baza wazelinowa

Baza wazelinowa to podstawowa substancja farmaceutyczna stosowana w recepturze aptecznej i przemyśle farmaceutycznym. Jest to półstała mieszanina węglowodorów nasyconych pochodzenia naftowego, uzyskiwana w procesie rafinacji ropy naftowej. Charakteryzuje się konsystencją żelu, barwą od białej do żółtawej oraz brakiem zapachu.

Pod względem właściwości fizykochemicznych, baza wazelinowa jest substancją lipofilową, nierozpuszczalną w wodzie, ale rozpuszczalną w rozpuszczalnikach niepolarnych. Wykazuje właściwości okluzyjne – tworząc na powierzchni skóry warstwę nieprzepuszczalną dla wody, co zapobiega transepidermalnej utracie wody (TEWL) i zwiększa nawilżenie skóry.

W praktyce medycznej baza wazelinowa służy jako podłoże do sporządzania maści, kremów i innych form leków dermatologicznych. Jest ceniona za swoją obojętność chemiczną, stabilność, brak działania drażniącego i uczulającego. Stosuje się ją zarówno jako samodzielny środek ochronny i natłuszczający na skórę, jak i jako nośnik dla substancji leczniczych, które dzięki niej mogą penetrować do głębszych warstw skóry.

Wyróżnia się dwa główne rodzaje bazy wazelinowej: białą (Vaselinum album) – bardziej oczyszczoną, stosowaną w preparatach farmaceutycznych oraz żółtą (Vaselinum flavum) – mniej oczyszczoną, która może zawierać śladowe ilości związków aromatycznych. W recepturze aptecznej baza wazelinowa jest jednym z najczęściej wykorzystywanych podłoży do sporządzania preparatów leczniczych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Olejek terpentynowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olejek terpentynowy (Terebinthini aetheroleum) wykazuje istotne właściwości farmakokinetyczne po aplikacji zewnętrznej, w tym przez skórę i drogi oddechowe. Główne składniki olejku, alfa-pinen, beta-pinen i delta-karen, charakteryzują się wysokim stopniem wchłaniania podczas inhalacji (odpowiednio 62%, 66% i 68%) oraz długim okresem półtrwania (32, 25 i 42 godziny). Wchłanianie i uwalnianie olejku zależy od nośnika – np. w maściach z bazą wazelinową (Vicks VapoRub, Rub-Arom) jest spowolnione, natomiast w preparacie Viprosal B (30 mg/g olejku) absorpcja jest szybka, co skutkuje miejscowymi efektami (kłucie, przekrwienie, uczucie ciepła) w ciągu kilku minut. Po wchłonięciu składniki są metabolizowane głównie w wątrobie, a 2-5% wydalane jest niezmienione z wydychanym powietrzem. Stężenia terpenów w krążeniu ogólnym pozostają niskie, co wskazuje na niski potencjał ogólnoustrojowej toksyczności przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami.
8-cineol, alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, delta-karen, dystrybucja w organizmie, działanie przeciwbólowe, emulsja na skórę, eukaliptol, glukuronizacja, inhalacja, kamfora, krem, lewomentol, maść, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, olejek terpentynowy z sosny nadmorskiej, Tmax, Viprosal B
Leksykon substancji czynnych
Olejek eukaliptusowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olejek eukaliptusowy charakteryzuje się szybkim wchłanianiem, zwłaszcza 1,8-cyneolu, głównego składnika, który po inhalacji osiąga Tmax około 18 minut, a po doustnym podaniu w preparacie Respero Myrtol stężenia maksymalne w osoczu obserwuje się po 1-3 godzinach. Wchłanianie przezskórne jest możliwe, jednak dane farmakokinetyczne dla tej drogi podania są ograniczone, a lipofilne podłoża, takie jak wazelina w Vicks VapoRub, mogą opóźniać uwalnianie i absorpcję. Po absorpcji 1,8-cyneol ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez hydroksylację i sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, wykazując wysoki efekt pierwszego przejścia. Okres półtrwania 1,8-cyneolu wynosi od 30 do 45 minut, z dłuższym t0,5 (104,6 min) w przypadku preparatu Vicks VapoRub. Metabolity są głównie wydalane przez nerki, z niewielkim udziałem wydalania przez płuca, żółć, skórę oraz mleko matki.
AUC, baza wazelinowa, charakter lipofilny, Cmax, drogi eliminacji, efekt pierwszego przejścia, eukaliptol, glukoronidacja, hydroksylacja, metabolity, metabolizm wątrobowy, mukowiscydoza, objętość dystrybucji, okres półtrwania, olejek eukaliptusowy, otoczka dojelitowa, procesy utleniania, przenikanie do mleka, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie we krwi, Tmax, wchłanianie przezskórne, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, wydalanie przez płuca, wydalanie z żółcią, wydzielina dróg oddechowych, zmienność międzyosobnicza, zmienność wewnątrzosobnicza
Leksykon substancji czynnych
Olejek cedrowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olejek cedrowy, obecny w produktach leczniczych takich jak RUB-AROM (0,75 g/100 g maści) oraz Vicks VapoRub, charakteryzuje się ograniczonymi danymi farmakokinetycznymi. Jego lipofilność umożliwia przenikanie przez skórę oraz drogi oddechowe, jednak lipofilna baza wazelinowa tych preparatów opóźnia uwalnianie i wchłanianie olejku. Na podstawie farmakokinetyki innych olejków eterycznych, takich jak kamfora racemiczna (okres półtrwania 167 minut), lewomentol, 1,8-cineol (104,6 minut) czy składniki olejku terpentynowego (alfa-pinen 32h, beta-pinen 25h, delta-karen 42h), można przypuszczać, że olejek cedrowy ulega metabolizmowi wątrobowemu (utlenianie, glukuronidacja) i jest eliminowany głównie przez nerki oraz częściowo przez płuca.
8-cineol, alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, błona śluzowa, charakterystyka produktu leczniczego, dane farmakokinetyczne, delta-karen, eukaliptol, glukuronidacja, glukuronizacja, hydroksylacja, kamfora racemiczna, lewomentol, lipofilność, maść do stosowania miejscowego, metabolizm wątrobowy, nieaktywny metabolit, okres półtrwania, olejek cedrowy, olejek eteryczny, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, Rub-Arom, terpen, Vicks VapoRub, wchłanianie przez skórę, wydalanie przez nerki, wydalanie przez płuca
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vicks VapoRub –

Profil farmakokinetyczny Vicks VapoRub obejmuje składniki aktywne takie jak lewomentol, kamfora racemiczna, olejek eukaliptusowy (1,8-cineol) oraz olejek terpentynowy, które charakteryzują się niskim stężeniem w krążeniu ogólnym podczas terapeutycznego stosowania. Kamfora wykazuje szybkie wchłanianie niezależnie od drogi podania, z okresem półtrwania wynoszącym 167 minut, metabolizowana głównie w wątrobie przez utlenianie i glukuronizację, a metabolity są wydalane przez nerki. Lewomentol, o silnych właściwościach lipofilnych, również podlega metabolizmowi wątrobowemu (hydroksylacja, glukuronizacja) i jest eliminowany przez nerki. 1,8-cineol z olejku eukaliptusowego osiąga Tmax po inhalacji w około 18 minut, z okresem półtrwania 104,6 minut, a jego metabolity są wydalane głównie przez nerki oraz częściowo przez płuca. Olejek terpentynowy wykazuje średnie wchłanianie alfa-pinenu (62%, t½ 32 h), beta-pinenu (66%, t½ 25 h) i delta-karenu (68%, t½ 42 h), z 2-5% substancji wydalanych niezmienionych z wydychanym powietrzem.
alfa-pinen, baza wazelinowa, beta-pinen, błona śluzowa, delta-karen, działanie toksyczne, eukaliptol, farmakokinetyka, glukuronizacja, kamfora, lewomentol, margines bezpieczeństwa leku, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania leku, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, profil farmakokinetyczny, szlak metaboliczny, terpeny, właściwości lipofilne

baza wazelinowa

Powiązane wpisy

Olejek terpentynowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olejek eukaliptusowy – Właściwości farmakokinetyczne

Olejek cedrowy – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Vicks VapoRub –