cynku undecylenian
Cynku undecylenian (łac. Zinci undecylenas, ang. Zinc undecylenate) to organiczny związek chemiczny zawierający cynk i kwas undecylenowy. Substancja ta wykazuje właściwości przeciwgrzybicze i jest stosowana w leczeniu różnych infekcji grzybiczych skóry.
Mechanizm działania cynku undecylenianu polega na hamowaniu wzrostu i namnażania się grzybów poprzez zakłócanie metabolizmu komórkowego patogenów. Wykazuje skuteczność wobec dermatofitów odpowiedzialnych za grzybice skóry, włosów i paznokci, a także drożdżaków z rodzaju Candida.
W praktyce klinicznej cynku undecylenian występuje najczęściej jako składnik preparatów złożonych do stosowania miejscowego w postaci pudrów, maści, kremów i aerozoli. Jest wykorzystywany w leczeniu takich schorzeń jak grzybica stóp (tinea pedis), grzybica pachwin (tinea cruris), łupież pstry oraz kandydoza skórna.
Zaletą cynku undecylenianu jest stosunkowo niski potencjał wywoływania działań niepożądanych, co sprawia, że może być bezpiecznie stosowany w długotrwałej terapii przeciwgrzybiczej. W niektórych przypadkach może jednak powodować miejscowe podrażnienia skóry.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Mykodermina (30 mg + 100 mg)/g
Mykodermina to miejscowy preparat przeciwgrzybiczy w formie pudru leczniczego, zawierający 30 mg monoetanoloamidu kwasu undecylenowego oraz 100 mg cynku undecylenianu na gram produktu. Substancje te wykazują synergistyczne działanie przeciwgrzybicze, a talk jako jedyna substancja pomocnicza zapewnia odpowiednią konsystencję i ułatwia aplikację. Produkt jest dostępny w opakowaniu o pojemności 15 g, wyposażonym w polietylenowy pojemnik z sitkiem i pokrywką typu flip-top, co umożliwia precyzyjne dozowanie i wygodne stosowanie na skórę.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum, zawierający kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g), wykazuje działanie przeciwgrzybicze, jednak brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Z tego względu nie zaleca się stosowania tego preparatu w okresie ciąży i laktacji, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu lub dziecka. W takich przypadkach decyzja o terapii powinna być poprzedzona szczegółową analizą ryzyka i korzyści oraz odpowiednim poinformowaniem pacjentki o konieczności zachowania ostrożności i możliwości czasowego przerwania karmienia piersią, w zależności od lokalizacji i powierzchni zmian skórnych.
- Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach przeciwgrzybiczych takich jak Skinman soft (0,1 g/100 g) oraz Unguentum undecylenicum (50 mg/g), nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn. Skinman soft zawiera dodatkowo alkohol izopropylowy (60,0 g/100 g) i chlorek benzalkoniowy (0,3 g/100 g), natomiast Unguentum undecylenicum zawiera cynku undecylenian (200 mg/g). Pomimo obecności alkoholu izopropylowego, stosowanie tych preparatów zgodnie z zaleceniami nie powoduje zaburzeń funkcji psychomotorycznych ani poznawczych, co potwierdza brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn podczas terapii.
alkohol izopropylowy, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, działanie przeciwgrzybicze, funkcja psychomotoryczna, kwas undecylenowy, maść, ośrodkowy układ nerwowy, roztwór na skórę, Skinman Soft, Unguentum undecylenicum, zakażenie grzybicze skóry, zdolność poznawcza - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kwas undecylenowy wykazuje działanie przeciwgrzybicze i jest stosowany miejscowo w preparatach takich jak Unguentum undecylenicum (50 mg kwasu undecylenowego i 200 mg cynku undecylenianu na 1 g maści) oraz Skinman soft (0,1 g kwasu undecylenowego na 100 g roztworu). Bezpieczeństwo stosowania tych preparatów u kobiet w ciąży jest różne: Unguentum undecylenicum nie powinien być stosowany w ciąży z powodu braku wystarczających danych, chyba że korzyści przewyższają ryzyko, natomiast Skinman soft może być stosowany zgodnie ze wskazaniami i zalecanym dawkowaniem. W okresie laktacji brak jest danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo obu preparatów, dlatego Unguentum undecylenicum nie jest zalecany, a Skinman soft nie powinien być stosowany. Nie ma dostępnych informacji dotyczących wpływu kwasu undecylenowego na płodność.
