie grzybostatyczne to sposób oddziaływania leku przeciwgrzybiczego, który polega na hamowaniu wzrostu i rozwoju grzybów bez ich bezpośredniego zabijania. W przeciwieństwie do działania grzybobójczego (fungicydalnego), które prowadzi do śmierci komórek grzybów, środki grzybostatyczne (fungistatyczne) jedynie wstrzymują ich namnażanie.
Mechanizmy działania grzybostatycznego obejmują najczęściej hamowanie syntezy ergosterolu (składnika błony komórkowej grzybów), zakłócanie funkcji błony komórkowej, blokowanie syntezy kwasów nukleinowych lub inhibicję podziałów komórkowych. Leki o działaniu grzybostatycznym, takie jak niektóre azole (np. flukonazol), są szeroko stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych.
Skuteczność terapii grzybostatycznej zależy w dużej mierze od współpracy z układem immunologicznym pacjenta, który ostatecznie eliminuje zahamowane w rozwoju grzyby. Z tego powodu leki grzybostatyczne mogą być mniej efektywne u pacjentów z obniżoną odpornością, gdzie preferowane są środki o działaniu grzybobójczym. W praktyce klinicznej istotne jest rozróżnienie charakteru działania leków przeciwgrzybiczych przy doborze odpowiedniej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abelcet 5 mg/ml
Abelcet to koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji zawierający 5 mg/ml amfoterycyny B w kompleksach lipidowych, klasyfikowany jako lek przeciwgrzybiczy (kod ATC: J02AA01). Preparat zawiera również 3,6 mg sodu na ml, co daje 72 mg sodu w fiolce 20 ml. Amfoterycyna B jest polienowym antybiotykiem produkowanym przez Streptomyces nodosus, działającym poprzez wiązanie się z ergosterolem w błonach komórkowych grzybów, co prowadzi do uszkodzenia błony i śmierci komórek grzybiczych. Lek może wykazywać działanie grzybostatyczne lub grzybobójcze, a jego toksyczność wynika z częściowego wiązania z cholesterolem w komórkach ludzkich.
amfoterycyna B w kompleksach lipidowych, antybiotyk przeciwgrzybiczny, aspergiloza, blastomykoza, Candida, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, histoplazmoza, kokcydioidomykoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, mukormykoza, spektrum przeciwgrzybicze, sporotrychoza, Streptomyces nodosus, toksyczność leku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbinafine Aurobindo 250 mg
Terbinafina, będąca alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, jest stosowana ogólnoustrojowo w dawce 250 mg na tabletkę (odpowiadającej 281,250 mg terbinafiny chlorowodorku). Lek wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów, pleśni oraz niektórych grzybów dimorficznych, a także działanie grzybobójcze lub grzybostatyczne wobec drożdżaków, zależnie od gatunku. Mechanizm działania polega na hamowaniu epoksydazy skwalenu, enzymu kluczowego w biosyntezie ergosterolu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i toksycznej kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Istotne jest, że enzym ten nie jest powiązany z układem cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji międzylekowych i wpływu na metabolizm hormonów.
biosynteza ergosterolu, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, infekcja dermatofitowa, interakcja międzylekowa, lek przeciwgrzybiczny ogólnoustrojowy, płytka paznokciowa, skwalen, stężenie w paznokciach, stężenie w skórze, terbinafina - Leksykon substancji czynnych
Bifonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Bifonazol, pochodna imidazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych do stosowania zewnętrznego (kod ATC: D01AC10), charakteryzuje się unikalnym mechanizmem działania polegającym na hamowaniu syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej komórek grzybów. Wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwgrzybiczej obejmujące dermatofity (zwłaszcza Trichophyton spp.), drożdżaki (Candida spp.), pleśnie, Malassezia furfur oraz bakterie Corynebacterium minutissimum. Minimalne stężenia hamujące (MIC) bifonazolu mieszczą się w zakresie 0,062-16 μg/ml, z działaniem grzybobójczym na dermatofity przy stężeniu około 5 μg/ml po ekspozycji >6 godzin oraz grzybostatycznym na drożdżaki przy 1-4 μg/ml i grzybobójczym przy 20 μg/ml. Ponadto bifonazol wykazuje aktywność przeciwbakteryjną wobec ziarniaków Gram-dodatnich (MIC 4-16 μg/ml) oraz Corynebacterium (MIC 0,5-2 μg/ml).
błona cytoplazmatyczna, Candida, Corynebacteria, Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, ekspozycja na lek, grzybica paznokci, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia furfur, minimalne stężenie hamujące, oporność patogenów, patogen grzybiczny, pochodna imidazolu, synergia farmakodynamiczna, synteza ergosterolu, Trichophyton, zakażenie paznokcia, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canesten 500 mg
Klotrymazol, substancja czynna leku Canesten (kod ATC: G01AF02), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo w ginekologii, zwłaszcza w postaci tabletek dopochwowych zawierających 500 mg substancji czynnej. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błon komórkowych grzybów, co prowadzi do zwiększenia ich przepuszczalności i śmierci komórki grzyba. Klotrymazol wykazuje aktywność zarówno grzybostatyczną, jak i grzybobójczą, zależnie od stężenia w miejscu zakażenia, z MIC w zakresie 0,062–8,0 μg/ml wobec dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida spp.), pleśni oraz innych patogenów grzybiczych. Wrażliwość dotyczy głównie proliferujących form grzybów, natomiast spory wykazują ograniczoną podatność na lek.
Bacteroides, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie pochwy, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, enterokok, ergosterol, Gardnerella vaginalis, gronkowiec, klotrymazol, lek przeciwzakaźny, minimalne stężenie hamujące, oporność na klotrymazol, paciorkowiec, patogen grzybiczny, pleśń, pochodna imidazolu, synteza ergosterolu, terapia klotrymazolem, zakażenie grzybicze pochwy, ziarnikowiec Gram-dodatni - Leksykon substancji czynnych
Ichtamol – Właściwości farmakodynamiczne
Ichtamol, stosowany w stężeniu 2% w preparatach dermatologicznych takich jak Neo-Tormentil, Tormentiol oraz Tormexal forte, wykazuje istotne działanie przeciwzapalne i bakteriostatyczne. Jego mechanizm działania, choć nie w pełni poznany, obejmuje ograniczenie stanu zapalnego oraz zahamowanie namnażania bakterii, co jest kluczowe w terapii stanów zapalnych skóry i uszkodzeń naskórka. Preparaty te zawierają również inne składniki aktywne, takie jak tlenek cynku (20%), boraks (1%) oraz wyciąg płynny lub nalewkę z kłącza pięciornika (2-8%), które wykazują działanie ściągające, wysuszające, przeciwzapalne oraz bakterio- i grzybostatyczne, co potęguje efekt terapeutyczny i przyspiesza proces ziarninowania oraz gojenia ran.
boraks, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, działanie synergistyczne, ichtamol, klasyfikacja ATC, leczenie dermatologiczne, leczenie ran, lek dermatologiczny, lek zabliźniający, mechanizm terapeutyczny, nalewka z pięciornika, Neo-Tormentil, preparat złożony, stan zapalny skóry, tlenek cynku, Tormexal forte, właściwość bakteriostatyczna, wyciąg z pięciornika, ziarninowanie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Scholl Zestaw na grzybicę paznokci 50 mg/ml
Scholl Zestaw na grzybicę paznokci zawiera amorolfinę chlorowodorek w stężeniu 50 mg/ml (55,74 mg amorolfiny chlorowodorku w 1 ml) w formie lakieru do paznokci leczniczego. Amorolfina należy do nowatorskiej grupy leków przeciwgrzybiczych, działając poprzez modyfikację błony komórkowej grzybów i ingerencję w biosyntezę steroli, co prowadzi do zmniejszenia ergosterolu i kumulacji nietypowych steroli. Mechanizm działania obejmuje uszkodzenia nukleoplazmy, mitochondriów, cytoszkieletu, a także zaburzenia metabolizmu komórkowego i struktury ściany komórkowej, co skutkuje plazmolizą i obumieraniem komórek grzybiczych. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia), dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), pleśnie (Hendersonula, Alternaria, Scopulariopsis), dematiaceae (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix). MIC dla amorolfiny wynosi poniżej 2 µg/ml, co świadczy o wysokiej aktywności in vitro.
Actinomyces, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, chityna, chlorowodorek amorolfiny, cytoszkielet, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie sporobójcze, ergosterol, grzybica paznokci, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, mitochondrium, nukleoplazma, plazmoliza, Propionibacterium acnes, wakuola cytoplazmatyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Erfin 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku Erfin, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, sklasyfikowaną w grupie ATC D01BA02. Jej mechanizm polega na hamowaniu biosyntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zahamowania wzrostu i śmierci komórek grzybiczych. Terbinafina wykazuje wysoką skuteczność już w niskich stężeniach, obejmując główne patogeny dermatofitowe, takie jak Trichophyton (m.in. T. rubrum, T. mentagrophytes), Microsporum canis, Epidermophyton floccosum, a także grzyby pleśniowe i niektóre gatunki grzybów dimorficznych, co czyni ją lekiem z wyboru w terapii zakażeń skóry, włosów i paznokci.
alliloamina, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzyb dimorficzny, grzyb pleśniowy, grzybica paznokci, Microsporum, patogen grzybiczny, terbinafina, zakażenie dermatofitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatin TZF 100000 IU/ml
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, produkowanym przez Streptomyces noursei, klasyfikowanym w grupie leków stosowanych w zakażeniach jelitowych (kod ATC: A07A A02). Mechanizm jej działania polega na selektywnym wiązaniu z ergosterolem w błonie cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do powstawania porów i utraty integralności błony komórkowej, skutkując śmiercią komórki grzyba. Nystatyna wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwko drożdżakom z rodzaju Candida, zwłaszcza Candida albicans, oraz innym drożdżom i grzybom drożdżakopodobnym, jednak nie działa na dermatofity ani bakterie. Minimalne stężenia hamujące (MIC) nystatyny mieszczą się w zakresie 3,7–7,4 IU/ml, co jest istotnym wskaźnikiem jej skuteczności terapeutycznej.
antybiotyk polienowy, błona cytoplazmatyczna, Candida, Candida albicans, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb drożdżakopodobny, komórka grzyba, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, spektrum przeciwgrzybicze, Streptomyces noursei, zakażenie jelitowe, zawiesina doustna - Leksykon substancji czynnych
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego – Właściwości farmakodynamiczne
Monoetanoloamid kwasu undecylenowego, będący pochodną kwasu undecylenowego, wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze, przewyższające aktywność samego kwasu. Mechanizm jego działania, choć nie do końca poznany, obejmuje hamowanie proliferacji komórek grzybów, w tym przekształcania drożdżaków w strzępki grzybni, zakłócanie biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmianę pH cytoplazmy. Substancja działa zarówno grzybostatycznie, jak i grzybobójczo, w zależności od stężenia, i jest skuteczna wobec patogenów takich jak Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp. oraz Microsporum audouini, a także w mniejszym stopniu na Candida spp. Działanie bakteriobójcze jest obecne, lecz znacznie słabsze. W badaniach in vitro stężenia grzybostatyczne i grzybobójcze dla różnych drobnoustrojów wynoszą m.in.: Microsporum gypseum – 200 μg/ml (0,02%) i 500 μg/ml (0,05%), Trichophyton mentagrophytes – 200 μg/ml (0,0002%)* i 100 μg/ml (0,01%), Candida albicans – 200 μg/ml (0,02%) i 1000 μg/ml (0,1%).
biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, cynk undecylenian, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica powierzchniowa, kwas undecylenowy, łupież pstry, Microsporum audouini, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, postać farmaceutyczna, proliferacja komórek grzybów, strzępki grzybni, tinea cutis glabrae, tinea faciei, tinea inguinalis, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbilum 10 mg/g
Terbinafina, należąca do grupy alliloamin, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, o kodzie ATC D01A E15. Jej mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej akumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo. Te zmiany biochemiczne skutkują śmiercią komórki grzyba. Terbinafina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczna jest wobec dermatofitów, pleśni oraz niektórych grzybów dimorficznych, wykazując działanie grzybobójcze już w niskich stężeniach. W przypadku drożdżaków jej efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, zależnie od gatunku patogenu.
alliloamina, biosynteza steroli, błona komórkowa grzybów, chlorowodorek, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, grzyb dimorficzny, integralność komórki, lek dermatologiczny, lek przeciwgrzybiczny, niedobór ergosterolu, patogen grzybiczny, pleśń, śmierć komórki grzyba, terbinafina - Leksykon substancji czynnych
Naftyfina – Właściwości farmakodynamiczne
Naftyfina, będąca syntetyczną pochodną alliloaminy i substancją czynną preparatu Exoderil (chlorowodorek naftyfiny w stężeniu 10 mg/g kremu, kod ATC: D01AE22), wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze poprzez hamowanie 2,3-epoksydazy skwalenowej, kluczowego enzymu w biosyntezie steroli grzybów. Mechanizm ten prowadzi do patologicznego gromadzenia skwalenu, zaburzeń syntezy fosfolipidów i glikoprotein oraz niedoboru ergosterolu, co skutkuje zwiększoną przepuszczalnością błony komórkowej i śmiercią komórek grzybiczych. Naftyfina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.), drożdżakom (Candida spp.), pleśniakom (Aspergillus spp.) oraz innym patogenom, takim jak Sporothrix schenkii, wykazując działanie fungicydalne wobec dermatofitów i Aspergillus spp. oraz fungistatyczne lub fungicydalne wobec drożdżaków, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, Candida, chlorowodorek naftyfiny, dermatofity, drożdżaki, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, komponenta zapalna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, nadkażenie bakteryjne, pleśniaki, przepuszczalność błony komórkowej, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon substancji czynnych
Natamycyna – Właściwości farmakodynamiczne
Natamycyna (Natamycinum) to antybiotyk przeciwgrzybiczy z grupy polienów, stosowany miejscowo w leczeniu zakażeń grzybiczych, szczególnie skuteczny wobec drożdżaków Candida spp. Mechanizm działania polega na zaburzeniu syntezy steroli w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do dezintegracji błony i śmierci komórki grzyba. Preparaty zawierające natamycynę to m.in. Pimafucin (globulki 100 mg, krem 20 mg/g) oraz Pimafucort (krem i maść z natamycyną 10 mg/g, hydrokortyzonem 10 mg/g i neomycyną 3500 I.U./g). Natamycyna wykazuje działanie grzybobójcze, co jest kluczowe w eliminacji infekcji grzybiczych, a jej szerokie spektrum działania obejmuje głównie drożdżaki Candida albicans.
antybiotyk polienowy, antybiotyk przeciwgrzybiczy, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa grzybów, Candida albicans, dermatologia, drożdżaki Candida, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, Enterococcus, Escherichia coli, hydrokortyzon, infekcja drożdżakowa, Klebsiella, kortykosteroid, mieszane zakażenie skóry, natamycyna, neomycyna, obkurczenie naczyń krwionośnych, Pimafucin, Pimafucort, polien, Proteus, spektrum przeciwbakteryjne, stan zapalny skóry, Staphylococcus, synteza steroli, właściwości farmakodynamiczne, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Maść borna Aflofarm 10%
Maść borna Aflofarm 10% zawiera kwas borowy w stężeniu 10 g/100 g i należy do grupy środków antyseptycznych o kodzie ATC D08AD. Substancja czynna wykazuje słabe działanie bakteriostatyczne i grzybostatyczne, hamując namnażanie drobnoustrojów na powierzchni skóry poprzez zakwaszanie środowiska (obniżenie pH), działanie ściągające (zwężenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych) oraz efekt wysuszający (zmniejszenie wilgotności skóry). Mechanizmy te prowadzą do redukcji obrzęku, wysięku oraz ograniczenia rozwoju bakterii i grzybów, jednak aktywność przeciwdrobnoustrojowa jest ograniczona w porównaniu do innych preparatów antyseptycznych.
drobnoustrój patogenny, działanie antyseptyczne, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie ściągające, efekt wysuszający, hamowanie namnażania bakterii, infekcja skórna, kwas borowy, maść borna, obrzęk, przepuszczalność naczyń włosowatych, środek antyseptyczny, zakwaszanie środowiska - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbisil 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku Terbisil, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaków Candida oraz Pityrosporum. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Po podaniu doustnym terbinafina kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, osiągając stężenia grzybobójcze. W badaniach klinicznych potwierdzono wysoką skuteczność leczenia grzybicy paznokci, skóry owłosionej głowy, tułowia, pachwin oraz kandydozy skórnej, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała (62,5 mg do 250 mg raz na dobę lub 125 mg dwa razy na dobę) i czasem terapii od 2 do 12 tygodni w zależności od lokalizacji i patogenu.
alliloamina, biosynteza steroli, Candida, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, gryzeofulwina, grzybica obrębna pachwin, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, Pityrosporum, skwalen, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, wyleczenie mikologiczne, zakażenie paznokci - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg
Worykonazol, lek z grupy triazoli (kod ATC: J02AC03), działa przeciwgrzybiczo poprzez hamowanie demetylacji 14-alfa-lanosterolu zależnej od cytochromu P450, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Charakteryzuje się selektywnością wobec enzymów grzybiczych, minimalizując wpływ na enzymy ssaków. W badaniach terapeutycznych mediana średnich stężeń w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (IQR 1193–4380 ng/ml), a mediana maksymalnych stężeń 3742 ng/ml (IQR 2027–6302 ng/ml). Nie stwierdzono korelacji między stężeniami leku a skutecznością terapeutyczną, jednak wyższe stężenia wiązały się z hepatotoksycznością i zaburzeniami widzenia. W kontekście profilaktyki brak jest danych dotyczących dostosowywania dawki na podstawie tych parametrów.
biosynteza ergosteroli, cytochrom P450, demetylacja lanosterolu, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, inwazyjne zakażenie, inwazyjne zakażenie grzybicze, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania, obniżona odporność, oporność na flukonazol, patogen grzybiczny, proszek do sporządzania roztworu, spektrum działania przeciwgrzybiczego, test czynnościowy wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – AmBisome liposomal 50 mg
AmBisome liposomalny (amfoterycyna B 50 mg) to makrocykliczny polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy, stosowany ogólnie, o mechanizmie działania polegającym na wiązaniu się ze sterolami błony komórkowej grzybów, co prowadzi do zmiany jej przepuszczalności. Preparat charakteryzuje się silnym działaniem in vitro przeciwko szerokiemu spektrum drożdżaków i grzybów zarodnikowych, z zakresami MIC dla Candida albicans 0,015-0,12 µg/ml, Aspergillus fumigatus 0,5-2 µg/ml oraz dla mukormykozy (Rhizopus oryzae) 1-4 µg/ml. Wrażliwość patogenów może różnić się geograficznie i zmieniać w czasie, dlatego przed terapią zaleca się wykonanie badań mikrobiologicznych i dostosowanie leczenia po uzyskaniu wyników. AmBisome wykazuje porównywalną skuteczność do konwencjonalnej amfoterycyny B oraz mykafunginy w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych, w tym u pacjentów z neutropenią, stosowany w dawce 3 mg/kg mc./dobę.
amfoterycyna B liposomalna, antybiotyk polienowy, Aspergillus fumigatus, badanie histopatologiczne, badanie mikrobiologiczne, badanie serologiczne, Candida albicans, Candida glabrata, Cryptococcus neoformans, drożdżyca inwazyjna, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, fosfolipidy, leiszmanioza trzewna, lek przeciwgrzybiczny, monoterapia przeciwgrzybicza, mukormikozy, neutropenia, patogeny grzybicze, sterole błony komórkowej, Streptomyces nodosus, terapia skojarzona, wrażliwość drobnoustrojów, zakażenie grzybami strzępkowymi, zakażenie grzybicze, zygomikoza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canespor Onychoset (10 mg + 400 mg)/g
Canespor Onychoset to miejscowy lek przeciwgrzybiczy z grupy pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC60), zawierający bifonazol (10 mg/g) oraz mocznik (400 mg/g). Bifonazol działa poprzez podwójne hamowanie syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej grzybów i ich eliminacji. Mocznik wykazuje działanie keratolityczne, rozmiękczając keratynę zakażonego paznokcia, co umożliwia nieinwazyjne usunięcie zakażonej tkanki oraz zwiększa penetrację bifonazolu w głąb paznokcia, potęgując efekt terapeutyczny. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (zwłaszcza Trichophyton), drożdżakom (Candida), pleśniom, Malassezia furfur oraz Corynebacterium minutissimum.
Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica paznokci, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, Malassezia furfur, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, oporność grzybów, oporność wtórna, pochodna imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canesten 500 mg
Klotrymazol, substancja czynna Canesten (500 mg w kapsułce dopochwowej miękkiej), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo w leczeniu ginekologicznych infekcji grzybiczych. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów i ich śmierci. Wartości MIC dla dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida), pleśni i innych patogenów grzybiczych mieszczą się w zakresie poniżej 0,062-4(-8) µg/ml. Działanie klotrymazolu jest grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od stężenia w miejscu zakażenia, przy czym aktywność dotyczy głównie proliferujących form grzybów, natomiast spory wykazują niską wrażliwość.
Bacteroides, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enterokok, Gardnerella vaginalis, gronkowiec, grzyb strzępkowy, infekcja grzybicza, lek przeciwzakaźny i odkażający, MIC, minimalne stężenie hamujące, oporność na klotrymazol, oporność pierwotna, oporność wtórna, paciorkowiec, pałeczka beztlenowa, pleśń, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spora grzyba, synteza ergosterolu, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotidal MAX 500 mg
Clotidal MAX to preparat zawierający 500 mg klotrymazolu w formie tabletki dopochwowej, klasyfikowany jako lek przeciwzakaźny z grupy pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF02). Mechanizm działania klotrymazolu polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błon komórkowych grzybów, co prowadzi do zaburzeń strukturalnych i funkcjonalnych błon, zwiększenia ich przepuszczalności oraz dysfunkcji komórek grzybiczych. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego obejmujące dermatofity (np. Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (głównie Candida spp.), pleśnie (m.in. Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum) oraz Aspergilli. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla tych patogenów mieszczą się w zakresie 0,062–8,0 μg/ml, a działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze w zależności od lokalnego stężenia leku.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, infekcja grzybicza, kandydoza, klotrymazol, minimalne stężenie hamujące, oporność na lek, oporność pierwotna, oporność wtórna, rzęsistek pochwowy, synteza ergosterolu, zakażenie grzybicze układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zoxin-med 20 mg/ml
Ketokonazol, substancja czynna w szamponie leczniczym Zoxin-med (20 mg/ml, tj. 2%), należy do grupy przeciwgrzybiczych pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC08). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony i śmierci komórki grzyba. Ketokonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące dermatofity (Microsporum, Trichophyton, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia, Pityrosporum ovale i orbiculare) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Paracoccidioides). W badaniach in vitro wykazano dwukierunkowe działanie: fungicydalne przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego w obserwacjach do 14 dni.
błona komórkowa grzyba, Candida, coccidioides, Cryptococcus, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Microsporum, pityrosporum orbiculare, Pityrosporum ovale, pochodne imidazolu i triazolu, szampon leczniczy, Trichophyton, zakażenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – GYNOXIN OPTIMA 20 mg/g (2%)
Gynoxin Optima zawiera azotan fentikonazolu w stężeniu 20 mg/g (2%) i należy do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwbakteryjnego oraz przeciwpierwotniakowego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, skutecznie hamując wzrost i niszcząc komórki dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania obejmuje hamowanie enzymów utleniających w komórce grzyba, co prowadzi do akumulacji toksycznych nadtlenków, oraz bezpośrednie uszkodzenie błony komórkowej patogenu. Ponadto, fentikonazol hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co ogranicza wirulencję tego patogenu. Skuteczność przeciwgrzybicza została potwierdzona zarówno in vitro, jak i in vivo, gdzie u świnek morskich z grzybicą skóry terapia trwająca 7 dni prowadziła do całkowitego wyleczenia.
azotan fentikonazolu, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida albicans, czynnik wirulencji, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpierwotniakowe, enzym utleniający, grzybica błon śluzowych, grzybica skóry, infekcja rzęsistkowa, kandydoza pochwy, kwaśna proteinaza, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, rzęsistkowica pochwy, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Exoderil 10 mg/g
Naftyfina chlorowodorek, substancja czynna leku Exoderil (10 mg/g krem), jest syntetyczną alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwzapalnego i przeciwbakteryjnego. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu enzymu 2,3-epoksydazy skwalenowej w komórkach grzybów, co prowadzi do akumulacji skwalenu i zaburzeń w syntezie fosfolipidów, glikoprotein oraz steroli (zwłaszcza ergosterolu). Te zmiany powodują zwiększoną przepuszczalność błony komórkowej i utratę niezbędnych metabolitów, skutkując śmiercią komórek patogenu. Naftyfina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.) oraz pleśniaków (Aspergillus spp.), natomiast wobec drożdżaków Candida spp. efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa, Candida, chlorowodorek, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, fosfolipid, glikoproteina, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania leku, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, naftyfina, pleśniaki, pochodna alliloaminy, stosowanie miejscowe na skórę, Trichophyton, wtórna infekcja bakteryjna, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon substancji czynnych
Klotrymazol – Właściwości farmakodynamiczne
Klotrymazol, należący do grupy imidazoli, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowany jest miejscowo na infekcje skórne oraz dopochwowo w infekcjach ginekologicznych (ATC: D01AC01, G01AF02). Mechanizm działania polega na hamowaniu 14-alfa demetylazy, enzymu cytochromu P-450, co prowadzi do zahamowania syntezy ergosterolu i akumulacji 14-metylosteroli, skutkując zaburzeniem integralności błony komórkowej grzybów i ich lizy. Klotrymazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, zależnie od stężenia, z MIC dla dermatofitów i drożdżaków w zakresie 0,05-3,13 μg/ml, a MFC w zakresie 0,05-12,5 μg/ml. Substancja działa głównie na proliferujące formy grzybów, wykazując ograniczoną skuteczność wobec zarodników. Spektrum obejmuje dermatofity (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton floccosum), drożdżaki (Candida albicans, Cryptococcus neoformans, Malassezia furfur) oraz pleśnie i grzyby dimorficzne (Aspergillus spp., Blastomyces dermatidis, Histoplasma capsulatum). Wartości MIC i MFC dla Trichophyton rubrum wynoszą odpowiednio 0,05-0,39 μg/ml i 0,05-0,39 μg/ml, a dla Candida albicans MIC 1,56-3,13 μg/ml i MFC 3,13->100 μg/ml.
14-alfa demetylaza, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza triglicerydów, błona komórkowa grzyba, cytochrom P-450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, enzym oksydacyjny, grzyb dimorficzny, imidazol, infekcja grzybicza, klotrymazol, kwas nukleinowy, lanosterol, liposom, liza komórki, MIC, minimalne stężenie grzybobójcze, minimalne stężenie hamujące, oporność krzyżowa, pleśń, przepuszczalność błony komórkowej, synteza białek, synteza ergosterolu, wakuolizacja cytoplazmy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatyna VP 100 000 j.m.
Nystatyna VP to lek przeciwgrzybiczy z grupy antybiotyków polienowych, klasyfikowany farmakoterapeutycznie jako lek przeciwzakaźny i antyseptyczny (kod ATC: G01AA01). Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym patogeny takie jak Candida spp., Cryptococcus spp., Coccidioides spp., Histoplasma spp., Blastomyces spp. oraz Aspergillus spp. Mechanizm działania nystatyny polega na wiązaniu się z ergosterolem w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia jej przepuszczalności i utraty kluczowych substancji wewnątrzkomórkowych, skutkując efektem grzybostatycznym lub grzybobójczym w zależności od stężenia leku i wrażliwości szczepu grzyba.
antybiotyk polienowy, Aspergillus, aspergiloza, Blastomyces, blastomykoza, błona komórkowa grzybów, Candida, coccidioides, Cryptococcus, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, Histoplasma, histoplazmoza, infekcja grzybicza pochwy, kokcydioidomykoza, lek przeciwgrzybiczy, nystatyna, tabletka dopochwowa, zakażenie układowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Myconafine 1% 10 mg/g (1%)
Terbinafina, substancja czynna kremu Myconafine 1%, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w systemie ATC jako lek przeciwgrzybiczny do stosowania miejscowego (kod D01AE15). Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonach komórkowych grzybów oraz kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo, skutkując śmiercią komórek grzybów. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze w niskich stężeniach wobec dermatofitów, pleśni oraz grzybów dimorficznych, natomiast wobec drożdżaków efekt jest gatunkowo zmienny i może być grzybobójczy lub grzybostatyczny.
alliloaminy, biosynteza steroli, błona komórkowa grzybów, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, grzyby dimorficzne, interakcja lekowa, kumulacja skwalenu, lek przeciwgrzybiczny, niedobór ergosterolu, pleśnie, ściana komórkowa grzybów, terapia wielolekowa, terbinafina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Myconafine 250 mg
Terbinafina, będąca allyloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, jest stosowana doustnie w dawce 250 mg (Myconafine) jako lek dermatologiczny przeciwgrzybiczy (kod ATC: D01BA02). Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i toksycznej kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów, pleśni i niektórych grzybów dimorficznych oraz grzybobójcze lub grzybostatyczne wobec drożdżaków, zależnie od gatunku. Po podaniu doustnym lek kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, osiągając stężenia grzybobójcze utrzymujące się przez 15-20 dni po zakończeniu terapii, co jest kluczowe dla skuteczności leczenia.
