prolek doustny
Prolek doustny to nieaktywna forma substancji leczniczej, która po podaniu doustnym ulega przekształceniu w organizmie do aktywnego metabolitu. Przekształcenie to zachodzi najczęściej pod wpływem enzymów przewodu pokarmowego lub wątroby, w procesie zwanym biotransformacją.
Stosowanie proleków pozwala na poprawę parametrów farmakokinetycznych substancji leczniczych – zwiększa biodostępność, modyfikuje czas działania leku, a także może zmniejszać działania niepożądane. W przypadku podania doustnego proleki często charakteryzują się lepszą rozpuszczalnością, stabilnością w środowisku kwaśnym żołądka oraz zwiększoną zdolnością do przenikania przez błony biologiczne.
Przykładami powszechnie stosowanych proleków doustnych są: enalapryl (przekształcany do enalaprilatu), lewofloksacyna (do aktywnego metabolitu lewofoksacyny), klopidogrel (do aktywnego metabolitu tiolowego) czy kodeinę (częściowo metabolizowana do morfiny). Strategia stosowania proleków jest szczególnie wartościowa w przypadku substancji o niskiej biodostępności doustnej lub wysokiej toksyczności w formie aktywnej.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Badania przedkliniczne ampicyliny z sulbaktamem wykazały niski profil toksyczności ostrej, z wartościami LD50 dla sultamycyliny wynoszącymi 7 g/kg masy ciała po podaniu doustnym u gryzoni. Sulbaktam wykazywał LD50 powyżej 10 g/kg (myszy, doustnie) i powyżej 4 g/kg (szczury, doustnie), natomiast po podaniu dożylnym odpowiednio około 3,6 g/kg u myszy i 3,4 g/kg u szczurów. Wielomiesięczne podawanie leku u szczurów i psów ujawniło odwracalne zmiany w wątrobie, takie jak podwyższenie aktywności enzymów AspAT, AlAT, LDH i ALP oraz zależne od dawki magazynowanie glikogenu, które nie wiązało się z patologią metaboliczną. W badaniach klinicznych u pacjentów z cukrzycą nie stwierdzono istotnego wpływu na metabolizm glukozy, co sugeruje bezpieczeństwo stosowania w tej grupie chorych.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina z sulbaktamem, antybiotykoterapia, choroba magazynowania glikogenu, cukrzyca, dawka terapeutyczna, dehydrogenaza mleczanowa, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, fosfataza alkaliczna, hydroliza in vivo, LD50, magazynowanie glikogenu, metabolizm glukozy, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał rakotwórczy, prolek doustny, stężenie leku w osoczu, sulbaktam, sultamycylina, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie płodu, wpływ na reprodukcję -
Leksykon substancji czynnych
Ampicylina, zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z sulbaktamem, wykazuje niski potencjał toksyczności ostrej, co potwierdzają wartości LD50 dla sulbaktamu (>10 g/kg doustnie u myszy, 3,6 g/kg dożylnie) oraz sultamycyliny (7 g/kg doustnie u gryzoni). Długoterminowe badania toksyczności u szczurów i psów wykazały odwracalne zmiany w funkcji wątroby, takie jak podwyższenie enzymów AspAT, AlAT, LDH i ALP oraz magazynowanie glikogenu, które nie wiązało się z chorobą spichrzeniową. Sulbaktam nie wpływał istotnie na metabolizm glukozy, co potwierdzono również u pacjentów z cukrzycą leczonych kombinacją sulbaktam-ampicylina przez ponad 2 tygodnie, bez klinicznie istotnych zmian w dostępności glukozy. Typowe działania niepożądane ograniczały się do łagodnej biegunki i wymiotów, bez innych istotnych objawów toksyczności.
ampicylina, antybiotykoterapia, biegunka, choroba spichrzeniowa glikogenu, cukrzyca, dawka terapeutyczna, działanie mutagenne, enzymy wątrobowe, hydroliza in vivo, karcynogenność, LD50, metabolizm glukozy, mutagenność, obniżona płodność, podanie doustne, podanie dożylne, prolek doustny, rakotwórczość, stężenie osoczowe, sulbaktam, sultamycylina, teratogenność, toksyczność długoterminowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, tosylan sultamycyliny, właściwości mutagenne