alkohol izopropylowy, benzalkoniowy chlorek, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, cynku undecylenian, karmienie piersią, kobieta ciężarna, kwas undecylenowy, okres ciąży, okres laktacji, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, płodność, Skinman Soft, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, substancja pomocnicza, Unguentum undecylenicum, właściwości przeciwgrzybicze - Leksykon leków
Skład i postać leku – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum Undecylenicum to miejscowo stosowana maść o kremowej konsystencji, zawierająca dwie substancje czynne o działaniu przeciwgrzybiczym: kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g). Preparat jest formułowany na bazie wazeliny białej i euceryny bezwodnej, z dodatkiem konserwantów – metylu parahydroksybenzoesanu (E 218) oraz etylu parahydroksybenzoesanu (E 214), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u pacjentów z nadwrażliwością. Maść jest pakowana w aluminiowe tuby o pojemności 30 g, co umożliwia precyzyjne dozowanie i ochronę przed czynnikami zewnętrznymi.
cynku undecylenian, działanie przeciwgrzybicze, etylu parahydroksybenzoesan, euceryna bezwodna, interakcje niepożądane, kwas undecylenowy, maść, metylu parahydroksybenzoesan, nadwrażliwość, niezgodność farmaceutyczna, odpady farmaceutyczne, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, skuteczność terapeutyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, Unguentum undecylenicum, wazelina biała - Leksykon leków
Przedawkowanie – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum, zawierający kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g), jest stosowany miejscowo, co minimalizuje ryzyko przedawkowania. Jednakże przypadkowe spożycie może wywołać objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), neurologicznego (ból głowy, zaburzenia węchowe) oraz układu limfatycznego i stawów (obrzęki stawów i węzłów chłonnych). Działania niepożądane wynikają z drażniącego wpływu kwasu undecylenowego na błony śluzowe oraz toksyczności nadmiaru związków cynku. Substancje pomocnicze, takie jak parahydroksybenzoesan metylu (E 218) i etylu (E 214), mogą dodatkowo nasilać reakcje niepożądane przy przedawkowaniu.
biegunka, błona śluzowa, ból głowy, cynku undecylenian, działanie drażniące, kwas undecylenowy, mechanizm toksyczności, nudności, objawy neurologiczne, objawy niepożądane, objawy ogólnoustrojowe, objawy przedawkowania, objawy układowe, obrzęk stawu, obrzęk węzłów chłonnych, odpowiedź immunologiczna, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, postać farmaceutyczna, postępowanie diagnostyczne, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie leku, przewód pokarmowy, przypadkowe spożycie, reakcja niepożądana, substancja pomocnicza, torebka stawowa, układ limfatyczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, Unguentum undecylenicum, węzły chłonne, wymioty, zaburzenia węchowe, zaburzenie poznawcze - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Właściwości farmakokinetyczne
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Skinman soft (0,1 g/100 g roztworu) oraz Unguentum undecylenicum (50 mg/g maści), wykazuje bardzo ograniczone wchłanianie przez nieuszkodzoną skórę, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych. W połączeniu z innymi składnikami, takimi jak alkohol izopropylowy, chlorek benzalkoniowy czy cynku undecylenian, substancja ta działa głównie miejscowo, co determinuje jej korzystny profil bezpieczeństwa. Brak jest szczegółowych danych dotyczących metabolizmu i wydalania kwasu po aplikacji miejscowej, co wynika z jego znikomego wchłaniania systemowego. Dane przedkliniczne nie wskazują na toksyczność, mutagenność ani rakotwórczość, a badania genotoksyczności (test Amesa) potwierdzają brak potencjału mutagennego kwasu undecylenowego i jego metabolitów.
alkohol izopropylowy, aplikacja miejscowa, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofit, dystrybucja ogólnoustrojowa, działanie ogólnoustrojowe, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enzym mitochondrialny, Epidermophyton floccosum, grzybnia, kwas undecylenowy, Microsporum, potencjał genotoksyczny, Salmonella typhimurium, Skinman Soft, test Amesa, Trichophyton, Unguentum undecylenicum, wchłanianie systemowe, właściwość mutagenna, zakażenie grzybicze skóry, zarodnik grzyba - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Właściwości farmakodynamiczne
Cynku undecylenian (Zinci undecylenas) jest substancją z grupy innych leków przeciwgrzybiczych do stosowania miejscowego (kod ATC: D01AE), wykorzystywaną w preparatach takich jak Mykodermina i Unguentum undecylenicum do leczenia powierzchniowych grzybic skóry, w tym tinea pedis, tinea inguinalis, tinea cutis glabrae, tinea faciei oraz tinea manuum. Mechanizm działania polega na hamowaniu proliferacji grzybów, w tym blokowaniu przekształcania drożdżaków w strzępki grzybni, zakłócaniu biosyntezy kwasów tłuszczowych oraz zmianie pH cytoplazmy komórek grzybów. Cynku undecylenian wykazuje działanie grzybostatyczne i w wyższych stężeniach grzybobójcze, szczególnie wobec dermatofitów z rodzajów Epidermophyton, Trichophyton i Microsporum, a także słabsze wobec Candida spp. Dodatkowo posiada właściwości bakteriobójcze, choć słabsze niż przeciwgrzybicze, oraz działanie ściągające i przeciwzapalne, co jest korzystne w terapii miejscowej.
bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biosynteza kwasów tłuszczowych, Candida, Candida albicans, cynku undecylenian, dermatofity, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, działanie ściągające, Epidermophyton floccosum, grzybica pachwin, grzybica powierzchniowa, grzybica powierzchniowa skóry, grzybica rąk, grzybica skóry gładkiej, grzybica stóp, grzybica twarzy, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, Microsporum, Microsporum gypseum, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Pitysporan ovale, proliferacja komórek grzybów, strzępka grzybni, test Amesa, tinea cutis glabrae, tinea faciei, tinea inguinalis, tinea manuum, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum to maść o stężeniu 50 mg kwasu undecylenowego i 200 mg cynku undecylenianu na gram preparatu, wykazująca szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego. Preparat jest wskazany w miejscowym leczeniu powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, skóry głowy, tinea corporis oraz łupież pstry (pityriasis versicolor). Kwas undecylenowy działa bezpośrednio przeciwgrzybiczo, natomiast cynku undecylenian dodatkowo wykazuje właściwości ściągające i łagodnie przeciwzapalne, co wspomaga proces leczenia. Maść charakteryzuje się kremową konsystencją, zapewniającą dobrą aplikację i przyleganie do zmian chorobowych, co jest kluczowe dla skuteczności terapii.
cynku undecylenian, dermatofitoza, drożdżaki Malassezia, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, działanie ściągające, eradykacja zakażenia, grzybica dłoni, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybica strzygąca, kwas undecylenowy, łupież pstry, pityriasis versicolor, rogowacenie skóry, terapia przeciwgrzybicza, tinea corporis, Unguentum undecylenicum, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum Undecylenicum to maść zawierająca 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, stosowana w terapii przeciwgrzybiczej. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze, w tym konserwanty takie jak parahydroksybenzoesan metylu (E 218) i etylu (E 214). Nie należy stosować maści na zmiany skórne z nasilonym odczynem zapalnym, na rozległe powierzchnie skóry, błony śluzowe ani okolice oczu ze względu na ryzyko podrażnień, zwiększonej absorpcji i potencjalnych działań niepożądanych o charakterze ogólnoustrojowym.
aplikacja leku, błona śluzowa, cynku undecylenian, działanie niepożądane, farmakokinetyka substancji czynnej, kwas undecylenowy, nadwrażliwość, odczyn zapalny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, rozległa powierzchnia skóry, stan zapalny, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Interakcje leku – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Maść Unguentum undecylenicum zawiera kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g) i nie posiada udokumentowanych interakcji z innymi lekami. Pomimo tego, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych preparatów miejscowych na tę samą powierzchnię skóry, gdyż może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności lub nasilenia działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na preparaty o zasadowym pH (mydła, detergenty), które mogą neutralizować kwas undecylenowy, oraz na preparaty zawierające metale ciężkie, które mogą wchodzić w interakcje z cynku undecylenianem. Zaleca się stosowanie preparatów myjących o neutralnym pH, dokładne spłukiwanie i osuszanie skóry przed aplikacją maści oraz zachowanie co najmniej 30-minutowego odstępu czasowego między aplikacjami różnych preparatów miejscowych.
cynku undecylenian, działanie niepożądane, kortykosteroid miejscowy, kwas undecylenowy, lek przeciwgrzybiczny miejscowy, niezgodność farmaceutyczna, opatrunek okluzyjny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, preparat dermatologiczny, preparat leczniczy miejscowy, preparat okluzyjny, preparat przeciwgrzybiczny, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Wskazania do stosowania
Kwas undecylenowy, będący substancją czynną o działaniu przeciwgrzybiczym, znajduje zastosowanie w preparatach dermatologicznych o różnym składzie i wskazaniach. W maści Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego oraz 200 mg/g cynku undecylenianu, preparat stosowany jest miejscowo w leczeniu grzybic skóry, takich jak grzybica pachwin, stóp, dłoni, głowy, powierzchowne postacie grzybicy strzygącej oraz łupież pstry. Preparat ten może być używany zarówno terapeutycznie, jak i profilaktycznie u pacjentów z grup ryzyka zakażeń grzybiczych, np. sportowców czy osób korzystających z basenów i saun.
alkohol izopropylowy, aseptyka, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, dermatofitoza, dezynfekcja rąk, działanie przeciwgrzybicze, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica pachwin, grzybica skórna, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, maść przeciwgrzybicza, odkażanie rąk, pityriasis versicolor, preparat dermatologiczny, spektrum przeciwgrzybicze, terapia dermatologiczna, zakażenie grzybicze - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w postaci roztworów (np. Skinman Soft, zawierający 0,1 g/100 g kwasu undecylenowego wraz z alkoholem izopropylowym i chlorkiem benzalkoniowym) oraz maści (Unguentum undecylenicum, zawierającej 50 mg/g kwasu undecylenowego i 200 mg/g cynku undecylenianu), wykazuje działanie przeciwgrzybicze. Podczas aplikacji należy unikać kontaktu z oczami i błonami śluzowymi, a w przypadku przypadkowego kontaktu natychmiast przemyć dużą ilością wody. Roztwory zawierające alkohol izopropylowy są łatwopalne (punkt zapłonu 22°C wg normy DIN 51755), co wymaga zachowania ostrożności, zwłaszcza unikania rozpylania w pobliżu źródeł ognia oraz odczekania do całkowitego wyschnięcia przed użyciem urządzeń elektrycznych. Preparaty te mogą również działać drażniąco na powierzchnie wrażliwe na alkohol.
alkohol izopropylowy, błona śluzowa, chlorek benzalkoniowy, choroba nerek, cynku undecylenian, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, etylu parahydroksybenzoesan, kwas undecylenowy, metylu parahydroksybenzoesan, postać farmaceutyczna, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, ścieńczenie skóry, Skinman Soft, Unguentum undecylenicum, wywiad alergiczny - Leksykon substancji czynnych
Cynku undecylenian – Wskazania do stosowania
Cynku undecylenian jest związkiem o udokumentowanym działaniu przeciwgrzybiczym, stosowanym miejscowo w leczeniu różnorodnych infekcji grzybiczych skóry, takich jak grzybica drobnozarodnikowa skóry gładkiej, tinea pedis, grzybica pachwin, dłoni, głowy, szpar międzypalcowych, a także łupież pstry i egzema grzybicza. Preparaty dostępne na rynku polskim, takie jak Mykodermina (puder leczniczy zawierający 100 mg/g cynku undecylenianu oraz 30 mg/g monoetanoloamidu kwasu undecylenowego) oraz Unguentum undecylenicum (maść z 200 mg/g cynku undecylenianu i 50 mg/g kwasu undecylenowego), umożliwiają dostosowanie terapii do lokalizacji i charakteru zmian skórnych. Puder jest preferowany w wilgotnych obszarach ze względu na właściwości wysuszające i absorbujące, natomiast maść sprawdza się przy zmianach suchych i złuszczających, zapewniając dłuższy kontakt substancji czynnej ze skórą.
Candida, cynku undecylenian, dermatofit, drożdżyca skóry, działanie przeciwgrzybicze, egzema grzybicza, grzybica dłoni, grzybica głowy, grzybica międzypalcowa, grzybica naskórkowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica skóry, grzybica stóp, grzybica strzygąca, infekcja grzybicza skóry, kwas undecylenowy, łupież pstry, Malassezia, monoetanoloamid kwasu undecylenowego, Mykodermina, nadpotliwość, onychomycosis, pityriasis versicolor, puder leczniczy, tinea corporis, tinea pedis, Unguentum undecylenicum - Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Przeciwwskazania stosowania
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Skinman Soft (0,1 g/100 g) oraz maść Unguentum undecylenicum (50 mg/g kwasu undecylenowego i 200 mg/g cynku undecylenianu), wykazuje działanie przeciwgrzybicze. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancje czynne (kwas undecylenowy i cynku undecylenian w przypadku Unguentum undecylenicum) oraz na substancje pomocnicze, w tym alergeny takie jak parahydroksybenzoesan metylu (E 218) i etylu (E 214). Preparaty nie powinny być aplikowane na błony śluzowe, okolice oczu, a Skinman Soft dodatkowo nie jest wskazany na zranioną lub wysuszoną skórę. Unguentum undecylenicum nie powinno być stosowane na zmiany ze znacznym odczynem zapalnym ani na rozległe powierzchnie skóry. Ponadto, Skinman Soft zawiera 60 g/100 g alkoholu izopropylowego i nie może być podawany doustnie ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
alkohol izopropylowy, alternatywna metoda terapii, błona śluzowa, chlorek benzalkoniowy, cynku undecylenian, działanie niepożądane, grzybica skóry, kwas undecylenowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na substancję pomocniczą, odczyn zapalny skóry, okolica oka, ostry proces zapalny, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, reakcja nadwrażliwości, rozległa powierzchnia skóry, uszkodzenie naskórka, właściwości przeciwgrzybicze, wysuszona skóra, zakażenie grzybicze