żylne powikłanie zatorowo-zakrzepowe

Żylne powikłanie zatorowo-zakrzepowe (ŻChZZ) to stan chorobowy obejmujący zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP). Stanowi poważne zagrożenie dla życia pacjenta, będąc jedną z głównych przyczyn zgonów wewnątrzszpitalnych.

Patogeneza ŻChZZ opiera się na triadzie Virchowa: uszkodzeniu śródbłonka naczyniowego, zwolnieniu przepływu krwi oraz zwiększonej krzepliwości. Głównymi czynnikami ryzyka są: unieruchomienie, zabiegi operacyjne (szczególnie ortopedyczne), nowotwory, ciąża, terapia estrogenowa, otyłość oraz wrodzone trombofilie.

Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną (skale Wellsa, Geneva), oznaczenie D-dimerów oraz badania obrazowe – ultrasonografię kompresyjną żył kończyn dolnych w przypadku podejrzenia ZŻG oraz angio-TK tętnic płucnych przy podejrzeniu ZP. Leczenie opiera się na antykoagulacji: początkowo heparyny drobnocząsteczkowe lub fondaparinuks, następnie doustne antykoagulanty – antagoniści witaminy K lub DOAC.

Profilaktyka ŻChZZ jest kluczowa u pacjentów hospitalizowanych i obejmuje metody farmakologiczne (głównie heparyny drobnocząsteczkowe) oraz mechaniczne (pończochy uciskowe, przerywana kompresja pneumatyczna). Stratyfikacja ryzyka powinna być wykonywana u wszystkich pacjentów przyjmowanych do szpitala.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl