zaburzenia węchowe
Zaburzenia węchowe (dysosmia) obejmują szereg stanów, w których zdolność do wykrywania i rozpoznawania zapachów jest upośledzona. Do najczęstszych form zaburzeń węchowych należą: anosmia (całkowita utrata węchu), hiposmia (obniżona wrażliwość węchowa), parosmia (zniekształcone odczuwanie zapachów) oraz fantosmia (odczuwanie zapachów, które nie istnieją).
Etiologia zaburzeń węchowych jest zróżnicowana i obejmuje infekcje górnych dróg oddechowych (w tym COVID-19), urazy głowy, ekspozycję na toksyny, choroby neurodegeneracyjne (choroba Parkinsona, choroba Alzheimera), zaburzenia endokrynologiczne, zmiany anatomiczne (polipy nosowe, skrzywienie przegrody nosowej) oraz proces starzenia się organizmu. U około 20% pacjentów przyczyna pozostaje nieustalona.
Diagnostyka zaburzeń węchowych opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu fizykalnym, testach identyfikacji zapachów (UPSIT, Sniffin’ Sticks), badaniach obrazowych (CT, MRI) oraz endoskopii jam nosa. W wybranych przypadkach wskazana jest konsultacja neurologiczna, otolaryngologiczna lub psychiatryczna.
Leczenie zaburzeń węchowych zależy od przyczyny i może obejmować farmakoterapię (kortykosteroidy donosowe, antybiotyki), zabiegi chirurgiczne (w przypadku zmian anatomicznych), terapię węchową (rehabilitacja węchu) oraz leczenie choroby podstawowej. Rokowanie jest zróżnicowane – pełny powrót funkcji węchowej obserwuje się u 30-60% pacjentów, zależnie od etiologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas undecylenowy – Przedawkowanie
Kwas undecylenowy, stosowany miejscowo w preparatach takich jak Skinman soft (0,1 g/100 g roztworu) oraz Unguentum undecylenicum (50 mg/g maści), wykazuje działanie przeciwgrzybicze. Przedawkowanie jest rzadkie przy prawidłowym stosowaniu, jednak może wystąpić w wyniku przypadkowego spożycia lub nadmiernej ekspozycji miejscowej, zwłaszcza dostania się preparatu do oczu. Skinman soft zawiera dodatkowo alkohol izopropylowy (60 g/100 g) i chlorek benzalkoniowy (0,3 g/100 g), co zwiększa ryzyko podrażnienia błony śluzowej oka. Objawy przedawkowania Unguentum undecylenicum obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból głowy, zaburzenia węchowe oraz obrzęki stawów i węzłów chłonnych, natomiast Skinman soft może powodować podrażnienie oczu wymagające natychmiastowego przemycia i konsultacji lekarskiej.
alkohol izopropylowy, biegunka, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek benzalkoniowy, dawka toksyczna, dolegliwości przewodu pokarmowego, działanie przeciwgrzybicze, ekspozycja miejscowa, kwas undecylenowy, nudności, objawy ogólnoustrojowe, obrzęk stawów, obrzęk węzłów chłonnych, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie oczu, przypadkowe spożycie, undecylenian cynku, wymioty, zaburzenia węchowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Unguentum undecylenicum (50 mg + 200 mg)/g
Unguentum undecylenicum, zawierający kwas undecylenowy (50 mg/g) oraz cynku undecylenian (200 mg/g), jest stosowany miejscowo, co minimalizuje ryzyko przedawkowania. Jednakże przypadkowe spożycie może wywołać objawy ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), neurologicznego (ból głowy, zaburzenia węchowe) oraz układu limfatycznego i stawów (obrzęki stawów i węzłów chłonnych). Działania niepożądane wynikają z drażniącego wpływu kwasu undecylenowego na błony śluzowe oraz toksyczności nadmiaru związków cynku. Substancje pomocnicze, takie jak parahydroksybenzoesan metylu (E 218) i etylu (E 214), mogą dodatkowo nasilać reakcje niepożądane przy przedawkowaniu.
biegunka, błona śluzowa, ból głowy, cynku undecylenian, działanie drażniące, kwas undecylenowy, mechanizm toksyczności, nudności, objawy neurologiczne, objawy niepożądane, objawy ogólnoustrojowe, objawy przedawkowania, objawy układowe, obrzęk stawu, obrzęk węzłów chłonnych, odpowiedź immunologiczna, parahydroksybenzoesan etylu, parahydroksybenzoesan metylu, postać farmaceutyczna, postępowanie diagnostyczne, postępowanie terapeutyczne, przedawkowanie leku, przewód pokarmowy, przypadkowe spożycie, reakcja niepożądana, substancja pomocnicza, torebka stawowa, układ limfatyczny, układ nerwowy, układ pokarmowy, Unguentum undecylenicum, węzły chłonne, wymioty, zaburzenia węchowe, zaburzenie poznawcze