Właściwości farmakodynamiczne
Clotrimazolum Amara 10 mg/g

Klotrymazol, będący pochodną imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC), jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo, zawartym w preparacie Clotrimazolum Amara w stężeniu 10 mg/g kremu. Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzenia integralności błony komórkowej grzybów i ich eliminacji. Działanie klotrymazolu może być grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od lokalnego stężenia. W badaniach in vitro MIC dla wrażliwych gatunków grzybów wynosi od 0,062 do 8,0 µg/ml podłoża, przy czym substancja działa głównie na formy proliferacyjne grzybów, a zarodniki wykazują niską wrażliwość. Spektrum działania obejmuje dermatofity, drożdżaki (w tym Candida) oraz pleśnie.

Wprowadzenie do właściwości farmakodynamicznych

Klotrymazol należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwgrzybicznych do stosowania miejscowego, będących pochodnymi imidazolu i triazolu (kod ATC: D 01 AC). Substancja ta stanowi podstawowy składnik aktywny preparatu Clotrimazolum Amara w stężeniu 10 mg/g kremu, wykazując szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, co zostało potwierdzone zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo.1

Mechanizm działania

Podstawowy mechanizm działania klotrymazolu polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów. Proces ten prowadzi do zniszczenia struktury oraz zaburzenia właściwości błony komórkowej patogenu, co skutkuje jego eliminacją. Działanie substancji może mieć charakter grzybostatyczny (hamujący wzrost) lub grzybobójczy (prowadzący do śmierci komórki grzyba), w zależności od stężenia klotrymazolu w miejscu infekcji.2

Spektrum aktywności przeciwgrzybiczej

W warunkach badania laboratoryjnego, wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) dla wrażliwych gatunków grzybów mieszczą się w zakresie 0,062–8,0 µg/ml podłoża. Należy zaznaczyć, że w badaniach in vitro działanie klotrymazolu ogranicza się głównie do form proliferacyjnych grzybów, podczas gdy zarodniki wykazują jedynie nieznaczną wrażliwość na ten związek.3

Spektrum aktywności przeciwgrzybiczej klotrymazolu obejmuje szeroką gamę patogenów, w tym:

  • Dermatofity – grzyby atakujące keratynowe struktury skóry
  • Drożdżaki – w tym gatunki z rodzaju Candida
  • Pleśnie – różne gatunki grzybów strzępkowych

Aktywność przeciwbakteryjna

Oprócz podstawowego działania przeciwgrzybiczego, klotrymazol wykazuje również aktywność wobec niektórych bakterii. Spektrum działania przeciwbakteryjnego obejmuje:

  • Bakterie Gram-dodatnie – w tym Streptococcus spp., Staphylococcus spp.
  • Bakterie Gram-ujemne
  • Gardnerella vaginalis

W badaniach in vitro wykazano, że klotrymazol hamuje namnażanie Corynebacterium oraz bakterii Gram-dodatnich (z wyjątkiem Enterococcus) w stężeniach wynoszących 0,5-10 mg/ml podłoża.4

Oporność na klotrymazol

Zjawisko oporności patogenów grzybiczych na klotrymazol występuje stosunkowo rzadko. Oporność pierwotna (naturalna) wśród wrażliwych gatunków grzybów jest obserwowana bardzo rzadko. Oporność wtórna (nabyta w trakcie terapii) wśród uprzednio wrażliwych patogenów grzybiczych została odnotowana jedynie w pojedynczych przypadkach klinicznych.5

Parametr farmakodynamiczny Wartość/Charakterystyka
Grupa farmakoterapeutyczna Leki przeciwgrzybiczne do stosowania miejscowego, pochodne imidazolu i triazolu
Kod ATC D 01 AC
Mechanizm działania Hamowanie syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów
Zakres MIC dla wrażliwych grzybów 0,062 – 8,0 µg/ml podłoża
Charakter działania Grzybostatyczny lub grzybobójczy (zależnie od stężenia)
Stężenie hamujące dla bakterii 0,5 – 10 mg/ml podłoża
Oporność pierwotna Bardzo rzadka wśród wrażliwych gatunków
Oporność wtórna Występuje tylko w odosobnionych przypadkach klinicznych
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl