zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania stanowią szeroką grupę schorzeń wpływających na procesy przemiany materii oraz sposób przyswajania i wykorzystywania składników odżywczych przez organizm. Obejmują one zarówno wrodzone błędy metaboliczne, jak i nabyte zaburzenia odżywiania.
Do najczęstszych zaburzeń metabolicznych należą: cukrzyca, dyslipidemie, fenyloketonuria, galaktozemia, choroba Wilsona, hemochromatoza czy porfiria. Charakteryzują się one nieprawidłowościami w przemianach węglowodanów, tłuszczów, białek lub innych substancji, co prowadzi do gromadzenia toksycznych metabolitów lub niedoboru istotnych związków.
Zaburzenia odżywiania obejmują natomiast jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa), żarłoczność psychiczną (bulimia), zespół kompulsywnego objadania się (BED) oraz inne specyficzne zaburzenia odżywiania. Mają one złożoną etiologię, obejmującą czynniki psychologiczne, społeczno-kulturowe i biologiczne.
Diagnostyka zaburzeń metabolizmu opiera się na badaniach biochemicznych, genetycznych oraz obrazowych, podczas gdy rozpoznanie zaburzeń odżywiania wymaga oceny psychologicznej i stanu odżywienia. Leczenie jest zindywidualizowane i często wymaga podejścia multidyscyplinarnego, łączącego farmakoterapię, suplementację, dietoterapię oraz interwencje psychologiczne.