działanie grzybostatyczne
Działanie grzybostatyczne to sposób oddziaływania leku przeciwgrzybiczego, który polega na hamowaniu wzrostu i rozwoju grzybów bez ich bezpośredniego zabijania. W przeciwieństwie do działania grzybobójczego (fungicydalnego), które prowadzi do śmierci komórek grzybów, środki grzybostatyczne (fungistatyczne) jedynie wstrzymują ich namnażanie.
Mechanizmy działania grzybostatycznego obejmują najczęściej hamowanie syntezy ergosterolu (składnika błony komórkowej grzybów), zakłócanie funkcji błony komórkowej, blokowanie syntezy kwasów nukleinowych lub inhibicję podziałów komórkowych. Leki o działaniu grzybostatycznym, takie jak niektóre azole (np. flukonazol), są szeroko stosowane w leczeniu zakażeń grzybiczych.
Skuteczność terapii grzybostatycznej zależy w dużej mierze od współpracy z układem immunologicznym pacjenta, który ostatecznie eliminuje zahamowane w rozwoju grzyby. Z tego powodu leki grzybostatyczne mogą być mniej efektywne u pacjentów z obniżoną odpornością, gdzie preferowane są środki o działaniu grzybobójczym. W praktyce klinicznej istotne jest rozróżnienie charakteru działania leków przeciwgrzybiczych przy doborze odpowiedniej terapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Undofen Max 10 mg/g
Terbinafina, zawarta w preparacie Undofen MAX w postaci chlorowodorku terbinafiny o stężeniu 10 mg/g, jest miejscowym lekiem przeciwgrzybiczym z grupy ATC D01AE15. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Brak wpływu na układ cytochromu P450 minimalizuje ryzyko interakcji farmakologicznych, co jest istotne w terapii skojarzonej. Terbinafina wykazuje silne działanie fungicydalne wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum), pleśni oraz niektórych grzybów dimorficznych, a także działanie grzybostatyczne lub fungicydalne wobec drożdżaków, zależnie od gatunku.
biosynteza steroli, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica fałdów skórnych, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, interakcja farmakologiczna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum canis, skwalen, terbinafina, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazol Polpharma 200 mg
Vorikonazol Polpharma, będący pochodną triazolu (kod ATC: J02AC03), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy, zależnie od gatunku patogenu. Mechanizm działania opiera się na selektywnej inhibicji cytochromu P450 grzybów, co prowadzi do zahamowania demetylacji 14-alfa-lanosterolu i utraty ergosterolu w błonie komórkowej. Farmakokinetyka leku charakteryzuje się medianą średnich stężeń w osoczu na poziomie 2425 ng/ml (IQR 1193–4380 ng/ml) oraz medianą maksymalnych stężeń 3742 ng/ml (IQR 2027–6302 ng/ml). Nie stwierdzono jednoznacznej korelacji między stężeniami worykonazolu a skutecznością terapeutyczną, natomiast wyższe stężenia wiązały się z ryzykiem hepatotoksyczności i zaburzeń widzenia.