biosynteza steroli, Candida, chlorowodorek, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, farmakokinetyka tkankowa, grzyb dimorficzny, komórka grzyba, lek dermatologiczny, lek przeciwgrzybiczy, MIC, Microsporum canis, najmniejsze stężenie hamujące, pityriasis versicolor, pleśń, skwalen, terbinafina, Tinea versicolor, Trichophyton, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Ziaja 10 mg/g
Klotrymazol, substancja czynna produktu leczniczego Clotrimazolum Ziaja w stężeniu 10 mg/g, należy do grupy leków przeciwgrzybiczych miejscowych z pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01 AC01). Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz bezpośrednim uszkodzeniu struktur błony, co prowadzi do zaburzenia integralności i funkcji komórkowej patogenów. Klotrymazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżakom (Candida), grzybom pleśniowym oraz dimorficznym, co czyni go skutecznym w terapii różnorodnych zakażeń grzybiczych skóry, włosów i paznokci.
błona komórkowa, Candida, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, grzyb dimorficzny, grzyb pleśniowy, grzybica skóry, kandydoza, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, pochodne imidazolu i triazolu, synteza ergosterolu, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gemiderma 5 mg/g
Lek Gemiderma zawiera kwas borowy w stężeniu 5 mg/g maści, klasyfikowany w grupie środków antyseptycznych i dezynfekujących (kod ATC: D08AD). Substancja ta wykazuje słabe działanie bakterio- i grzybostatyczne, hamując namnażanie drobnoustrojów, co sprzyja naturalnym procesom regeneracyjnym skóry oraz wspomaga jej funkcje ochronne. Mechanizm działania opiera się na zakwaszaniu środowiska skóry, co prowadzi do efektów ściągających (zwężenie naczyń krwionośnych i zmniejszenie przepuszczalności naczyń włosowatych), wysuszających (redukcja wilgotności skóry) oraz antyseptycznych (utrudnienie rozwoju mikroorganizmów preferujących środowisko zasadowe).
działanie antyseptyczne, działanie grzybostatyczne, działanie ściągające, działanie terapeutyczne, działanie wysuszające, flora bakteryjna skóry, funkcja ochronna skóry, grzyby chorobotwórcze, klasyfikacja ATC, kwas borowy, lanolina, maść, mikroorganizm chorobotwórczy, przepuszczalność naczyń włosowatych, środek antyseptyczny, stan zapalny, wysięk, zmiana skórna, zwężenie naczyń - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystapol 100 000 j.m./ml
Nystatyna, będąca substancją czynną zawartą w preparacie Nystapol (100 000 IU/ml, zawiesina doustna), jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, stosowanym w leczeniu zakażeń jelitowych. Mechanizm jej działania polega na specyficznym wiązaniu się z ergosterolem błony cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do powstania porów i zaburzenia integralności błony komórkowej, skutkując śmiercią komórki grzyba. Nystatyna wykazuje aktywność głównie wobec drożdżaków z rodzaju Candida, w tym Candida albicans, nie wykazując działania przeciw dermatofitom ani bakteriom. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla wrażliwych szczepów mieszczą się w zakresie 1,5 μg/mL do 6,5 μg/mL, co potwierdza jej skuteczność terapeutyczną.
aktywność przeciwbakteryjna, antybiotyk polienowy, Candida, Candida albicans, dermatofit, drożdże i grzyby drożdżakopodobne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, kod ATC, metylu parahydroksybenzoesan, minimalne stężenie hamujące, nystatyna, propylu parahydroksybenzoesan, sacharoza, Streptomyces noursei, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pevazol 10 mg/g
Ekonazol azotan, substancja czynna kremu Pevazol w stężeniu 10 mg/g, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego i przeciwbakteryjnego (kod ATC: D01AC03). Mechanizm działania ekonazolu obejmuje hamowanie 14-demetylazy w biosyntezie ergosterolu, co prowadzi do deficytu ergosterolu i akumulacji 14-metylowanych steroli, skutkując zaburzeniem integralności i funkcji błony komórkowej grzybów. Dodatkowo ekonazol uszkadza błonę komórkową, hamuje procesy oksydacyjne w mitochondriach oraz syntezę RNA i białek, co przekłada się na silne działanie grzybostatyczne, a w wyższych stężeniach grzybobójcze. Oporność pierwotna na ekonazol jest praktycznie nieobecna, a oporność wtórna występuje rzadko w praktyce klinicznej.
absorpcja systemowa, biosynteza ergosterolu, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, Epidermophyton floccosum, grzyb dimorficzny, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, Malassezia furfur, mechanizm działania leku, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, penetracja naskórka, pleśniak, ściana komórkowa grzyba, spektrum działania przeciwgrzybiczego, Trichophyton rubrum, warstwa rogowa naskórka, ziarnikowiec Gram-dodatni - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sachodent 87,1 mg/g
Preparat Sachodent zawiera choliny salicylan w stężeniu 87,1 mg/g w formie żelu do stosowania miejscowego w jamie ustnej (kod ATC: A01AD11). Substancja czynna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem przez błonę śluzową, co umożliwia szybki początek działania przeciwbólowego już po 2-3 minutach od aplikacji, utrzymującego się przez 2-3 godziny. Działanie przeciwzapalne występuje równolegle, co pozwala na kompleksowe leczenie stanów zapalnych jamy ustnej. Ponadto, choliny salicylan wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybiczego, hamując wzrost i namnażanie bakterii oraz patogenów grzybiczych, co jest istotne w terapii infekcji o złożonej etiologii.
błona śluzowa, choliny salicylan, cyklooksygenaza, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgrzybicze, efekt analgetyczny, efekt przeciwzapalny, etiologia, infekcja o złożonej etiologii, kwas salicylowy, synteza prostaglandyn, zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Medana 10 mg/ml
Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC01), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, dostępnym w preparacie Clotrimazolum Medana w stężeniu 10 mg/ml w formie płynu na skórę. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów i ich lizy. Dodatkowo klotrymazol hamuje syntezę kwasów nukleinowych i polisacharydów, powodując wakuolizację cytoplazmy oraz zmniejszenie liczby rybosomów, co skutkuje zahamowaniem wzrostu i namnażania patogenów grzybiczych. W niższych stężeniach wykazuje działanie grzybostatyczne, natomiast w wyższych – grzybobójcze.
Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwrzęsistkowe, Epidermophyton, ergosterol, klotrymazol, kwas nukleinowy, lek przeciwgrzybiczny, liza komórki, Microsporum, pleśń, płyn na skórę, pochodna imidazolu, pochodna triazolu, polisacharyd, przepuszczalność błony komórkowej, rybosom, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, wakuolizacja cytoplazmy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Krem przeciwgrzybiczny do stóp 10 mg/g
Terbinafina, stosowana miejscowo w kremie o stężeniu 10 mg/g (1%), należy do grupy alliloamin i posiada kod ATC D01AE15. Charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, pleśnie oraz niektóre grzyby dimorficzne. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do deficytu ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo. Ten mechanizm skutkuje działaniem grzybobójczym, a nie tylko grzybostatycznym, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną.
alliloamina, biosynteza steroli, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica stóp, interakcja farmakologiczna, klasyfikacja anatomiczno-terapeutyczno-chemiczna, lek przeciwgrzybiczny, pleśń, reinfekcja, skwalen - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mykodermina (30 mg + 100 mg)/g
Mykodermina to puder leczniczy zawierający 30 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego oraz 100 mg undecylenianu cynku w 1 g preparatu, klasyfikowany jako lek przeciwgrzybiczy do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE). Preparat jest wskazany do leczenia powierzchniowych grzybic skóry, takich jak tinea pedis, tinea inguinalis, tinea cutis glabrae, tinea faciei oraz tinea manuum. Monoetanoloamid kwasu undecylenowego i undecylenian cynku wykazują działanie grzybostatyczne i w wyższych stężeniach grzybobójcze, szczególnie wobec Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp. oraz Microsporum audouini, a także słabsze działanie wobec drożdżaków Candida spp. Preparat w formie pudru jest dedykowany do leczenia powierzchniowego, co jest zgodne z hierarchią skuteczności penetracji substancji czynnych przez skórę (pudry < okłady < papki < pasty < oleje < maści).
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton, Epidermophyton floccosum, grzyb drożdżakopodobny, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, lek przeciwgrzybiczny miejscowy, łupież pstry, Microsporum audouini, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, tinea cutis glabrae, tinea faciei, tinea inguinalis, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes, undecylenian cynku, właściwość bakteriobójcza, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Właściwości farmakodynamiczne
Cynku undecylenian (Zinci undecylenas) jest substancją z grupy innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE), wykorzystywaną w preparatach takich jak Mykodermina i Unguentum undecylenicum do leczenia powierzchniowych grzybic skóry, w tym tinea pedis, tinea inguinalis, tinea cutis glabrae, tinea faciei oraz tinea manuum. Mechanizm działania polega na hamowaniu proliferacji grzybów, w tym blokowaniu przekształcania drożdżaków w strzępki grzybni, zakłócaniu biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmianie pH cytoplazmy komórek grzybów. Cynku undecylenian wykazuje działanie grzybostatyczne i w wyższych stężeniach grzybobójcze, szczególnie wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum, a także słabsze wobec Candida spp. Dodatkowo posiada właściwości bakteriobójcze, choć słabsze niż przeciwgrzybicze, oraz działanie ściągające i przeciwzapalne, co jest korzystne w terapii miejscowej.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, cynku undecylenian, dermatofity, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie ściągające, Epidermophyton floccosum, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica powierzchniowa skóry, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Microsporum, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, proliferacja komórek grzybów, strzępka grzybni, test Amesa, tinea cutis glabrae, tinea faciei, tinea inguinalis, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zelefion 250 mg
Terbinafina, substancja czynna preparatu ZELEFION, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, należącą do grupy leków przeciwgrzybiczych do stosowania ogólnego (kod ATC: D01BA02). Wykazuje wysoką skuteczność przeciwko dermatofitom, w tym gatunkom Trichophyton (T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum), Microsporum (M. canis) oraz Epidermophyton floccosum, które są najczęstszymi czynnikami etiologicznymi grzybic skóry, włosów i paznokci. Terbinafina jest zatem efektywnym środkiem w terapii grzybic odzwierzęcych, skóry głowy, ciała, stóp oraz pachwin.
alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofit, działanie fungicydalne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzybica odzwierzęca, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Loceryl 50 mg/ml
Amorolfina, substancja czynna zawarta w preparacie Loceryl (50 mg/ml chlorowodorku amorolfiny), jest morfoliną o unikalnym mechanizmie działania przeciwgrzybiczego polegającym na zaburzeniu biosyntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów. Skutkuje to zmniejszeniem zawartości ergosterolu oraz akumulacją nietypowych steroli, co prowadzi do śmierci komórek grzybów. Amorolfina wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, a jej szerokie spektrum aktywności obejmuje dermatofity (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia), pleśnie (Alternaria, Hendrsonula, Scopulariopsis), grzyby dematiacea (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix). Lek jest szczególnie skuteczny w leczeniu onychomikoz wywołanych przez dermatofity i drożdżaki, a jego mechanizm działania nie obejmuje bakterii, z wyjątkiem promieniowców (Actinomyces).
Actinomyces, biosynteza steroli, chlorowodorek amorolfiny, chromoblastomikoza, czynnik etiologiczny, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, kandydoza paznokci, lakier do paznokci, lakier leczniczy, onychomikoza, patogen grzybiczny, pleśń, promieniowiec, spektrum przeciwgrzybicze, sterole - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Hasco 10 mg/g
Klotrymazol, substancja czynna kremu Clotrimazolum HASCO 10 mg/g, jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną wobec dermatofitów, drożdżaków, pleśni oraz grzybów wielopostaciowych. Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń strukturalnych i funkcjonalnych błony komórkowej grzybów, skutkując lizą komórek grzyba. W zależności od stężenia, klotrymazol wykazuje działanie grzybostatyczne (w niskich stężeniach) lub grzybobójcze (w wysokich stężeniach). Warto podkreślić, że jego aktywność in vitro dotyczy głównie proliferujących fragmentów grzybów, podczas gdy spory wykazują ograniczoną wrażliwość.
aktywność przeciwgrzybicza, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, klotrymazol, krem leczniczy, liza komórki, oporność na lek, oporność pierwotna, oporność wtórna, pochodna imidazolu, zależność od stężenia, zarodniki grzybów - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Amorolfina 50 mg/ml
Undofen Amorolfina to lakier do paznokci leczniczy o stężeniu 50 mg/ml (co odpowiada 55,74 mg amorolfiny chlorowodorku na 1 ml), należący do grupy leków przeciwgrzybiczych stosowanych miejscowo (kod ATC: D01AE16). Preparat zawiera również 482,5 mg etanolu na 1 ml lakieru i jest przezroczystym roztworem o barwie od bezbarwnej do bladożółtej. Mechanizm działania amorolfiny opiera się na hamowaniu syntezy steroli w ścianie komórkowej grzybów, co prowadzi do zmniejszenia zawartości ergosterolu i akumulacji nietypowych steroli, skutkując zaburzeniem integralności błony komórkowej i śmiercią komórek grzybów. Działanie obejmuje zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy.
amorolfina, błona komórkowa, Candida, Cryptococcus, dematiacea, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, lakier do paznokci leczniczy, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, pleśnie, Propionibacterium acnes, spektrum przeciwgrzybicze, stosowanie dermatologiczne, synteza steroli, Trichophyton - Leksykon substancji czynnych
Kwas borowy – Właściwości farmakodynamiczne
Kwas borowy (Acidum boricum) wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, obejmujące przede wszystkim właściwości bakteriostatyczne, grzybostatyczne oraz antyseptyczne. W stężeniu 3% (np. Borasol) działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, hamując wzrost i namnażanie drobnoustrojów bez bezpośredniego ich niszczenia. W preparatach o wyższych stężeniach, takich jak Gemiderma (5 mg/g) czy Maść borna Aflofarm (10%), kwas borowy wykazuje dodatkowo działanie ściągające i wysuszające, co jest związane z zakwaszaniem środowiska skóry oraz zmniejszaniem jej wilgotności. Preparaty te są szczególnie użyteczne w terapii schorzeń dermatologicznych o podłożu infekcyjnym oraz w zapobieganiu nadmiernemu poceniu się, dzięki efektowi osuszającemu i antyseptycznemu.
ałun glinowo-potasowy, działanie antyseptyczne, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, działanie odkażające, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwświądowe, działanie ściągające, działanie wysuszające, efekt osuszający, efekt synergistyczny, kwas borowy, kwas salicylowy, lek antyseptyczny, lewomentol, nadmierne pocenie, podłoże infekcyjne, preparat dermatologiczny, rezorcynol, schorzenie skóry, środek antyseptyczny, tymol, zakwaszanie środowiska - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS 0,5%
Spirytus Hibitanowy 0,5% ATS to preparat antyseptyczny i dezynfekujący, zawierający diglukonian chloroheksydyny oraz 70% etanol, co zapewnia synergistyczne działanie przeciwdrobnoustrojowe. Mechanizm działania chloroheksydyny polega na adsorpcji na ujemnie naładowanej błonie komórkowej bakterii, prowadząc do jej destabilizacji i uszkodzenia struktury cytoplazmatycznej, co skutkuje śmiercią drobnoustroju. Preparat wykazuje silne działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne wobec bakterii Gram-dodatnich (np. Staphylococcus, Streptococcus), umiarkowane wobec Gram-ujemnych (np. Escherichia, Pseudomonas) oraz skuteczność przeciwko bakteriom beztlenowym. Ponadto, wykazuje działanie grzybostatyczne i grzybobójcze wobec patogenów takich jak Candida, drożdże oraz dermatofity, w tym Trichophyton mentagrophytes.
alkohol etylowy, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa bakterii, Candida, dermatofity, diglukonian chloroheksydyny, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, glukonian chloroheksydyny, grzyby patogenne, kandydoza skóry, Mycobacterium tuberculosis, prątek gruźlicy, rybosomalne RNA, ściana komórkowa bakterii, spirytus hibitanowy, środek antyseptyczny, Trichophyton mentagrophytes, zakażenie skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nyscandin 100 000 IU/ml
Nystatyna, aktywny składnik preparatu Nyscandin, jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, klasyfikowanym w systemie ATC pod kodem A07AA02, stosowanym głównie w zakażeniach jelitowych. Mechanizm jej działania polega na specyficznym wiązaniu z ergosterolem błony cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do tworzenia porów w błonie komórkowej, zaburzenia integralności błony, utraty składników wewnątrzkomórkowych oraz przerwania procesów metabolicznych, skutkując obumarciem komórki grzyba. Nystatyna wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, szczególnie skuteczne wobec drożdżaków z rodzaju Candida, w tym Candida albicans, natomiast nie działa na dermatofity ani bakterie. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla nystatyny mieszczą się w zakresie 1,5-6,5 µg/mL, co potwierdza jej skuteczność przeciwko wrażliwym szczepom grzybów w warunkach in vitro.
antybiotyk polienowy, Candida, Candida albicans, dermatofity, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, kandydoza przewodu pokarmowego, MIC, minimalne stężenie hamujące, Nyscandin, nystatyna, Streptomyces noursei, zakażenie jelitowe, zawiesina doustna