naczyniowy opór obwodowy
Naczyniowy opór obwodowy (peripheral vascular resistance, PVR) to parametr hemodynamiczny określający całkowity opór, jaki naczynia krwionośne stawiają przepływającej krwi. Stanowi kluczowy element w regulacji ciśnienia tętniczego i perfuzji narządowej.
Opór obwodowy jest determinowany głównie przez średnicę drobnych tętnic i tętniczek (naczyń oporowych), lepkość krwi oraz długość naczyń. Zgodnie z prawem Poiseuille’a, opór jest odwrotnie proporcjonalny do czwartej potęgi promienia naczynia, co oznacza, że nawet niewielkie zmiany średnicy naczyń mogą znacząco wpływać na wartość oporu.
W praktyce klinicznej naczyniowy opór obwodowy jest istotnym parametrem diagnostycznym w ocenie chorób układu krążenia, takich jak nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca czy wstrząs. Podwyższony opór obwodowy może być wynikiem skurczu naczyń (wazokonstrykcji), zmian strukturalnych w ścianie naczyń lub zwiększonej lepkości krwi. Z kolei zmniejszony opór obserwuje się we wstrząsie anafilaktycznym, sepsie czy rozszerzeniu naczyń (wazodylatacji).
Naczyniowy opór obwodowy można obliczyć ze wzoru: PVR = (MAP – CVP) / CO, gdzie MAP to średnie ciśnienie tętnicze, CVP to ośrodkowe ciśnienie żylne, a CO to pojemność minutowa serca. W warunkach prawidłowych wynosi on około 10-20 jednostek Wooda lub 800-1600 dyn·s·cm−5.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acurenal 10 mg
Acurenal, zawierający chinapryl – inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, działa poprzez hamowanie enzymu ACE, co prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II, aldosteronu, katecholamin, argininy i wazopresyny oraz zwiększenia stężenia kinin i prostaglandyn. Efektem farmakodynamicznym jest obniżenie oporu naczyniowego, ciśnienia tętniczego, ciśnienia w tętnicy płucnej, redukcja obciążenia wstępnego i następczego serca, zwiększenie objętości wyrzutowej oraz poprawa przepływu nerkowego. Chinaprylat wpływa również na gospodarkę elektrolitową, powodując zwiększone wydalanie sodu i zatrzymanie potasu, co wymaga monitorowania parametrów elektrolitowych u pacjentów. Dane z dużych badań klinicznych ONTARGET i VA NEPHRON-D wskazują, że jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II u pacjentów z cukrzycową nefropatią nie przynosi korzyści klinicznych, a zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak hiperkaliemia, ostra niewydolność nerek i niedociśnienie. Podobne wyniki uzyskano w badaniu ALTITUDE, gdzie dodanie aliskirenu do terapii inhibitorami ACE lub antagonistami receptora angiotensyny II u chorych z cukrzycą typu 2 i chorobą nerek lub układu sercowo-naczyniowego wiązało się ze zwiększoną śmiertelnością sercowo-naczyniową, udarami oraz ciężkimi zdarzeniami niepożądanymi. W związku z tym nie zaleca się łączenia tych leków u pacjentów z nefropatią cukrzycową ze względu na brak korzyści i zwiększone ryzyko powikłań.
aldosteron, aliskiren, angiotensyna I, angiotensyna II, antagonista receptora angiotensyny II, chinapryl, chinaprylat, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w tętnicy płucnej, cukrzyca typu 2, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reniny, katecholamina, kinina, naczyniowy opór obwodowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, objętość wyrzutowa serca, ostre uszkodzenie nerek, prostaglandyna, przewlekła choroba nerek, skurcz naczyń krwionośnych, udar mózgu, wazopresyna, wskaźnik sercowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Acurenal 5 mg
Acurenal, zawierający chinapryl jako substancję czynną, jest inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), który po podaniu doustnym metabolizuje się do aktywnego chinaprylatu. Chinaprylat hamuje konwertazę angiotensyny, co prowadzi do zmniejszenia stężenia angiotensyny II, aldosteronu, katecholamin, argininy i wazopresyny oraz zwiększenia stężenia kinin i prostaglandyn rozszerzających naczynia. Efektem jest obniżenie naczyniowego oporu obwodowego, ciśnienia tętniczego, ciśnienia w tętnicy płucnej, redukcja obciążenia serca, zwiększenie objętości wyrzutowej oraz poprawa przepływu nerkowego i wskaźnika sercowego, co potwierdza skuteczność leku w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca.
aldosteron, aliskiren, angiotensyna II, arginina, chinapryl, chinaprylat, ciśnienie w tętnicy płucnej, cukrzyca typu 2, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor reniny, katecholaminy, kininy, konwertaza angiotensyny, naczyniowy opór obwodowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, obciążenie wstępne i następcze serca, objętość wyrzutowa serca, ostre uszkodzenie nerek, prostaglandyny, przewlekła choroba nerek, udar mózgu, wazopresyna, wskaźnik sercowy, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vivacor 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Vivacor, jest nieselektywnym alfa- i beta-adrenolitykiem (kod ATC: C07AG02) o dawkach 6,25 mg, 12,5 mg i 25 mg, wykazującym złożone działanie farmakologiczne, w tym blokadę receptorów alfa1- i beta-adrenergicznych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń, obniżenia oporu obwodowego oraz działania kardioprotekcyjnego. Lek charakteryzuje się także silnymi właściwościami antyoksydacyjnymi i antyproliferacyjnymi, co potwierdzono w badaniach in vitro i in vivo. Karwedylol nie posiada wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej i stabilizuje błony komórkowe, a jego enancjomer S(-) odpowiada za blokadę receptorów beta-adrenergicznych, podczas gdy oba enancjomery blokują receptory alfa1. W terapii nadciśnienia tętniczego karwedylol obniża ciśnienie tętnicze bez zwiększania całkowitego oporu obwodowego, zachowując czynność serca i nerek oraz minimalizując objawy takie jak zimne kończyny, co wyróżnia go spośród innych beta-adrenolityków.
aktywność reninowa osocza, beta-adrenolityk, całkowita śmiertelność, całkowity opór obwodowy, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, działanie przeciwdławicowe, działanie przeciwniedokrwienne, frakcja wyrzutowa, hemodializa, indeks kurczliwości, kardiomiopatia rozstrzeniowa, mieszanina racemiczna, naczyniowy opór obwodowy, nadciśnienie nerkowe, obciążenie wstępne i następcze, przewlekła niewydolność nerek, receptor alfa1-adrenergiczny, transplantacja nerki, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wewnętrzna aktywność sympatykomimetyczna, właściwości antyoksydacyjne, zawał mięśnia sercowego, zimne kończyny