badanie czynności wątroby, biosynteza ergosteroli, błona komórkowa grzybów, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, lek przeciwgrzybiczny, odpowiedź na leczenie, oporność na flukonazol, patogen grzybiczny, pochodne triazolu, stężenie worykonazolu w osoczu, terapia przeciwgrzybicza, worykonazol, zaburzenia widzenia, zakażenie Aspergillus, zakażenie Candida, zakażenie Fusarium, zakażenie Scedosporium - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatyna Teva 2 400 000 j.m./5 g
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, produkowanym przez Streptomyces noursei, stosowanym głównie w leczeniu zakażeń jelitowych (kod ATC: A07A A02). Mechanizm działania nystatyny opiera się na wiązaniu z ergosterolem w błonie cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do tworzenia porów i kanalików, zaburzenia integralności błony, utraty składników komórkowych oraz śmierci komórki grzyba. Lek wykazuje aktywność wobec szerokiego spektrum drożdży, zwłaszcza Candida albicans, jednak nie działa na dermatofity ani bakterie, co ogranicza jego zastosowanie do terapii przeciwgrzybiczej ukierunkowanej na drożdżaki. Minimalne stężenia hamujące (MIC) nystatyny mieszczą się w zakresie 1,5–6,5 µg/ml, co jest istotne dla ustalenia skutecznego dawkowania. Nystatyna Teva dostępna jest w formie granulatu do sporządzenia zawiesiny doustnej o stężeniu 100 000 j.m./ml, co zapewnia efektywne działanie miejscowe. W 5,8 g granulatu znajduje się 2 784 000 j.m. nystatyny, a preparat zawiera również substancje pomocnicze takie jak sód (80,66 mg/5,8 g), sacharozę (4,3636 g/5,8 g), kwas benzoesowy (0,1169 g/5,8 g), metylu parahydroksybenzoesan (0,0557 g/5,8 g) oraz propylu parahydroksybenzoesan (0,0139 g/5,8 g). Obecność tych składników pomocniczych wymaga uwagi przy stosowaniu u pacjentów z nietolerancjami lub chorobami współistniejącymi. Preparat jest przeznaczony do stosowania miejscowego w jamie ustnej i przewodzie pokarmowym, co pozwala na osiągnięcie terapeutycznych stężeń przeciwgrzybiczych w miejscu infekcji.
aktywność przeciwgrzybicza, antybiotyk polienowy, błona cytoplazmatyczna, Candida, Candida albicans, choroba współistniejąca, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, grzyby drożdżakopodobne, jama ustna, MIC, minimalne stężenie hamujące, Streptomyces noursei, substancja pomocnicza, zakażenia skóry, zawiesina doustna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Amara 10 mg/g
Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, zawartym w preparacie Clotrimazolum Amara w stężeniu 10 mg/g kremu. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich eliminacji. Działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od lokalnego stężenia. W badaniach in vitro MIC dla wrażliwych gatunków grzybów wynosi od 0,062 do 8,0 µg/ml podłoża, przy czym substancja działa głównie na formy proliferacyjne grzybów, a zarodniki wykazują niską wrażliwość. Spektrum działania obejmuje dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz pleśnie.
badanie in vitro, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, Enterococcus, Gardnerella vaginalis, grzyb strzępkowy, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśń, pochodna imidazolu i triazolu, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, zarodnik - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pirolam Intima Vag 500 mg
Pirolam Intima Vag to lek dopochwowy zawierający 500 mg klotrymazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF02), stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych układu moczowo-płciowego. Klotrymazol działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń błon komórkowych grzybów i ich śmierci. Wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego obejmujące dermatofity (np. Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (głównie Candida spp.) oraz pleśnie (np. Coccidioides immitis). Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla tych patogenów mieszczą się w zakresie 0,062-8,0 μg/ml, co potwierdza wysoką skuteczność leku. Działanie klotrymazolu jest grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od stężenia, jednak spory grzybów wykazują ograniczoną wrażliwość.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa patogenu, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwpierwotniakowe, infekcja grzybicza, infekcja układu moczowo-płciowego, klotrymazol, lek przeciwzakaźny, minimalne stężenie hamujące, oporność na lek, pochodna imidazolu, synteza ergosterolu, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze, zarodnik grzyba - Leksykon leków
Skład i postać leku – Terbinafine Aurobindo 250 mg
Terbinafine Aurobindo to doustny lek przeciwgrzybiczy zawierający 250 mg terbinafiny (chlorowodorek terbinafiny 281,250 mg) z grupy alliloamin (kod ATC: D01BA02). Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do deficytu ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzyba, skutkując ich śmiercią. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom, pleśniom oraz grzybom dimorficznym, a na drożdżaki działa grzybobójczo lub grzybostatycznie. Po podaniu doustnym terbinafina szybko się wchłania (okres półtrwania wchłaniania 0,8 h), osiągając maksymalne stężenie w osoczu 0,97 μg/ml po 2 godzinach, z wysokim wiązaniem białkowym (99%). Aktywne stężenia utrzymują się w tkankach docelowych (skóra, paznokcie, włosy) przez 15-20 dni po zakończeniu terapii. Metabolizm odbywa się głównie przez izoenzymy CYP450 (CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8, CYP2C19), a okres półtrwania eliminacji wynosi 17 godzin. Biodostępność wynosi około 80%, niezależnie od przyjmowania pokarmu. U pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby może dochodzić do kumulacji leku.
alliloamina, biodostępność, biotransformacja, ból nadbrzusza, celuloza mikrokrystaliczna, chlorowodorek terbinafiny, cytochrom P450, dermatofity, dysfagia, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, epoksydaza skwalenu, hypromeloza, izoenzym cytochromu P450, karboksymetyloskrobia sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, łój skórny, mieszek włosowy, osocze krwi, płytka paznokciowa, skóra właściwa, stearynian magnezu, terbinafina, warstwa rogowa naskórka, węgiel aktywowany - Leksykon substancji czynnych
Terbinafina – Właściwości farmakodynamiczne
Terbinafina, będąca alliloaminą, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, głównie poprzez selektywne hamowanie enzymu epoksydazy skwalenowej, co prowadzi do deficytu ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Mechanizm ten nie wiąże się z układem cytochromu P450, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa i minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Terbinafina jest skuteczna zwłaszcza wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum) z minimalnymi stężeniami hamującymi (MIC) w zakresie 0,0001–0,15 µg/ml, a także wykazuje aktywność wobec drożdżaków (Candida spp., Malassezia) oraz pleśni i grzybów dimorficznych. Po podaniu doustnym kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, utrzymując stężenia grzybobójcze przez 15-20 dni po zakończeniu terapii, co umożliwia krótsze schematy leczenia.
alliloamina, Alternaria, Aspergillus, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenowa, Fusarium, grzyb dimorficzny, grzybica owłosionej skóry głowy, kandydoza skórna, Malassezia, Microsporum, minimalne stężenie hamujące, onychomykoza, oporność krzyżowa, oporność na leki przeciwgrzybicze, skwalen, Sporothrix, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canesten Control 10 mg/g
Klotrymazol, substancja czynna w kremie Canesten Control (10 mg/g), jest pochodną imidazolu i triazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmującym dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz pleśnie. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do osłabienia błony cytoplazmatycznej grzybów i zahamowania ich wzrostu lub śmierci komórek. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla wrażliwych patogenów mieszczą się w zakresie 0,062–8,0 µg/ml podłoża. Działanie klotrymazolu może mieć charakter grzybostatyczny lub grzybobójczy, zależnie od stężenia w miejscu zakażenia, przy czym zarodniki wykazują ograniczoną wrażliwość na lek.
Bacteroides, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona cytoplazmatyczna, błona komórkowa grzyba, Candida, Corynebacteria, dermatofit, drożdżak, dysfagia, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, enterokok, Gardnerella vaginalis, gronkowiec, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, paciorkowiec, patogen grzybiczny, pleśń, pochodne imidazolu, przypadek kliniczny, spektrum działania przeciwgrzybiczego, synteza ergosterolu, zarodnik, ziarenkowiec Gram-dodatni - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gynoxin Uno 600 mg
Gynoxin Uno zawiera azotan fentikonazolu w dawce 600 mg w postaci miękkiej kapsułki dopochwowej, należący do pochodnych imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Fentikonazol wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum) oraz drożdżaków, zwłaszcza Candida albicans. Mechanizm działania polega na hamowaniu enzymów utleniających w komórkach grzybów, co prowadzi do kumulacji nadtlenków i śmierci komórki grzyba, a także na bezpośrednim uszkodzeniu błony komórkowej. Dodatkowo, lek hamuje produkcję kwaśnej proteinazy przez Candida albicans, co może zwiększać jego skuteczność w zwalczaniu zakażeń grzybiczych. Badania in vivo na modelach zwierzęcych potwierdziły skuteczność leczenia grzybic skórnych w ciągu 7 dni terapii.
azotan fentikonazolu, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, Candida albicans, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzymy utleniające, grzybica skórna, infekcja pochwy, kwaśna proteinaza, leki przeciwzakaźne i antyseptyczne, Microsporum, patogen grzybiczny, pochodne imidazolu, spektrum przeciwgrzybicze, Trichomonas vaginalis, Trichophyton, zakażenie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Nystatyna Teva 500 000 j.m.
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym produkowanym przez Streptomyces noursei, wykazującym szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skutecznym wobec drożdżaków z rodzaju Candida, w tym Candida albicans. Mechanizm jej działania polega na wiązaniu się z ergosterolem błony cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony poprzez tworzenie porów i kanalików, skutkując utratą składników wewnątrzkomórkowych i śmiercią komórki grzyba. Nystatyna wykazuje zarówno działanie grzybostatyczne, jak i grzybobójcze, jednak nie jest aktywna wobec dermatofitów ani bakterii. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla wrażliwych szczepów grzybów mieszczą się w zakresie 1,5–6,5 µg/ml, co jest kluczowe dla optymalizacji dawkowania i oceny skuteczności terapeutycznej.
antybiotyk polienowy, Candida, Candida albicans, dermatofit, drożdże i grzyby drożdżakopodobne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, grzybica skóry, MIC, minimalne stężenie hamujące, nystatyna, Streptomyces noursei, tabletka dojelitowa, zakażenie jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fungotac 10 mg/ml
Fungotac 10 mg/ml to miejscowy preparat przeciwgrzybiczy zawierający klotrymazol, pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC01). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do uszkodzenia błony komórkowej grzybów i ich eliminacji. Klotrymazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczny wobec dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida) oraz pleśni. W badaniach in vitro minimalne stężenia hamujące (MIC) dla różnych grzybów mieszczą się w zakresie <0,062-8,0 µg/ml, co potwierdza wysoką aktywność substancji. Działanie może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od stężenia w miejscu zakażenia, przy czym zarodniki wykazują mniejszą wrażliwość.
badanie in vitro, badanie in vivo, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, ergosterol, klotrymazol, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, patogen grzybiczny, pleśń, pochodne imidazolu i triazolu, zakażenie grzybicze, zarodnik grzyba - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canespor 10 mg/g
Canespor to krem zawierający bifonazol w stężeniu 10 mg/g, należący do grupy leków przeciwgrzybiczych z pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC10). Bifonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie zwalczając dermatofity (np. Trichophyton spp.), drożdżaki (np. Candida spp.), pleśnie oraz Malassezia furfur, a także wykazuje aktywność przeciwko Corynebacterium minutissimum. Mechanizm działania bifonazolu polega na hamowaniu syntezy ergosterolu na dwóch poziomach metabolicznych, co prowadzi do zaburzeń błony cytoplazmatycznej i śmierci komórki grzybiczej. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla patogenów mieszczą się w zakresie od <0,062 do 16 μg/ml, co świadczy o wysokiej skuteczności leku.
bifonazol, błona cytoplazmatyczna, Candida, Corynebacteria, Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia furfur, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśń, pochodna imidazolu, spektrum działania przeciwgrzybiczego, synteza ergosterolu, Trichophyton, wartość MIC, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon substancji czynnych
Tlenek cynku – Właściwości farmakodynamiczne
Tlenek cynku jest substancją o wielokierunkowym działaniu farmakodynamicznym w dermatologii, wykazującą właściwości ściągające, wysuszające, osłaniające oraz słabe działanie antyseptyczne. Mechanizm działania opiera się na koagulacji białek powierzchniowych, co zmniejsza przepuszczalność naczyń i ogranicza wysięk oraz obrzęk, a także na właściwościach adsorpcyjnych wiążących toksyny i substancje drażniące. Jony cynku uwalniane z tlenku cynku stymulują enzymatyczne procesy regeneracji tkanek, przyspieszając ziarninowanie i gojenie ran. Preparaty zawierające tlenek cynku, takie jak Puder płynny z anestezyną, Neo-Tormentil czy Pudroderm, często łączą go z innymi składnikami (benzokainą, wyciągiem z pięciornika, ichtamolem, boraksem, lewomentolem), co wzmacnia działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe, przeciwbakteryjne i wysuszające. Warto podkreślić, że tlenek cynku jest stosowany w leczeniu ran, owrzodzeń, stanów zapalnych skóry oraz zmian skórnych ze świądem, a także w profilaktyce podrażnień.
