monosacharydy

Monosacharydy (cukry proste) to najprostsze formy węglowodanów, które nie ulegają hydrolizie do prostszych związków. Zbudowane są z pojedynczej jednostki polisacharydowej zawierającej grupy aldehydowe (aldozy) lub ketonowe (ketozy). Najważniejsze monosacharydy to glukoza, fruktoza i galaktoza, będące podstawowymi źródłami energii dla organizmu.

Klasyfikacja monosachardów opiera się na liczbie atomów węgla (triozy, tetrozy, pentozy, heksozy) oraz rodzaju grupy funkcyjnej. W organizmie ludzkim główną rolę odgrywają heksozy, zwłaszcza glukoza, która jest podstawowym substratem energetycznym komórek, szczególnie mózgu i erytrocytów.

Monosacharydy uczestniczą w wielu kluczowych procesach metabolicznych. Glukoza jest metabolizowana w glikolizie i cyklu Krebsa, dostarczając energii w postaci ATP. Pentozy (jak ryboza i deoksyryboza) stanowią składniki kwasów nukleinowych. Zaburzenia metabolizmu monosachardów mogą prowadzić do poważnych schorzeń, jak cukrzyca czy galaktozemia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl