gruczolak gruczołu krokowego
Gruczolak gruczołu krokowego, znany również jako łagodny rozrost gruczołu krokowego (BPH – Benign Prostatic Hyperplasia), to nienowotworowy przerost tkanki gruczołowej prostaty. Jest to najczęstsza choroba urologiczna u mężczyzn powyżej 50. roku życia, a jej częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem.
Patofizjologia BPH wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi, szczególnie ze zmianami w metabolizmie testosteronu i zwiększonym stężeniem dihydrotestosteronu (DHT) w tkance prostaty. Proces ten prowadzi do rozrostu zarówno elementów zrębu, jak i elementów gruczołowych prostaty.
Klinicznie BPH objawia się zespołem objawów ze strony dolnych dróg moczowych (LUTS), takich jak: osłabiony strumień moczu, trudności w rozpoczęciu mikcji, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, częstomocz, nykturia oraz krwiomocz. W zaawansowanych przypadkach może dojść do ostrego zatrzymania moczu, nawracających zakażeń układu moczowego czy niewydolności nerek.
Diagnostyka obejmuje badanie per rectum, badania laboratoryjne (w tym PSA), USG przezbrzuszne i przezodbytnicze, uroflowmetrię oraz opcjonalnie cystoskopię. Leczenie zależy od nasilenia objawów i obejmuje farmakoterapię (α-adrenolityki, inhibitory 5α-reduktazy, leki antycholinergiczne) oraz metody zabiegowe (TURP, laserowe waporyzacje, adenomektomie).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Jext
Produkt leczniczy Jext zawiera adrenalinę w dawkach 150 µg lub 300 µg i jest przeznaczony do jednorazowego, domięśniowego podania w przednio-boczną część uda. Podczas szkolenia pacjentów i opiekunów należy podkreślić, że żółta nakładka ochronna powinna być usunięta dopiero bezpośrednio przed użyciem, a noga pacjenta powinna być unieruchomiona, aby zmniejszyć ryzyko urazu. Wstrzyknięcie do mięśnia pośladkowego jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przypadkowego podania dożylnego. Po podaniu pierwszej dawki pacjent musi niezwłocznie wezwać pomoc medyczną (numer 112) i zgłosić reakcję anafilaktyczną, co jest kluczowe dla dalszej obserwacji i leczenia. Należy również poinformować o możliwości wystąpienia dwufazowej reakcji anafilaktycznej, szczególnie u pacjentów z astmą, u których ryzyko ciężkich reakcji jest zwiększone.
adrenalina, anafilaksja, cukrzyca, dławica piersiowa, dwufazowa reakcja anafilaktyczna, gruczolak gruczołu krokowego, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkalcemia, hipokaliemia, jaskra wąskiego kąta, kardiomiopatia przerostowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie obwodowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, serce płucne, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, tkanka tłuszczowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Exacyl 100 mg/ml
Kwas traneksamowy, zawarty w preparacie Exacyl (roztwór doustny 100 mg/ml), jest lekiem o działaniu antyfibrynolitycznym, stosowanym w leczeniu krwawień wywołanych nadmierną aktywnością układu fibrynolitycznego. Wskazania obejmują krwawienia pierwotne i uogólnione, powstałe w przebiegu różnych stanów chorobowych, a także krwawienia związane z terapią lekami fibrynolitycznymi. Preparat jest skuteczny w leczeniu krwawień z dróg rodnych (np. zaburzenia hormonalne, urazy, zakażenia, zmiany zwyrodnieniowe), przewodu pokarmowego oraz dolnych dróg moczowych, w tym w przypadku gruczolaków, nowotworów złośliwych prostaty i pęcherza moczowego, a także kamicy nerkowej. Ponadto Exacyl znajduje zastosowanie w kontroli krwawień po zabiegach chirurgicznych gruczołu krokowego, układu moczowego oraz w obrębie gardła, nosa i uszu, ze szczególnym uwzględnieniem krwawień po tonsillektomii.