benzokaina, dermatologia, działanie adsorpcyjne, działanie antyseptyczne, działanie bakteriostatyczne, działanie farmakologiczne, działanie grzybostatyczne, działanie osłaniające, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, działanie synergistyczne, gojenie ran, ichtamol, klasyfikacja ATC, koagulacja białek, nadkażenie bakteryjne, owrzodzenie, podrażnienie skóry, przepuszczalność ścian naczyń, regeneracja tkanek, środek miejscowo znieczulający, stan zapalny, surowiec garbnikowy, tlenek cynku, ziarninowanie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamisil 125 mg
Terbinafina, będąca alliloaminą z grupy leków przeciwgrzybiczych ogólnoustrojowych (kod ATC: D01BA02), wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton floccosum), drożdżakom (Candida spp., Malassezia) oraz niektórym grzybom dimorficznym. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i kumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Terbinafina charakteryzuje się wysoką biodostępnością w tkankach takich jak skóra, włosy i paznokcie, gdzie osiąga stężenia grzybobójcze. W leczeniu grzybicy paznokci doustna terapia terbinafiną (Lamisil) wykazała w badaniach klinicznych skuteczność mikologiczną na poziomie 70% (paznokcie stóp) i 79% (paznokcie rąk), z czasem leczenia odpowiednio około 10 miesięcy i 4 miesiące. Wskaźnik nawrotów klinicznych po roku od zakończenia terapii wyniósł około 15%.
badanie mikologiczne, biosynteza steroli, Candida albicans, cytochrom P450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, gryzeofulwina, grzybica obrębna pachwin, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, skwalen, spektrum działania przeciwgrzybiczego, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, Trichophyton, wyleczenie mikologiczne, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotrimazolum Aflofarm 10 mg/g
Klotrymazol, substancja czynna preparatu Clotrimazolum Aflofarm (10 mg/g), jest pochodną imidazolu i triazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego. Wykazuje efekt grzybostatyczny w stężeniach do 10 µl/ml oraz grzybobójczy powyżej 10 µl/ml, porównywalny z amfoterycyną B, nystatyną i gryzeofulwiną. Skuteczność klotrymazolu potwierdzono in vitro wobec dermatofitów (Epidermophyton floccosum, Microsporum spp., Trichophyton spp., Mallassezia furfur), drożdżaków i pleśni (Candida spp., Cryptococcus neoformans, Aspergillus spp.), grzybów dimorficznych (Blastomyces dermatidis, Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum) oraz promieniowców z rodzaju Nocardia. Ponadto klotrymazol wykazuje działanie przeciwbakteryjne na ziarniaki Gram-dodatnie oraz przeciwpierwotniakowe na Trichomonas spp., co czyni go efektywnym w terapii złożonych zakażeń skóry i błon śluzowych.
14-alfa demetylaza, amfoterycyna B, błona komórkowa patogenu, cytochrom P-450, dermatofit, destabilizacja błony komórkowej, drożdżaki, dysfagia, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwpierwotniakowe, gryzeofulwina, grzyb dimorficzny, grzybica międzypalcowa, grzybica stóp, infekcja systemowa, lek przeciwgrzybiczy miejscowy, łupież pstry, nystatyna, oporność krzyżowa, oporność patogenów grzybiczych, oporność pierwotna, oporność wtórna, patogeny grzybicze, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amorolak 50 mg/ml
Amorolfina, substancja czynna preparatu Amorolak (50 mg/ml lakier do paznokci leczniczy), jest pochodną morfoliny o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną jako lek miejscowy (kod ATC: D01AE16). Mechanizm jej działania polega na zaburzeniu biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do licznych uszkodzeń struktur komórkowych, takich jak zaburzenie metabolizmu, ograniczenie funkcji białek błonowych, nieprawidłowe magazynowanie chityny, pogrubienie ściany komórkowej, plazmoliza oraz ostateczne obumieranie komórek grzybów. Amorolfina wykazuje działanie grzybostatyczne, grzybobójcze oraz sporobójcze, co przekłada się na wysoką skuteczność terapeutyczną wobec różnych form rozwojowych patogenów grzybiczych, w tym drożdżaków (Candida, Malassezia, Cryptococcus), dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), pleśni (Alternaria, Hendersonula, Scopulariopsis), dematiaceów (Cladosporium, Fonsecaea, Wangiella) oraz grzybów dimorficznych (Coccidioides, Histoplasma, Sporothrix).
amorolfina, badanie in vitro, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, chityna, dematiacea, dermatofit, drożdżak, działanie addytywne, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie sporobójcze, działanie synergistyczne, ergosterol, flukonazol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, patogen grzybiczny, płytka paznokciowa, pochodna morfoliny, postać farmaceutyczna, terbinafina - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbiderm 10 mg/g
Terbinafina, substancja czynna leku Terbiderm (10 mg/g), jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo. Mechanizm jej działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, enzymu niepowiązanego z układem cytochromu P-450, co eliminuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z hormonami i innymi lekami. Blokada tego enzymu prowadzi do niedoboru ergosterolu w błonie komórkowej grzybów oraz toksycznej kumulacji skwalenu wewnątrzkomórkowo, co skutkuje śmiercią komórek grzybiczych. Terbinafina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), pleśni (Aspergillus, Scopulariopsis) oraz niektórych grzybów dimorficznych (Blastomyces, Histoplasma).
Aspergillus, biosynteza steroli, Blastomyces, Candida, cytochrom P-450, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, epoksydaza skwalenu, ergosterol, grzyb dimorficzny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, Malassezia, Microsporum, pleśń, Scopulariopsis, skwalen, spektrum działania przeciwgrzybiczego, terbinafina, Trichophyton, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Cholina salicylan – Właściwości farmakodynamiczne
Choliny salicylan, pochodna kwasu salicylowego z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), jest stosowany miejscowo w leczeniu schorzeń gardła (kod ATC: R02AA20) oraz jamy ustnej (kody ATC: A01AD, A01AD11). Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu aktywności cyklooksygenazy, co prowadzi do ograniczenia syntezy prozapalnych mediatorów, takich jak prostaglandyny, tromboksany i prostacykliny. Działanie przeciwbólowe jest umiarkowane i wynika z hamowania syntezy prostaglandyn oraz efektów ośrodkowych i obwodowych na zakończenia nerwów czuciowych. Po miejscowym podaniu efekt przeciwbólowy pojawia się już po 2-3 minutach i utrzymuje się przez około 2-3 godziny. Działanie przeciwgorączkowe obserwuje się jedynie u pacjentów gorączkujących, również poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn.
chlorek cetalkoniowy, cholina salicylan, choroba gardła, cykliczny nadtlenek, cyklooksygenaza, działanie bakteriostatyczne, działanie grzybostatyczne, flora bakteryjna jamy ustnej, Haemophilus influenzae, kwas salicylowy, metylu parahydroksybenzoesan, niesteroidowy lek przeciwzapalny, propylu parahydroksybenzoesan, prostacyklina, prostaglandyna, schorzenie jamy ustnej, Streptococcus anginosus, Streptococcus pyogenes, tromboksan - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Steper pro 10 mg/g
Steper pro to krem przeciwgrzybiczy zawierający bifonazol w stężeniu 10 mg/g, należący do pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC10). Bifonazol wykazuje unikalny, podwójny mechanizm działania polegający na hamowaniu syntezy ergosterolu na dwóch poziomach, co prowadzi do uszkodzenia błony cytoplazmatycznej grzybów i ich eliminacji. Preparat jest skuteczny wobec dermatofitów (szczególnie Trichophyton spp.), drożdżaków (Candida spp.), pleśni, Malassezia furfur oraz bakterii Corynebacterium minutissimum. Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) bifonazolu dla grzybów mieszczą się w zakresie 0,062-16 μg/ml, a dla bakterii Gram-dodatnich od 0,5 do 16 μg/ml, co potwierdza szerokie spektrum i wysoką aktywność przeciwpatogenną.
bifonazol, Candida, Corynebacteria, Corynebacterium minutissimum, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, ergosterol, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Malassezia furfur, minimalne stężenie hamujące, oporność pierwotna, oporność wtórna, pleśnie, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon substancji czynnych
Ketokonazol – Właściwości farmakodynamiczne
Ketokonazol, syntetyczna pochodna imidazolu, jest lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, stosowanym zarówno ogólnie (ATC: J02AB02), jak i miejscowo (ATC: D01AC08). Jego mechanizm polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę lanosterolo-14-alfademetylazy, enzymu cytochromu P450, co prowadzi do utraty integralności błony komórkowej grzybów i ich obumarcia. W przypadku Candida spp. ketokonazol zaburza transformację w formę micelarną, ograniczając zdolność fagocytarną komórek. W badaniach in vitro wykazuje działanie grzybobójcze przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego przez co najmniej 14 dni. Spektrum działania obejmuje dermatofity (Microsporum spp., Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp.), drożdżaki (Candida spp., Cryptococcus neoformans, Malassezia spp.), grzyby dimorficzne (Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum, Paracoccidioides brasiliensis) oraz inne patogeny (Sporothrix schenckii, Phialophora spp., Blastomyces dermatiditis).
Blastomyces dermatitidis, Candida, Candida albicans, chromomikoza, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica paznokci, grzybica powierzchniowa, grzybica układowa, grzyby dimorficzne, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, kandydoza układowa, kokcydioidomikoza, lanosterolo-14-alfademetylaza, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież pstry, łupież skóry głowy, Malassezia, Microsporum, Paracoccidioides brasiliensis, parakokcydioidomikoza, Pityrosporum, pochodna imidazolu, postać micelarna, synteza ergosterolu, Trichophyton - Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Właściwości farmakodynamiczne
Nystatyna jest antybiotykiem polienowym o działaniu przeciwgrzybiczym, produkowanym przez Streptomyces noursei, wykazującym zarówno efekt grzybostatyczny, jak i grzybobójczy. Mechanizm jej działania polega na wiązaniu z ergosterolem błony cytoplazmatycznej grzybów, co prowadzi do powstania porów i utraty integralności błony, skutkując śmiercią komórki grzyba. Spektrum działania nystatyny obejmuje drożdżaki Candida spp., w tym Candida albicans, oraz inne grzyby takie jak Cryptococcus spp., Coccidioides spp., Histoplasma spp., Blastomyces spp. i Aspergillus spp., jednak nie wykazuje aktywności przeciw dermatofitom. Minimalne stężenia hamujące (MIC) nystatyny wahają się od 1,5 μg/ml do 6,5 μg/ml, a w przypadku preparatu Nystatin TZF od 3,7 IU/ml do 7,4 IU/ml. Nystatyna nie wpływa na florę bakteryjną, co jest istotne w zachowaniu równowagi mikrobiologicznej podczas terapii.
antybiotyk polienowy, bakterie beztlenowe, bakteryjna waginoza, błona cytoplazmatyczna, Candida albicans, dermatofit, drożdżak Candida, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie synergistyczne, ergosterol, flora fizjologiczna, grzyb drożdżakopodobny, Lactobacillus, minimalne stężenie hamujące, nifuratel, nystatyna, oporność krzyżowa, patogen grzybiczny, Streptomyces noursei, system ATC, Trichomonas vaginalis, zakażenie grzybicze, zakażenie układu moczowo-płciowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tersilat 10 mg/g
Terbinafina chlorowodorek, substancja czynna leku Tersilat, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w grupie innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE15). Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, enzymu kluczowego w biosyntezie steroli grzybów, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu, skutkując śmiercią komórek grzybów. Terbinafina wykazuje działanie fungicydalne wobec pleśni, dermatofitów oraz niektórych grzybów dimorficznych, natomiast w przypadku drożdżaków jej efekt może być fungicydalny lub fungistatyczny, zależnie od gatunku. Brak wpływu na układ cytochromu P450 minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami i hormonami, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa terapii.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, alliloamina, biosynteza steroli, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, epoksydaza skwalenu, ergosterol, farmakokinetyka, grzyby dimorficzne, lek przeciwgrzybiczny, postać farmaceutyczna, skwalen, spektrum przeciwgrzybicze, terbinafina chlorowodorek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mykodermina 60 mg/g
Mykodermina, zawierająca monoetanoloamid kwasu undecylenowego w stężeniu 60 mg/g maści, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w leczeniu powierzchownych grzybic skóry, paznokci, włosów oraz błon śluzowych. Substancja czynna wykazuje działanie grzybostatyczne i grzybobójcze, szczególnie wobec grzybów Epidermophyton floccosum, Trichophyton spp. oraz Microsporum audouini, a także słabsze działanie przeciwko drożdżakom Candida spp. Mechanizm działania obejmuje hamowanie proliferacji komórek grzybów, zakłócanie biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmiany pH cytoplazmy, co prowadzi do zahamowania przekształcania drożdżaków w formy strzępkowe. W badaniach in vitro wykazano skuteczność monoetanoloamidu kwasu undecylenowego w stężeniach od 100 µg/ml do 1000 µg/ml w zależności od drobnoustroju, z działaniem grzybobójczym wobec np. Trichophyton mentagrophytes przy 100 µg/ml (0,01%) oraz Candida albicans przy 1000 µg/ml (0,1%).
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, grzyb drożdżakopodobny, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, łupież pstry, mechanizm działania leku, Microsporum audouini, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, strzępki grzybni, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clotidal 10 mg/g
Klotrymazol, substancja czynna kremu dopochwowego Clotidal (10 mg/g), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, klasyfikowaną w grupie leków przeciwzakaźnych i antyseptycznych (ATC: G01AF02). Mechanizm jego działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów. Wykazuje skuteczność wobec dermatofitów, drożdży (w tym Candida spp.) oraz pleśni, z minimalnym stężeniem hamującym (MIC) w zakresie 0,062-8,0 μg/ml. Działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od lokalnego stężenia leku, przy czym zarodniki grzybów wykazują ograniczoną wrażliwość na substancję.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, bakteryjne zapalenie pochwy, błona cytoplazmatyczna, błona komórkowa grzyba, Candida, Clotidal, corynebacterium, dermatofit, drożdże, dysfagia, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, Gardnerella vaginalis, gronkowiec, grzyb strzępkowy, infekcja grzybicza, kandydoza, klotrymazol, krem dopochwowy, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, minimalne stężenie hamujące, oporność na klotrymazol, oporność pierwotna, oporność wtórna, paciorkowiec, pałeczka Bacteroides, pleśń, pochodna imidazolu, synteza ergosterolu - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fungizone 50 mg
Amfoterycyna B, będąca składnikiem aktywnym leku Fungizone (50 mg proszku do sporządzania roztworu do infuzji), należy do grupy przeciwgrzybiczych antybiotyków ogólnoustrojowych (kod ATC J02AA01). Wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze in vitro w stężeniach od 0,03 do 1,0 μg/ml wobec szerokiego spektrum patogenów, takich jak Histoplasma capsulatum, Coccidioides immitis, Candida spp., Blastomyces dermatitidis, Rhodotorula, Cryptococcus neoformans, Sporothrix schenckii, Mucor mucedo oraz Aspergillus fumigatus. Brak jest jednak standardowej metody oznaczania minimalnego stężenia hamującego (MIC), co powoduje zmienność wartości w zależności od metodyki. Amfoterycyna B nie wykazuje aktywności wobec bakterii, riketsji ani wirusów.
amfoterycyna B, Aspergillus fumigatus, aspergiloza, Blastomyces dermatitidis, blastomykoza, błona komórkowa grzyba, Candida, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie niepożądane, ergosterol, Fungizone, Histoplasma capsulatum, histoplazmoza, infekcja oportunistyczna, kandydoza, kokcydioidomykoza, kryptokokoza, lek przeciwgrzybiczny, MIC, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, Sporothrix schenckii, sporotrychoza, toksyczność leku, zakażenie OUN