potencjał ototoksyczny
Potencjał ototoksyczny oznacza zdolność substancji chemicznej lub leku do uszkadzania struktur ucha wewnętrznego, co może prowadzić do zaburzeń słuchu i/lub równowagi. Substancje o działaniu ototoksycznym mogą uszkadzać komórki słuchowe (komórki rzęsate) w ślimaku lub komórki przedsionka odpowiedzialne za równowagę.
Wśród leków o najwyższym potencjale ototoksycznym znajdują się antybiotyki aminoglikozydowe (gentamycyna, streptomycyna, neomycyna), niektóre leki przeciwnowotworowe (cisplatyna, karboplatyna), diuretyki pętlowe (furosemid, kwas etakrynowy), a także salicylany w dużych dawkach. Działanie ototoksyczne może być odwracalne lub nieodwracalne, zależnie od rodzaju substancji, dawki, czasu ekspozycji oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta.
Monitorowanie potencjału ototoksycznego jest istotnym elementem farmakoterapii, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka (niewydolność nerek, wiek podeszły, wcześniejsze uszkodzenia słuchu). Obejmuje ono wykonywanie badań audiometrycznych przed, w trakcie i po leczeniu oraz dostosowywanie dawek leków. W praktyce klinicznej należy zawsze rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przy stosowaniu leków o potencjale ototoksycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Teicoplanin Altan 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa teikoplaniny wykazały, że wielokrotne pozajelitowe podawanie tego antybiotyku u szczurów i psów powoduje zależne od dawki, przemijające zaburzenia funkcji nerek, sugerujące odwracalność nefrotoksyczności po zaprzestaniu terapii. W modelu świnek morskich zaobserwowano lekkie zaburzenia funkcji ślimaka i przedsionka bez morfologicznych uszkodzeń ucha wewnętrznego, co wskazuje na funkcjonalny charakter ototoksyczności. W zakresie wpływu na funkcje rozrodcze, podskórne podawanie teikoplaniny do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływało na płodność szczurów, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę nie wywoływały wad rozwojowych u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików. Jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę wiązały się ze zwiększoną częstością poronień, a dawka 200 mg/kg mc./dobę ze wzrostem śmiertelności noworodków u szczurów, co wskazuje na istnienie bezpiecznego przedziału dawkowania.
antybiotyk, badanie okołoporodowe, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, funkcja nerek, funkcja rozrodcza, genotoksyczność, narząd słuchu, poronienie, potencjał mutagenny, potencjał ototoksyczny, potencjał rozrodczy, profil bezpieczeństwa leku, przedsionek ucha, reakcja alergiczna, ślimak ucha, śmiertelność noworodków, teikoplanina, test mutagenności, toksyczność wielokrotnego podania, ucho wewnętrzne, wada rozwojowa, właściwość antygenowa, właściwości immunogenne, zaburzenie nerkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Targocid 200 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne teikoplaniny wykazały, że wielokrotne podawanie pozajelitowe u szczurów i psów powoduje zależny od dawki, przejściowy wpływ na funkcję nerek, który ustępuje po zakończeniu terapii, co sugeruje odwracalność zmian nerkowych. W badaniach ototoksyczności u świnek morskich zaobserwowano możliwe lekkie zaburzenia czynności ślimaka i przedsionka bez morfologicznych uszkodzeń ucha wewnętrznego. W zakresie funkcji rozrodczych, podskórne podawanie teikoplaniny szczurom w dawkach do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływało negatywnie na płodność ani przebieg ciąży. Nie stwierdzono teratogenności przy dawkach do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików, jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę wiązały się ze zwiększoną częstością poronień oraz dawka 200 mg/kg mc./dobę ze zwiększoną śmiertelnością noworodków. Badania okołoporodowe i poporodowe nie wykazały wpływu na płodność pokolenia F1 i rozwój F2 przy dawkach do 40 mg/kg mc./dobę.
badanie okołoporodowe, badanie przedkliniczne, miejscowe działanie drażniące, płodność, poronienie, potencjał ototoksyczny, potencjał teratogenny, reakcja immunologiczna, rozwój płodu, śmiertelność noworodków, Targocid, teikoplanina, toksyczność dawkowania, toksyczność wielokrotnego dawkowania, uszkodzenie materiału genetycznego, wada rozwojowa, właściwość antygenowa, właściwość genotoksyczna, wpływ na nerki, wpływ na rozrodczość, zaburzenia czynności ślimaka, zaburzenie słuchu - Leksykon substancji czynnych
Teikoplanina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania teikoplaniny wykazały zależny od dawki, przemijający wpływ na funkcję nerek u szczurów i psów po wielokrotnym podaniu pozajelitowym, co wskazuje na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności w terapii klinicznej. Badania ototoksyczności na świnkach morskich ujawniły lekkie zaburzenia czynności ślimaka i przedsionka bez uszkodzeń morfologicznych, sugerując niższy potencjał ototoksyczny teikoplaniny w porównaniu do wankomycyny. W zakresie toksyczności rozwojowej, podskórne dawki do 40 mg/kg mc./dobę nie wpływały negatywnie na płodność szczurów, a dawki do 200 mg/kg mc./dobę u szczurów i do 15 mg/kg mc./dobę u królików nie wywoływały wad rozwojowych. Jednak dawki ≥100 mg/kg mc./dobę wiązały się ze wzrostem poronień, a 200 mg/kg mc./dobę ze zwiększoną śmiertelnością noworodków, co wskazuje na istnienie bezpiecznego progu dawkowania.
antybiotyk glikopeptydowy, dawka terapeutyczna, działanie drażniące, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, nefrotoksyczność, okres okołoporodowy, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podawanie pozajelitowe, poronienie, potencjał genotoksyczny, potencjał ototoksyczny, profil bezpieczeństwa, reakcja nadwrażliwości, rozwój zarodkowo-płodowy, śmiertelność noworodków, teikoplanina, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność zarodkowo-płodowa, wada rozwojowa, wankomycyna, właściwość antygenowa, wpływ na nerki, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość