działanie adrenomimetyczne
Działanie adrenomimetyczne to efekt biologiczny naśladujący działanie adrenaliny (epinefryny) i noradrenaliny (norepinefryny) – naturalnych katecholamin wydzielanych przez rdzeń nadnerczy. Substancje o działaniu adrenomimetycznym (sympatykomimetycznym) aktywują receptory adrenergiczne (α i β) w różnych tkankach organizmu.
Leki adrenomimetyczne mogą działać bezpośrednio na receptory adrenergiczne lub pośrednio – zwiększając uwalnianie lub hamując wychwyt zwrotny endogennych katecholamin. Najważniejsze efekty kliniczne ich działania to: przyspieszenie czynności serca, zwiększenie kurczliwości mięśnia sercowego, rozszerzenie oskrzeli, zwężenie naczyń obwodowych oraz rozszerzenie źrenic.
W praktyce klinicznej substancje o działaniu adrenomimetycznym stosowane są m.in. w leczeniu hipotensji, wstrząsu, astmy oskrzelowej, reakcji anafilaktycznych oraz w okulistyce. Do grupy tej należą leki takie jak adrenalina, noradrenalina, dobutamina, dopamina, efedryna, fenylefryna oraz salbutamol. Działanie adrenomimetyczne wykazują również niektóre substancje psychoaktywne, w tym amfetamina i jej pochodne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Etylefryna – Właściwości farmakodynamiczne
Etylefryna, będąca agonistą receptorów adrenergicznych alfa-1 i beta-1, wykazuje silne działanie inotropowe dodatnie, zwiększając kurczliwość mięśnia sercowego oraz pojemność minutową serca poprzez wzrost objętości wyrzutowej. W wyższych dawkach aktywuje również receptory beta-2, co może prowadzić do rozszerzenia oskrzeli i rozkurczu naczyń obwodowych. Substancja ta podnosi tonus żylny i ośrodkowe ciśnienie żylne, zwiększając objętość krwi krążącej i poprawiając perfuzję tkankową. Charakterystyczny wzrost ciśnienia skurczowego przewyższa wzrost ciśnienia rozkurczowego, a działanie chronotropowe jest nieznaczne, co czyni etylefrynę skuteczną w leczeniu niedociśnienia tętniczego i zaburzeń perfuzji obwodowej. Preparat Effortil zawiera etylefrynę w postaci chlorowodorku o stężeniu 7,5 mg/g w formie kropli doustnych, umożliwiając precyzyjne dawkowanie.
chlorowodorek etylefryny, ciśnienie rozkurczowe, ciśnienie skurczowe, działanie adrenomimetyczne, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, efekt naczynioskurczowy, etylefryna, kurczliwość mięśnia sercowego, łożysko naczyniowe, objętość wyrzutowa, opór obwodowy, ośrodkowe ciśnienie żylne, parametry hemodynamiczne, perfuzja obwodowa, perfuzja tkankowa, pojemność minutowa serca, receptory adrenergiczne, receptory beta-2, rozkurcz naczyń obwodowych, rozszerzenie oskrzeli, rzut serca, tonus żylny, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sulfarinol (50 mg + 1 mg)/ml
Sulfarinol to preparat złożony zawierający sulfatiazol (około 2,5 mg na kroplę) oraz azotan nafazoliny (około 0,05 mg na kroplę), łączący działanie bakteriostatyczne i obkurczające naczynia krwionośne błony śluzowej nosa. Sulfatiazol, będący sulfonamidem, wykazuje krótkotrwałe działanie przeciwbakteryjne na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, natomiast nafazolina, jako agonista receptorów alfa1 i alfa2 adrenergicznych, powoduje skurcz naczyń, redukując przekrwienie i obrzęk. Mechanizm ten umożliwia szybkie łagodzenie objawów zapalenia błony śluzowej nosa, takich jak obrzęk, katar i uczucie zatkanego nosa, a także poprawia drożność zatok i trąbki słuchowej, co jest istotne w leczeniu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Sulfarinol klasyfikowany jest jako sympatykomimetyk do stosowania miejscowego (kod ATC R01AB02) i jest wskazany u pacjentów powyżej 12. roku życia.
bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, drenaż zatok przynosowych, działanie adrenomimetyczne, działanie bakteriostatyczne, klasyfikacja ATC, lek sympatykomimetyczny, nadmierne wydzielanie śluzu, nafazolina, obrzęk błony śluzowej nosa, pochodna imidazolowa, receptory adrenergiczne, skurcz naczyń krwionośnych, substancja czynna, sulfonamid, trąbka słuchowa, ucho środkowe, układ oddechowy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Claritine Duo 5 mg + 120 mg
Claritine Duo, zawierający loratadynę 5 mg oraz pseudoefedrynę siarczan 120 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, posiada liczne przeciwwskazania wynikające głównie z działania sympatykomimetycznego pseudoefedryny. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, stosujących inhibitory monoaminooksydazy (MAO) lub zakończywszy ich terapię w ciągu ostatnich 14 dni, ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Ponadto, nie powinien być stosowany u chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania, zatrzymaniem moczu, chorobą niedokrwienną serca, tachyarytmiami, ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz nadczynnością tarczycy, gdyż pseudoefedryna może nasilać objawy tych schorzeń i prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i okulistycznych.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfagia, działanie adrenomimetyczne, działanie sympatykomimetyczne, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, loratadyna, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, sacharoza, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia, tyreotoksykoza, udar krwotoczny, zaburzenia perystaltyki, zatrzymanie moczu, zwężenie przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Betadrin (1 mg + 0,33 mg)/ml
Lek Betadrin w postaci kropli do oczu, zawierający difenhydraminy chlorowodorek (1 mg/ml) oraz nafazoliny azotan (0,33 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje czynne, a także na benzalkoniowy chlorek (0,1 mg/ml) i inne składniki pomocnicze. Szczególnie istotne jest unikanie stosowania u chorych z jaskrą z wąskim kątem, ze względu na ryzyko wywołania mydriazy i nagłego wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego, co może prowadzić do ostrego ataku jaskry, silnego bólu oka, zaczerwienienia spojówek, pogorszenia widzenia, a nawet nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na środki adrenomimetyczne, gdyż nafazolina może indukować objawy takie jak nadmierne obkurczenie naczyń, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię, bóle głowy, drżenia mięśniowe oraz niepokój.
benzalkoniowy chlorek, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, difenhydraminy chlorowodorek, działanie adrenomimetyczne, działanie przeciwhistaminowe, jaskra z wąskim kątem, lek sympatykomimetyczny, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nafazoliny azotan, nerw wzrokowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, ostry atak jaskry, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenicy, środek adrenomimetyczny, tachykardia