adenomioza, alkoholizm, choroba ośrodkowego układu nerwowego, choroba wątroby, cystektomia, dysfunkcja jajników, działanie antyfibrynolityczne, gruczolak gruczołu krokowego, kamica nerkowa, krwawienie z dróg rodnych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, kwas traneksamowy, łagodny rozrost prostaty, lek fibrynolityczny, miejscowa fibrynoliza, mięśniak, miometrium, nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, nowotwór złośliwy pęcherza moczowego, okres okołomenopauzalny, padaczka, pierwotna uogólniona fibrynoliza, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, radykalna prostatektomia, rak prostaty, tonsillektomia, udar niedokrwienny mózgu, układ fibrynolityczny, wycięcie migdałków, zaburzenie miesiączkowania, zakażenie macicy, zapalenie endometrium, zawał serca, złóg w układzie moczowym - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Exacyl 500 mg
Exacyl, zawierający 500 mg kwasu traneksamowego w formie tabletek powlekanych, jest lekiem przeciwkrwotocznym stosowanym w leczeniu krwawień związanych z nadmierną fibrynolizą. Wskazania obejmują krwawienia wywołane pierwotną, uogólnioną fibrynolizą oraz te powstałe w wyniku stosowania leków fibrynolitycznych, takich jak streptokinaza, urokinaza czy tkankowy aktywator plazminogenu (t-PA). Preparat jest również zalecany w ginekologii, m.in. w przypadku menorrhagii spowodowanej zaburzeniami hormonalnymi oraz krwawień wtórnych do urazów, zakażeń lub zmian zwyrodnieniowych macicy. Ponadto, Exacyl znajduje zastosowanie w leczeniu krwawień z przewodu pokarmowego oraz krwiomoczu o różnej etiologii, w tym związanym z gruczolakiem prostaty, nowotworami złośliwymi, kamicą nerkową oraz po zabiegach chirurgicznych układu moczowego. W otolaryngologii lek jest stosowany profilaktycznie i leczniczo po tonsillektomii w celu ograniczenia ryzyka krwawienia.
dysfagia, działanie przeciwkrwotoczne, gruczolak gruczołu krokowego, kamica nerkowa, krwawienie ginekologiczne, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, kwas traneksamowy, łagodny przerost prostaty, lek fibrynolityczny, menorrhagia, miejscowa fibrynoliza, nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, nowotwór złośliwy pęcherza moczowego, obfite krwawienie miesiączkowe, pierwotna uogólniona fibrynoliza, streptokinaza, tkankowy aktywator plazminogenu, tonsillektomia, układ fibrynolityczny, urokinaza, uszkodzenie naczyń krwionośnych, wycięcie migdałków, zabieg chirurgiczny gruczołu krokowego, zabieg otolaryngologiczny, zaburzenie fibrynolizy, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Akineton SR 4 mg
Biperyden chlorowodorek, stosowany w preparacie Akineton SR 4 mg, wymaga ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza w początkowym okresie leczenia, gdzie zaleca się stopniowe zwiększanie dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów geriatrycznych z organicznymi uszkodzeniami OUN oraz na osoby z predyspozycją do napadów drgawkowych, gdyż lek może zwiększać ich ryzyko. Ponadto, biperyden może powodować zatrzymanie moczu, szczególnie u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego, dlatego ważne jest opróżnianie pęcherza przed podaniem leku. Należy również monitorować ciśnienie wewnątrzgałkowe ze względu na ryzyko jaskry z wąskim kątem przesączania. Nagłe odstawienie leku jest przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do nawrotu objawów choroby podstawowej.
biperyden chlorowodorek, brak laktazy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, euforia, gruczolak gruczołu krokowego, jaskra z wąskim kątem przesączania, kserostomia, lek przeciwcholinergiczny, miastenia, napad drgawkowy, nietolerancja galaktozy, pęcherz moczowy, przerost gruczołu krokowego, suchość jamy ustnej, tachykardia, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Jext
Lek Jext, dostępny w dawkach 150 µg i 300 µg jako roztwór do wstrzykiwań w wstrzykiwaczu półautomatycznym, wymaga podania wyłącznie w przednio-boczną część uda, z wykluczeniem mięśnia pośladkowego wielkiego, aby uniknąć ryzyka dożylnego podania. Wstrzyknięcie następuje automatycznie po silnym dociśnięciu czarnej osłonki igły do skóry, a produkt jest przeznaczony do jednorazowego użytku. Po podaniu pierwszej dawki pacjent powinien natychmiast wezwać pomoc medyczną (numer 112) z uwagi na ryzyko reakcji anafilaktycznej, w tym dwufazowej, która może wystąpić kilka godzin po pierwszym epizodzie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą, gdyż lek zawiera sodu pirosiarczyn (E 223) w ilości 0,086 mg/dawkę (Jext 150 µg) oraz 0,171 mg/dawkę (Jext 300 µg), który może wywołać reakcje nadwrażliwości, w tym skurcz oskrzeli i anafilaksję.
badanie alergologiczne, cukrzyca, dławica piersiowa, dwufazowa reakcja anafilaktyczna, gruczolak gruczołu krokowego, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkalcemia, hipokaliemia, jaskra wąskiego kąta, jednorazowe użycie, kardiomiopatia przerostowa, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedokrwienie obwodowe, podskórna tkanka tłuszczowa, przednio-boczna część uda, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, serce płucne, skurcz oskrzeli, sodu pirosiarczyn, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zaleganie moczu, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adrenalina WZF
Adrenalina WZF w dawce 300 mikrogramów/0,3 ml jest wskazana do stosowania w stanach nagłego zagrożenia życia związanych z ciężką reakcją alergiczną, w tym wstrząsem anafilaktycznym. Kluczowe jest kompleksowe przeszkolenie pacjenta oraz osób z jego otoczenia (rodziców, opiekunów, nauczycieli) w zakresie prawidłowego użycia leku. Produkt powinien być przechowywany w temperaturze poniżej 25°C przez maksymalnie 6 miesięcy, zachowując ważność. Po podaniu adrenaliny konieczne jest natychmiastowe uzyskanie pomocy medycznej ze względu na ryzyko reakcji dwufazowej, charakteryzującej się nawrotem objawów po początkowej poprawie. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą, gdyż są oni bardziej narażeni na ciężkie reakcje anafilaktyczne.
anafilaksja dwufazowa, astma, choroba mięśnia sercowego, choroba wieńcowa, ciężka reakcja alergiczna, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, dławica piersiowa, gruczolak gruczołu krokowego, guz chromochłonny, hiperkalcemia, hipokaliemia, kardiomiopatia przerostowa, komorowe zaburzenia rytmu, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad dławicy piersiowej, niewydolność nerek, pheochromocytoma, przełom nadciśnieniowy, reakcja dwufazowa, serce płucne, sodu pirosiarczyn, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaleganie moczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Adrenalina WZF 0,1%
Adrenalina WZF 0,1% (1 mg/ml) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na silne działanie kardiowaskularne i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca (np. choroba wieńcowa, tachykardia), układu krążenia (np. nadciśnienie tętnicze, arytmie), zaburzeniami endokrynologicznymi (np. nadczynność tarczycy, guz chromochłonny), metabolicznymi (hiperkalcemia, hipokaliemia) oraz u osób w podeszłym wieku i kobiet w ciąży. Podanie dożylne adrenaliny jest zarezerwowane wyłącznie dla stanów zagrożenia życia i wymaga rozcieńczenia do stężenia 0,1 mg/ml (1:10 000), powolnego podawania oraz stałego monitoringu pacjenta. Należy unikać przypadkowego wstrzyknięcia w obwodowe części ciała, aby zapobiec niedokrwieniu tkanek. W leczeniu anafilaksji preferowana jest droga domięśniowa, a dożylne podanie powinno być wykonywane przez doświadczonych specjalistów na oddziałach intensywnej terapii lub ratunkowych.
anafilaksja, arytmia komorowa, astma oskrzelowa, choroba mięśnia sercowego, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, dławica piersiowa, gruczolak gruczołu krokowego, guz chromochłonny nadnerczy, hiperkalcemia, hipokaliemia, kardiomiopatia zaporowa, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, napad dławicy piersiowej, niewydolność nerek, podanie domięśniowe, podanie dożylne, powikłanie niedokrwienne, przerost prawej komory serca, reakcja nadwrażliwości, resuscytacja krążeniowo-oddechowa, skurcz oskrzeli, tachykardia, zaburzenie rytmu serca, zaleganie moczu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Akineton
Produkt leczniczy Akineton 5 mg/ml (biperyden mleczan 3,9 mg w 1 ml ampułce) stosowany do wstrzykiwań dożylnych lub domięśniowych wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów w podeszłym wieku z organicznymi uszkodzeniami OUN, a także u osób z gruczolakiem gruczołu krokowego, zatrzymaniem moczu, miastenią, schorzeniami predysponującymi do tachykardii oraz u kobiet w ciąży. Działania niepożądane najczęściej pojawiają się na początku terapii lub przy zbyt szybkim zwiększaniu dawki. Nagłe odstawienie leku, poza sytuacjami zagrożenia życia, jest niewskazane ze względu na ryzyko nawrotu choroby – zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki pod kontrolą lekarza. Biperyden może zwiększać ryzyko napadów drgawkowych, dlatego u pacjentów z predyspozycją do zaburzeń neurologicznych należy zachować szczególną ostrożność.
biperyden mleczan, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie niepożądane, gruczolak gruczołu krokowego, lek przeciwcholinergiczny, metoklopramid, miastenia, nagłe odstawienie leku, napad drgawkowy, neuroleptyk, pacjent w podeszłym wieku, przerost gruczołu krokowego, suchość jamy ustnej, tachykardia, uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia ruchowe, zatrzymanie moczu