tenofowir disoproksyl
Tenofowir disoproksyl to prolek tenofowiru, nukleotydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy (NRTI), stosowany w leczeniu zakażeń wirusem HIV oraz przewlekłego zapalenia wątroby typu B. Po wniknięciu do komórki ulega przekształceniu w aktywny metabolit – tenofowir difosforan, który hamuje replikację wirusa poprzez blokowanie odwrotnej transkryptazy.
Lek charakteryzuje się dobrą biodostępnością po podaniu doustnym i długim okresem półtrwania, co umożliwia stosowanie go raz na dobę. Najczęściej występuje w postaci soli – tenofowiru dizoproksylu fumaran (TDF). W praktyce klinicznej często stosowany jest w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi w ramach terapii antyretrowirusowej (ART).
Do najważniejszych działań niepożądanych tenofowiru disoproksylu należą nefrotoksyczność (możliwość uszkodzenia kanalików nerkowych) oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Z tego powodu u pacjentów przyjmujących ten lek zaleca się regularne monitorowanie funkcji nerek oraz w niektórych przypadkach stanu układu kostnego. Nowszą alternatywą z lepszym profilem bezpieczeństwa jest tenofowir alafenamid (TAF).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofowir disoproksyl fumaranu, będący nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07), jest prolekiem przekształcanym w aktywny metabolit – difosforan tenofowiru. Ten ostatni działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV poprzez konkurowanie z naturalnym substratem deoksyrybonukleotydowym. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC i do 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwko różnym podtypom HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Profil bezpieczeństwa jest korzystny, gdyż tenofowir nie wpływa na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego w stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, deoksyrybonukleotyd, difosforan tenofowiru, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, PBMC, polimeraza HBV, TAM, tenofowir, tenofowir disoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Terapia produktem leczniczym Tenofovir disoproxil Accordpharma powinna być prowadzona przez lekarzy z doświadczeniem w leczeniu zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawce 245 mg (1 tabletka) dla dorosłych i młodzieży (≥12 lat, ≥35 kg), przyjmowanych raz na dobę doustnie z posiłkiem. Dla dzieci w wieku 2–<12 lat i masie ciała <17 kg lub mających trudności z połykaniem tabletek dostępna jest forma granulatu o stężeniu 33 mg/g. Przed rozpoczęciem leczenia u dzieci z przewlekłym HBV i wyrównaną czynnością wątroby konieczne jest obserwowanie trwałego wzrostu aktywności AlAT przez co najmniej 6 miesięcy (HBeAg dodatni) lub 12 miesięcy (HBeAg ujemny). Długość terapii powinna być dostosowana do statusu serologicznego pacjenta, z uwzględnieniem serokonwersji HBe i HBs oraz ryzyka nawrotu wirusologicznego, co wymaga regularnego monitorowania AlAT i miana DNA HBV.
aktywność AlAT, dysfagia, granulat leku, HBeAg, marskość wątroby, miano DNA HBV, nawrót wirusologiczny, niewyrównana choroba wątroby, przeciwciała anty-HBe, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, serokonwersja HBe, serokonwersja HBs, supresja wirusa, supresja wirusologiczna, tabletka powlekana, tenofowir disoproksyl, tenofowir dizoproksyl, toksyczność nerkowa, wirus zapalenia wątroby typu B, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1